Đối ngoại Việt Nam tích cực góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu chiến lược của đất nước

Năm 2025, tình hình thế giới tiếp tục vận động nhanh, phức tạp, đan xen giữa những vận hội mang tính thời đại với nhiều biến động và bất ổn nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Ở trong nước, cả hệ thống chính trị dành quyết tâm và nỗ lực cao nhất để hoàn thành các mục tiêu đề ra của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, tạo cơ sở và tiền đề vững chắc hướng tới thực hiện các nhiệm vụ chiến lược của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Hòa mình vào nỗ lực chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, các lực lượng đối ngoại trong năm 2025 đã phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất để thực hiện các nhiệm vụ chiến lược như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh “giữ vững, duy trì môi trường hòa bình, ổn định; phát triển kinh tế-xã hội nhanh và bền vững; nâng cao đời sống của nhân dân, tất cả vì nhân dân”⁽¹⁾, góp phần nâng cao thế và lực của đất nước để bước vào kỷ nguyên mới.

Giữ vững thế chủ động chiến lược

Công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu trong năm qua tiếp tục được coi trọng và đẩy mạnh, đóng góp vào việc nắm bắt tình hình, nhận diện thời cơ, thách thức, làm cơ sở để đề xuất các chủ trương, chính sách kịp thời, hiệu quả.

Trước diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, các lực lượng làm công tác đối ngoại đã chủ động xây dựng hàng nghìn báo cáo, đề án tham mưu chiến lược, kiến nghị các đối sách phù hợp để bảo vệ và phát huy lợi ích quốc gia-dân tộc, bám sát đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước, phục vụ đắc lực cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư, Chính phủ, Quốc hội.

Công tác nghiên cứu, tham mưu về đối ngoại đã đóng góp trực tiếp vào việc xây dựng chính sách trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới mô hình phát triển, đổi mới sáng tạo. Việc chủ động nhận diện, phát hiện từ sớm, từ xa các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đã góp phần giữ vững thế chủ động chiến lược, không để đất nước bị động, bất ngờ.

Củng cố, mở rộng và nâng tầm quân hệ đối ngoại

Bám sát đường lối đối ngoại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, trong năm 2025, công tác đối ngoại trên cả bình diện song phương và đa phương cũng như trong các lĩnh vực đã đạt nhiều kết quả quan trọng, thực chất, góp phần củng cố môi trường hòa bình, ổn định, tranh thủ nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài cho phát triển, không ngừng nâng cao vị thế của đất nước.

Về song phương, các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động, đặc biệt là của Lãnh đạo chủ chốt⁽²⁾, tạo khuôn khổ chính trị và tầm nhìn định hướng quan trọng cho các mối quan hệ; đồng thời thúc đẩy các vấn đề chúng ta quan tâm, có lợi ích, gắn với việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của đất nước. Thông qua các cuộc gặp cấp cao, đối thoại chính sách, trao đổi lý luận, đối ngoại Đảng khẳng định vai trò định hướng chiến lược trong việc xác lập và củng cố nền tảng chính trị, hỗ trợ tích cực cho quan hệ song phương.

Về ngoại giao Nhà nước, trong năm qua, chúng ta đã nâng cấp quan hệ với 17 đối tác, đưa tổng số đối tác có quan hệ từ Đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước⁽³⁾. Điểm nhấn của năm qua là tính thực chất và hiệu quả trong các chuyến thăm cấp cao đã được nâng cao hơn một bước, thể hiện qua việc ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2024. Chúng ta cũng đã lồng ghép việc tổ chức các ngày lễ lớn của đất nước (50 năm Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước, 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9) và việc tham dự lễ kỷ niệm lớn của các đối tác để thúc đẩy quan hệ song phương.

Quan hệ với các nước láng giềng là điểm sáng nổi bật trong tổng thể cục diện đối ngoại, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau, tin cậy chính trị, phát huy vai trò trụ cột của hợp tác quốc phòng-an ninh và có nhiều đột phá về hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, kết nối hạ tầng, giao lưu văn hóa, nhân dân.

