Định hình nấc thang mới cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Thái Lan

Nhân dịp này, Đại sứ Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromya đã trả lời phỏng vấn báo chí về những điểm nhấn trọng tâm trong chuyến thăm chính thức Thái Lan sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và triển vọng của mối quan hệ song phương.

Phóng viên: Xin Đại sứ cho biết về ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt của chuyến thăm chính thức Thái Lan sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm?

Đại sứ Urawadee Sriphiromya: Chuyến thăm của ngài Tô Lâm với cương vị vừa là Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, vừa là Chủ tịch nước mang ý nghĩa quan trọng. Đây là chuyến thăm chính thức đầu tiên của nhà lãnh đạo cấp cao nhất Việt Nam tới Thái Lan sau Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV và sau khi bộ máy lãnh đạo mới của Việt Nam được kiện toàn. Thái Lan vinh dự là quốc gia ASEAN đầu tiên mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tới thăm trước khi tiếp tục chuyến công du đến các nước khác trong khu vực.

Đã khá lâu hai nước mới có chuyến thăm ở cấp cao nhất, do đó, sự kiện này nhận được nhiều kỳ vọng không chỉ từ phía Chính phủ mà còn từ nhân dân hai nước, đặc biệt là cộng đồng người Thái gốc Việt. Diễn ra đúng vào năm hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1976-2026), chuyến thăm phản ánh sâu sắc sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và tình cảm thân thiết giữa hai quốc gia.

Về mặt chiến lược, thành tựu cốt lõi của chuyến thăm sẽ là việc thảo luận chi tiết để thông qua Kế hoạch Hành động (POA) giai đoạn 2026-2031, nhằm hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện. Đây là một kế hoạch toàn diện, bao trùm trên mọi phương diện hợp tác để hai nước cùng nhau hỗ trợ, đạt được an ninh, hòa bình và thịnh vượng chung.

Trong bối cảnh môi trường quốc tế đầy thách thức, việc các nhà lãnh đạo trực tiếp trao đổi, tham vấn góp phần tạo sự tin cậy cho cả hai bên, nhằm giải quyết các bài toán như an ninh năng lượng, an ninh lương thực và tội phạm xuyên quốc gia. Chúng tôi đánh giá rất cao vai trò chủ động, tích cực của Việt Nam trên các diễn đàn đa phương, tiêu biểu như việc đăng cai hội nghị ký kết Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (còn gọi là Công ước Hà Nội), hoàn thành xuất sắc vai trò Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11, cũng như những đóng góp tại UNESCO và Liên hợp quốc. Tôi tin tưởng chuyến thăm sẽ gặt hái những kết quả hết sức tốt đẹp.

Phóng viên: Đại sứ đánh giá thế nào về những thành tựu nổi bật nhất trong hợp tác giữa hai nước những năm gần đây?

Đại sứ Urawadee Sriphiromya: Có thể khẳng định, quan hệ hợp tác song phương hiện nay đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất từ trước đến nay và tiếp tục được nâng lên tầm cao mới qua từng năm. Năm ngoái, hai bên đã nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (CSP) - cấp độ hợp tác cao nhất mà Việt Nam thiết lập với các quốc gia khác.

Về kinh tế, bất chấp các cú sốc toàn cầu, thương mại song phương vẫn tăng trưởng mạnh mẽ, hiện đã vượt mốc 23 tỷ USD và đang tiến sát mục tiêu 25 tỷ USD. Về đầu tư, Thái Lan đã tăng từ vị trí thứ 9 lên thứ 8 trong số các nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Điều này phản ánh niềm tin vững chắc của khu vực tư nhân Thái Lan vào các chính sách tạo môi trường thuận lợi của Chính phủ Việt Nam. Tôi đã nghe nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam từ 40 năm trước chia sẻ rằng họ rất hài lòng và cho rằng, quan hệ giữa hai nước hiện nay đang ở giai đoạn gần gũi, gắn bó nhất từ trước tới nay.

Bên cạnh kinh tế, giao lưu nhân dân là nền tảng vô cùng vững chắc. Lượng khách du lịch giữa hai nước tăng trưởng đáng kể. Năm ngoái, Hà Nội là một trong sáu thủ đô được chọn để tổ chức Lễ hội Thái Lan lần đầu tiên. Năm nay, sự kiện này được tổ chức để kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao và chỉ trong ba ngày đã thu hút hơn 20.000 lượt khách tham dự tại khu vực Hồ Hoàn Kiếm và Hoàng thành Thăng Long, khơi dậy sự tò mò và ngưỡng mộ của người dân Thái Lan đối với di sản tuyệt đẹp này của Việt Nam.

Hợp tác an ninh-quốc phòng cũng ghi nhận dấu ấn khi tàu Hải quân Hoàng gia Thái Lan thực hiện chuyến thăm cảng Thành phố Hồ Chí Minh sau 11 năm gián đoạn nhằm chào mừng 50 năm quan hệ ngoại giao, minh chứng cho tin cậy chiến lược ngày càng cao.

Phóng viên: Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển đổi, theo Đại sứ, đâu là những động lực và cơ hội kinh doanh mới cho doanh nghiệp hai nước?

Đại sứ Urawadee Sriphiromya: Hợp tác kinh tế giữa hai nước mang tính bổ trợ lẫn nhau và hiện được định hình bởi chiến lược "Ba kết nối": kết nối chuỗi cung ứng, kết nối kinh tế địa phương và kết nối phát triển bền vững.

