Theo ông Vũ Duy Khương, Phó Giám đốc PC Lào Cai, khu vực phía nam tỉnh hiện tập trung nhiều nguồn điện, chủ yếu là các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ, đấu nối vào lưới điện trung áp và 110kV của PC Lào Cai, phát điện lên lưới điện quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng cho Lào Cai và các tỉnh lân cận.
Hiện khu vực có 19 nhà máy thủy điện đấu nối lưới điện 110kV, tổng công suất lắp đặt 512,6 MW thuộc 12 chủ đầu tư. Một số nguồn lớn gồm: Thủy điện Thác Bà (108 MW), cụm Thác Cá-Đồng Sung (61,5 MW), cụm Ngòi Hút 2-2A (56,4 MW), Thủy điện Văn Chấn (57 MW). Nguồn công suất này được giải tỏa chủ yếu qua các tuyến 173E12.3 (220kV Yên Bái)-177E12.2 (Nghĩa Lộ), 172E12.8 (Ba Khe)-172E4.13 (Cẩm Khê), 172E12.1 (Yên Bái)-172E12.21 (Văn Yên)- 174E40 (Thác Bà).
Bên cạnh đó, có 15 nhà máy thủy điện nhỏ đấu nối lưới trung áp, tổng công suất 76,3 MW thuộc 13 chủ đầu tư, tập trung ở khu vực Văn Chấn, Nghĩa Lộ và Văn Yên, phát công suất về các trạm 110kV Nghĩa Lộ, Ba Khe, Văn Yên.
Các nguồn điện này giúp đáp ứng nhu cầu điện tại chỗ, cải thiện chất lượng điện áp, giảm tổn thất điện năng và góp phần giải tỏa công suất cho các trung tâm phụ tải tỉnh Phú Thọ.
Tuy nhiên, thực tế cũng tồn tại nhiều khó khăn: công suất lớn tập trung tại khu vực phía tây gây áp lực lên lưới truyền tải, nhiều thời điểm đầy và quá tải các đường dây 110kV, đặc biệt MBA T1 Nghĩa Lộ; hạ tầng 110kV đã vận hành lâu năm, chưa được cải tạo đồng bộ; việc phối hợp sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị của một số chủ đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu; thông tin vận hành cung cấp cho PC Lào Cai còn chưa đầy đủ, chưa thực hiện nghiêm các nội dung đã thỏa thuận trong quy chế phối hợp.
![[Video] Tổng công ty Điện lực miền Bắc tập trung 6 nhiệm vụ trọng tâm bảo đảm điện cuối năm 2025](https://cdn.nhandan.vn/images/4SDj7zLiYp_Mn7nanNszmAki9IjnfWHsJFalULIatDkXlLpmnbHXgJFbWeNJz9zfPI79EeX-jhAVgj_vTBfduQ/01dien-luc-topaz-enhance.jpg.avif)
Trước tình hình này, PC Lào Cai đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: bổ sung dây thoát sét, thay thế chuỗi sứ Silicon và thiết bị suy giảm chất lượng, lắp đặt chống sét van, cải tạo tiếp địa chân cột tại khu vực có mật độ sét cao nhằm giảm điện trở xuống dưới 15Ω.
Đơn vị cũng ứng dụng thiết bị kiểm tra hiện đại như camera nhiệt, máy đo phóng điện cục bộ, thiết bị đo dòng dò chống sét van, flycam… để phát hiện sớm và xử lý khiếm khuyết. Đặc biệt, PC Lào Cai đẩy mạnh áp dụng phương pháp bảo trì theo tình trạng (CBM), giám sát các thông số vận hành thực tế như nhiệt độ, độ cách điện, rung động… giúp phát hiện sớm nguy cơ hỏng hóc, giảm thời gian cắt điện, tối ưu chi phí và kéo dài tuổi thọ thiết bị – một phương pháp tiên tiến đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới.
Ông Đỗ Hồng Quang, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thí nghiệm điện miền Bắc (NPCETC), đã giới thiệu năng lực thí nghiệm hiệu chỉnh, kiểm định thiết bị điện và giải pháp tự động hóa lưới điện. NPCETC, với hơn 50 năm kinh nghiệm, đã thực hiện thí nghiệm và kiểm định cho 25 nhà máy thủy điện vừa và nhỏ tại Lào Cai, sở hữu nhiều thiết bị hiện đại như hệ thống thử xung điện áp 800kV, thiết bị thí nghiệm tần số quét SFRA, hệ thống SCADA và phần mềm điều khiển NES do đơn vị tự phát triển.
Đại diện các doanh nghiệp thủy điện ghi nhận đối với sự hỗ trợ của PC Lào Cai trong thời gian qua, đồng thời đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành. Một số ý kiến tập trung vào việc rà soát và điều chỉnh số liệu kỹ thuật trong báo cáo, nghiên cứu giải pháp giảm tình trạng quá tải cục bộ trên một số tuyến đường dây, cũng như đẩy nhanh tiến độ các dự án nâng cấp thiết bị.
Các đơn vị cũng mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ của PC Lào Cai trong công tác điều độ, đặc biệt là khi cắt điện phục vụ thi công hoặc bảo trì, bảo đảm thông tin sớm và tối ưu phương án để hạn chế ảnh hưởng đến sản lượng phát. Một số kiến nghị liên quan đến việc cải thiện quy định vận hành lưới 35kV, hỗ trợ xử lý thủ tục pháp lý và giải phóng mặt bằng cho các tuyến đường dây, cũng như nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin về điện áp và điều chỉnh công suất.
Tất cả các ý kiến đều thể hiện tinh thần hợp tác và mong muốn đồng hành cùng PC Lào Cai trong việc vận hành hệ thống điện an toàn, ổn định và hiệu quả, tạo điều kiện cho các nhà máy phát huy tối đa năng lực, đóng góp tích cực vào nhiệm vụ bảo đảm điện cho địa phương và khu vực.
Đại diện Sở Công thương tỉnh Lào Cai, ông Nguyễn Đỗ Chiến, Phó Giám đốc Sở đánh giá cao tinh thần phối hợp giữa ngành điện và các nhà máy thủy điện. Ông đề nghị sau khi ký quy chế, các bên cần thường xuyên rà soát, tổng kết định kỳ để kịp thời điều chỉnh, đồng thời khẳng định Sở sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp và PC Lào Cai trong việc giải quyết vướng mắc, đặc biệt ở lĩnh vực giải phóng mặt bằng và bảo đảm an toàn lưới điện.