Triển khai quan hệ với các nước Lào, Campuchia và Trung Quốc đã tiếp tục khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa chiến lược và ưu tiên hàng đầu của chúng ta với các đối tác láng giềng. Sự phối hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại, các địa phương và các lực lượng khác đã góp phần duy trì đường biên giới hòa bình, hữu nghị, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ cũng như phát triển kinh tế biên giới, kinh tế cửa khẩu với các nước.

Quan hệ với các nước lớn, đối tác quan trọng, các nước trong khu vực ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, lòng tin chiến lược được củng cố, với các điểm nhấn trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, năng lượng, giáo dục, y tế, ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Quan hệ với các nước bạn bè truyền thống và các nước châu Âu, Mỹ Latin, Trung Đông-châu Phi, các nước phương Nam tiếp tục phát triển trên các mặt, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị và hợp tác thực chất.

Trên bình diện đa phương, chúng ta tiếp tục đạt nhiều thành quả quan trọng theo Nghị quyết số 59/NQ-TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Chỉ thị 25 của Ban Bí thư về nâng tầm đối ngoại đa phương. Trong bối cảnh các thể chế đa phương gặp nhiều khó khăn, thách thức, đứng trước yêu cầu đổi mới, cải cách, Việt Nam tiếp tục thể hiện niềm tin, trách nhiệm và cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương, đề cao luật pháp quốc tế; tham gia tích cực vào các trụ cột của các thể chế đa phương, nhất là ASEAN, Liên hợp quốc, APEC và các cơ chế tiểu vùng; tiếp tục tham gia có trách nhiệm vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong ứng phó với thách thức chung như gìn giữ hòa bình, cứu hộ cứu nạn, giảm phát thải nhà kính, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực; chủ động đưa ra các sáng kiến phục vụ các lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, khu vực; tham gia nhiều cơ chế lãnh đạo điều hành của quốc tế, như Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc, 6 trong 7 cơ chế của UNESCO.

Kết quả của đối ngoại đa phương cũng được phản ánh rõ qua việc tổ chức thành công các hội nghị tại Việt Nam như Diễn đàn Tương lai ASEAN, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, qua đó khẳng định vai trò, uy tín và năng lực dẫn dắt của Việt Nam.

Thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển

Trong năm 2025, ngoại giao kinh tế đã thực hiện tốt nhiệm vụ cơ bản và trung tâm của công tác đối ngoại, bám sát các mục tiêu phát triển do Đảng và Chính phủ đề ra, trong đó có mục tiêu tăng trưởng trên 8% và đổi mới mô hình, nâng cao chất lượng tăng trưởng theo hướng nhanh, bền vững. Đóng góp của ngoại giao kinh tế trước hết thể hiện ở việc kịp thời nắm bắt, dự báo xu hướng vận động của kinh tế thế giới, các lĩnh vực phát triển mới, từ đó tham mưu, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ về phát triển kinh tế-xã hội.

Công tác ngoại giao kinh tế, ngoại giao khoa học công nghệ đã sớm quán triệt triển khai các chủ trương lớn của Bộ Chính trị như các Nghị quyết 57, 59, 66, 68, 70. Ngoại giao kinh tế được lồng ghép hiệu quả vào các hoạt động đối ngoại cấp cao, đạt số lượng kỷ lục về cam kết thỏa thuận trong các lĩnh vực chúng ta có nhu cầu, lợi ích như đa dạng hóa, mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, kết nối chiến lược, đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, toàn cầu.

Các hoạt động ngoại giao kinh tế đã chú trọng tăng cường hỗ trợ kết nối giữa các địa phương, doanh nghiệp, từ đó mở rộng thị trường, đối tác, đáp ứng thực hiện các mục tiêu phát triển của các ngành, lĩnh vực, địa phương.

Ngoại giao khoa học-công nghệ trở thành một mũi nhọn mới, tập trung vào nội hàm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, góp phần hiện thực hóa xây dựng 11 lĩnh vực công nghệ chiến lược, đóng góp thực chất vào việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhiều nước điều chỉnh chính sách bất ngờ, ngoại giao kinh tế đã góp phần giải quyết các vấn đề đặt ra, tham mưu xây dựng phản ứng chính sách linh hoạt, nâng cao khả năng thích ứng, chống chịu và tự chủ chiến lược của nền kinh tế, duy trì đà tăng trưởng.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của đất nước ta năm 2025 vượt mốc 900 tỷ USD, củng cố vị thế của Việt Nam trong nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất toàn cầu. Việc thúc đẩy đàm phán các FTA mới, mở rộng thị trường Halal, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao tiềm lực và sức chống chịu của nền kinh tế.

