Xây dựng hệ sinh thái tiện ích
Trạm Công dân số là sáng kiến của Công an Thành phố Hồ Chí Minh và Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) phối hợp triển khai. Hệ thống này dựa trên nền tảng định danh và xác thực điện tử quốc gia, VNeID, mô hình được xây dựng theo hướng tập trung nhiều tiện ích thiết yếu vào một điểm, để người dân có thể tiếp cận ngay tại nơi mình sinh sống.
Phường Hòa Bình vừa tổ chức khánh thành Trạm Công dân số để nâng tổng số trạm trên toàn thành phố lên con số 8. Trước đó, mô hình đã được triển khai tại phường Tân Hưng, phường Bình Phú, phố đi bộ Nguyễn Huệ và một số khu đô thị lớn như Celadon City, Vinhomes Ba Son, Đảo Kim Cương, Cityland Park Hills. Sự hiện diện của các trạm tại nhiều loại hình không gian cho thấy mô hình không chỉ hướng tới các khu dân cư truyền thống mà còn có khả năng thích ứng với những cộng đồng dân cư hiện đại, đông người và có nhu cầu sử dụng dịch vụ số cao.
Trạm Công dân số không đơn thuần là một nơi đặt máy tính hay thiết bị điện tử. Mô hình được thiết kế với 6 nhóm tính năng thiết yếu gồm: hành chính công; an ninh, an toàn; y tế số; tiện ích dân sinh; tra cứu và đóng phạt nguội; tài chính-ngân hàng giúp người dân dễ tiếp cận và thuận lợi hơn.
Đơn cử, trong nhóm hành chính công, kiosk dịch vụ công cho phép người dân tìm hiểu và thao tác các thủ tục hành chính trên Cổng dịch vụ công. Hiện hệ thống cung cấp 201 thủ tục, trong đó tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với đời sống như đăng ký cư trú, cấp định danh điện tử, căn cước và một số thủ tục liên quan hộ tịch.
Các tiện ích dân sinh cũng được tích hợp để người dân có thể thanh toán hóa đơn điện, nước, internet, viễn thông, học phí, phí quản lý căn hộ… ngay tại trạm. Trong khi đó, nhóm tiện ích tài chính hỗ trợ đăng ký bảo hiểm y tế trực tuyến, các dịch vụ ngân hàng, viễn thông và một số dịch vụ tài chính khác.
Đáng chú ý, Trạm Công dân số còn được định hướng như một kênh tương tác về an ninh trật tự. Người dân có thể sử dụng đường dây nóng để phản ánh thông tin về an ninh trật tự và những vấn đề khác đến cơ quan Công an, chính quyền địa phương.
Khi chuyển đổi số hiện diện trong từng khu dân cư
Ý nghĩa lớn nhất của Trạm Công dân số nằm ở việc đưa chuyển đổi số từ những khái niệm mang tính hệ thống trở thành những tiện ích cụ thể trong cuộc sống hằng ngày.
Đánh giá về mô hình này, Đại tá Ngô Xuân Thọ, Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06), Công an Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, việc ra mắt và nhân rộng mô hình là kết quả của sự chuyển mình từ quản lý hành chính sang phục vụ hành chính.
Việc ra mắt và nhân rộng Trạm Công dân số với rất nhiều tính năng, tiện ích chính là kết quả của sự chuyển mình từ quản lý hành chính sang phục vụ hành chính với phương châm "Lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, là chủ thể, là động lực chính"; cung cấp thiết bị số tập trung, đa tiện ích, dễ sử dụng, miễn phí hoàn toàn ngay tại khu dân cư để hỗ trợ người dân, không phân biệt, hạn chế đối tượng sử dụng. Đồng thời, đây cũng là một trong những tiêu chí xây dựng lực lượng Công an cơ sở "Gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân".
Bà Hồ Thị Liên, ngụ phường Tân Hưng chia sẻ niềm vui khi Trạm Công dân số xuất hiện gần nhà: "Có trạm ở đây, tôi có thể thuận tiện kiểm tra sức khỏe hằng ngày, đặt mua thuốc hay đo chiều cao, cân nặng cho bản thân và người thân trong gia đình”.
Để mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả, Trạm Công dân số cũng đang được cập nhật và nâng cấp tính năng. Công an Thành phố Hồ Chí Minh đang vận hành thử nghiệm hệ thống xử phạt nguội; tích hợp ứng dụng MultiGo để tra cứu lộ trình xe buýt, mua vé tháng phương tiện công cộng; đồng thời triển khai tính năng đăng ký lấy số thứ tự, lịch hẹn làm thủ tục hành chính trực tuyến và ưu tiên hiển thị những thủ tục có nhu cầu cao, quy trình đơn giản.
Nếu chính quyền số là mục tiêu, dữ liệu số là nền tảng thì những trạm công dân số chính là một trong những điểm chạm trực tiếp để người dân bước vào hệ sinh thái đó. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc tích hợp nhiều tiện ích mà còn ở khả năng đưa dịch vụ công, y tế, thanh toán, an ninh trật tự và các tiện ích dân sinh đến gần người dân hơn.
Quan trọng hơn, Trạm Công dân số góp phần hiện thực hóa phương châm xây dựng lực lượng Công an cơ sở “Gần dân, trọng dân, hiểu dân và vì dân”. Khi người dân có thể tiếp cận công nghệ một cách dễ dàng, miễn phí và thuận tiện ngay tại khu dân cư, chuyển đổi số không còn là câu chuyện xa xôi mà trở thành một phần thiết thực của đời sống.