Về chuỗi cung ứng, hai nước đang hướng tới sự chuyển dịch từ các sản phẩm cơ khí truyền thống sang công nghệ cao, đặc biệt là chip bán dẫn, chuyển đổi số và ứng dụng XR như một động lực tăng trưởng mới. Quá trình này được hỗ trợ bởi hệ thống hạ tầng đang hoàn thiện rất nhanh của Việt Nam, từ cảng biển nước sâu, đường sắt bắc-nam đến các sân bay quốc tế.

Về phát triển bền vững, doanh nghiệp Thái Lan đang đầu tư xây dựng các khu công nghiệp xanh đạt chuẩn quốc tế tại Việt Nam, đồng bộ từ nguồn điện, nước đến xử lý chất thải nhằm thu hút các dòng vốn đầu tư xanh nước ngoài. Trong lĩnh vực bán lẻ, các tập đoàn Thái Lan đang đóng vai trò bệ phóng đưa nông sản, hàng hóa Việt Nam tiêu thụ nội địa, tiếp cận thị trường Thái Lan và xuất khẩu sang các chuỗi siêu thị tại châu Âu.

Lĩnh vực năng lượng cũng mở ra không gian lớn. Hiện các doanh nghiệp Thái Lan đã đầu tư khoảng 3 tỷ USD, tạo ra công suất 3.000MW từ điện mặt trời, nhiệt điện và điện gió tại Việt Nam. Gần đây nhất, một doanh nghiệp nhà nước Thái Lan đang tìm hiểu khả năng hợp tác cùng đối tác Nhật Bản triển khai dự án nhiệt điện than áp dụng công nghệ xanh tiên tiến tại Việt Nam.

Ngoài ra, chúng tôi nhận thấy tiềm năng to lớn trong các lĩnh vực mới như Fintech, ngân hàng số, thanh toán QR. Thái Lan cũng mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực hàng không, cụ thể là dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu máy bay (MRO), dựa trên nền tảng các hãng hàng không như VietJet đã hoạt động tại Thái Lan hơn 10 năm. Chúng tôi cũng sẽ thảo luận việc hợp tác nghiên cứu, đào tạo trong ngành chăm sóc sức khỏe, y tế - lĩnh vực tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống người dân.

Phóng viên: Trên bình diện khu vực, sự phối hợp giữa Việt Nam và Thái Lan có ý nghĩa như thế nào đối với ổn định, an ninh và tương lai của ASEAN?

Đại sứ Urawadee Sriphiromya: ASEAN đang đối mặt với nhiều thách thức từ nội khối và từ sự cạnh tranh giữa các cường quốc, cũng như các xung đột địa chính trị trên thế giới. Việt Nam và Thái Lan chia sẻ lập trường tương đồng: Quyết tâm thúc đẩy một khu vực hòa bình, ổn định, dựa trên luật lệ, duy trì sự đoàn kết của ASEAN và lựa chọn cách tiếp cận cân bằng với các nước lớn để giữ khu vực tránh xa xung đột, tập trung phát triển kinh tế-xã hội.

Đặc biệt, cả hai đều là những quốc gia biển với đường bờ biển dài. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy an ninh hàng hải, bảo đảm tự do hàng hải và thượng tôn luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).

Tôi đánh giá rất cao việc Việt Nam chủ động đăng cai tổ chức Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF). Đây là một sáng kiến quan trọng, tạo không gian đối thoại không chỉ cho các cơ quan chính phủ mà còn thu hút giới học giả, khu vực tư nhân, các đảng chính trị và đại diện các thành phố ASEAN. Việc kết nối mạng lưới các thành phố thông minh có ý nghĩa thực tiễn cao, bởi lãnh đạo các thành phố là những người trực tiếp đại diện và gắn bó với người dân. Tôi tin rằng, với khả năng tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn, Thủ đô Hà Nội của Việt Nam đang thực sự khẳng định vị thế là một "trung tâm ngoại giao" quan trọng của khu vực.

Phóng viên: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, hai nước sẽ hợp tác ra sao để giải quyết bài toán môi trường và năng lượng, thưa Đại sứ?

Đại sứ Urawadee Sriphiromya: Cuộc khủng hoảng năng lượng và biến đổi khí hậu là hai thách thức song hành. Về an ninh năng lượng, sự hợp tác đầu tư điện năng của hai nước có thể đóng góp vào sáng kiến Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid), thậm chí hai bên có thể thành lập các liên doanh để đầu tư tại các quốc gia ASEAN khác.

Về biến đổi khí hậu, cả Việt Nam và Thái Lan đều cam kết hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero). Chúng ta đang phải loại bỏ dần các ngành công nghiệp gây hại và chuyển đổi sang nền kinh tế xanh.

Một lĩnh vực thiết yếu là quản lý tài nguyên nước. Dưới tác động của hạn hán, các nền kinh tế nông nghiệp như chúng ta sẽ chịu ảnh hưởng đầu tiên. Hai nước đang phối hợp chặt chẽ thông qua các cơ chế khu vực như Hợp tác Mekong-Lan Thương và Ủy hội sông Mekong (MRC) mà Việt Nam đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch.

Đồng thời, chúng ta cũng cần đẩy mạnh mô hình nông nghiệp thông minh (smart farming) để tăng năng suất mà vẫn bảo tồn tài nguyên, cũng như phối hợp tìm giải pháp kiểm soát vấn đề khói mù xuyên biên giới do cháy rừng gây ra. Chuyến thăm của ngài Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chắc chắn sẽ làm sâu sắc thêm tình hữu nghị bền chặt lâu đời và đưa mối quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Thái Lan tiến lên những nấc thang mới, đóng góp thiết thực vào một ASEAN tự cường và thịnh vượng.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ Urawadee Sriphiromya.