Thông qua việc triển khai các hoạt động kinh tế đối ngoại đa dạng và sáng tạo, dòng vốn đầu tư quốc tế vào đất nước tiếp tục đạt các mốc kỷ lục mới. Vốn FDI đăng ký năm 2025 đạt khoảng 35,2 tỷ USD (tăng 15,6%), trong khi vốn giải ngân đạt mức kỷ lục gần 23 tỷ USD. Điều đáng khích lệ, các dự án đầu tư đã cao hơn về chất lượng, có trọng tâm, trọng điểm và đáp ứng các ưu tiên của chúng ta về phát triển dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường, xây dựng cơ sở hạ tầng chiến lược với tầm nhìn dài hạn.

Phát huy sức mạnh mềm của đất nước

Đối ngoại năm 2025 góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp của đất nước, thông qua phát huy sức mạnh mềm, giá trị văn hóa, tinh thần nhân văn, gắn với phục vụ lợi ích thiết thực của người dân. Chiến lược ngoại giao văn hóa đến năm 2030 được triển khai bài bản, chuyên nghiệp với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng như tổ chức thành công Đại lễ Phật đản Vesak, các sự kiện gặp gỡ, tuần lễ Việt Nam ở nước ngoài.

Trong năm 2025, với sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, trong đó có vai trò tích cực của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các địa phương có liên quan, chúng ta đạt thêm 7 danh hiệu mới, đưa tổng số danh hiệu UNESCO của Việt Nam lên 77 trên toàn bộ 34 tỉnh, thành phố. Sáng kiến “Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững” được UNESCO thông qua là đóng góp quan trọng của Việt Nam, thúc đẩy gắn kết giữa văn hóa và phát triển. Công tác thông tin đối ngoại ngày càng chủ động, không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia mà còn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lợi ích đất nước trong môi trường thông tin đa chiều, phức tạp.

Công tác bảo hộ công dân được triển khai kịp thời, hiệu quả tại các điểm nóng như Israel, Iran hay tình hình phức tạp tại Myanmar, Thái Lan, Campuchia, đưa hàng nghìn công dân về nước an toàn. Công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài đạt những bước tiến quan trọng, khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước và tinh thần hướng về quê hương. Kiều hối đạt mức kỷ lục hơn 16 tỷ USD, là nguồn lực vật chất to lớn, đóng góp thiết thực cho sự phát triển của đất nước.

Đóng góp vào bức tranh chung, công tác đối ngoại nhân dân đã phát huy vai trò cầu nối, vun đắp tình hữu nghị và sự hiểu biết lẫn nhau, qua đó huy động sự ủng hộ quý báu của nhân dân tiến bộ thế giới và tạo nền tảng bền vững cho các mối quan hệ đối ngoại của đất nước.

Xây dựng ngành ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp

Cùng với việc triển khai các nhiệm vụ đối ngoại, công tác xây dựng ngành được thực hiện nghiêm túc, bài bản trên cơ sở quán triệt sâu sắc Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương.

Trong năm 2025, ngành Ngoại giao đã triển khai khẩn trương, nghiêm túc việc rà soát, sắp xếp, hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Thông qua sáp nhập, số lượng đầu mối của Bộ Ngoại giao giảm 42,5%, đồng thời tiếp nhận nhiệm vụ đối ngoại Đảng và một phần chức năng, nhiệm vụ đối ngoại Quốc hội về Bộ Ngoại giao để quản lý thống nhất và triển khai đồng bộ, liên thông các hoạt động đối ngoại.

Cơ chế phối hợp giữa ba trụ cột đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân, cùng sự gắn kết chặt chẽ với đối ngoại Quốc phòng, Công an cùng các ban, bộ, ngành từ Trung ương đến địa phương ngày càng nhuần nhuyễn, đồng bộ, hiệu quả, giúp xây dựng chính sách nhanh hơn, chủ động hơn và chất lượng hơn, nhất là trong các tình huống cấp bách nảy sinh.

Nhiều văn bản pháp lý quan trọng được hoàn thiện, tạo nền tảng thể chế thuận lợi cho công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, từ Luật Điều ước quốc tế sửa đổi, Luật Quốc tịch sửa đổi đến Quy chế mới về quản lý thống nhất các hoạt động đối ngoại và Nghị quyết số 250/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được đổi mới toàn diện cả về tư duy, cách thức thực hiện và bố trí nguồn lực, hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại “vừa hồng, vừa chuyên”, đề cao đổi mới sáng tạo, kỷ luật, kỷ cương, tính chuyên nghiệp, bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân. Quá trình hiện đại hóa cơ sở vật chất và chuyển đổi số trong công tác đối ngoại cũng được đẩy mạnh, từng bước tạo cơ sở xây dựng nền ngoại giao Việt Nam toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trong kỷ nguyên mới.

Những thành tựu, kết quả trên có được là nhờ vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư do Tổng Bí thư Tô Lâm đứng đầu, sự quán triệt kịp thời, triển khai đồng bộ, sáng tạo đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, sự đồng tâm hiệp lực, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, của các lực lượng đối ngoại của các ban, bộ, ngành, địa phương, người dân và doanh nghiệp và sự ủng hộ của bạn bè, đối tác quốc tế.

Phát huy vai trò tiên phong, nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại

Bám sát chủ đề của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV về tinh thần “tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế nhận thức rõ yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, bứt phá về tư duy và hành động, phát huy vai trò tiên phong, sáng tạo, cùng với quốc phòng, an ninh thực hiện nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”⁽⁴⁾, “phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và thế và lực mới của đất nước”⁽⁵⁾ và “đẩy mạnh triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới”⁽⁶⁾, đóng góp vào nền kinh tế thế giới, chính trị toàn cầu, và văn minh nhân loại.

Nhiệm vụ trước mắt của toàn ngành Ngoại giao và các lực lượng làm đối ngoại của các ban, bộ, ngành, địa phương là quán triệt sâu sắc và bước vào triển khai có hiệu quả đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, tập trung trí tuệ, khẩn trương xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết của Đại hội. Các định hướng của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Quốc hội là những định hướng căn bản để triển khai đồng bộ, thống nhất các hoạt động đối ngoại từ Trung ương đến địa phương, của các cấp, các ngành. Phương châm của đối ngoại là quyết tâm đưa nhanh và tăng tốc triển khai các quan điểm, chủ trương mới của Đảng, chính sách của Nhà nước vào cuộc sống, chuyển hóa các định hướng chiến lược thành các kết quả cụ thể, thực chất, đo lường được với tinh thần xuyên suốt là đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương thức thực hiện.

Yêu cầu cao nhất của đối ngoại trong thời gian tới là bảo đảm đường lối của Đảng được thực thi hiệu quả ngay từ những ngày đầu của nhiệm kỳ, tạo đà thuận lợi cho kỷ nguyên mới của đất nước. Để thực hiện các nhiệm vụ, phương châm và yêu cầu đó, các lực lượng đối ngoại sẽ tiếp tục coi trọng và không ngừng nâng cao chất lượng của công tác nghiên cứu, tham mưu, phối hợp và trong tổ chức triển khai.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước, đối ngoại Việt Nam quyết tâm phát huy trí tuệ, bản lĩnh, trách nhiệm, tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, để cùng với các lực lượng, binh chủng khác, đóng góp hiệu quả nhất cho việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước trong kỷ nguyên mới.

------------------------------------------------------------------------

(1) Bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm “Việt Nam vững bước tiến vào kỷ nguyên mới và những vấn đề đặt ra đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc”.

(2) Năm 2025, đã diễn ra 75 hoạt động của các đồng chí Lãnh đạo chủ chốt, tăng gấp 1,5 lần so với năm trước.

(3) Với mạng lưới này, Việt Nam đã thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với toàn bộ 5 nước Ủy viên thường trực

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và 18/21 thành viên G20.

(4) Dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

(5) Dự thảo văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

(6) Tổng Bí thư Tô Lâm, Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 15 khóa XIII, ngày 23/12/2025.