Đề xuất phân cấp cho địa phương điều chỉnh quy hoạch tỉnh sau sáp nhập

Chính phủ đề xuất phân cấp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh sau khi được Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua đối với việc điều chỉnh các quy hoạch thời kỳ 2021-2030 để đáp ứng yêu cầu về sắp xếp đơn vị hành chính.

Thứ Sáu, ngày 09/05/2025 - 11:53

Sáng 9/5, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch.

Phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về quy hoạch

Một trong những điểm mới của sửa đổi Luật Quy hoạch lần này là bổ sung quy định về trình tự, thủ tục điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030 để đáp ứng yêu cầu sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp tỉnh theo hướng đơn giản hóa và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: DUY LINH)

Theo đó, không phải lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch; không phải lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược; rút ngắn thời gian lấy ý kiến và đối tượng lấy ý kiến về quy hoạch.

“Việc thẩm định quy hoạch có thể theo hình thức họp Hội đồng thẩm định hoặc lấy ý kiến thẩm định bằng văn bản của các bộ, cơ quan ngang bộ có liên quan”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Để nâng cao tính chủ động của các cấp, các ngành trong chỉ đạo điều hành, dự thảo Luật đề xuất phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về quy hoạch.

Cụ thể, phân cấp thẩm quyền của Quốc hội cho Chính phủ xác định các vùng cần lập quy hoạch vùng và quyết định quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia; phân cấp thẩm quyền của Chính phủ cho Thủ tướng tổ chức lập quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia.

Phân cấp thẩm quyền của Thủ tướng cho Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định danh mục các dự án ưu tiên đầu tư trong kế hoạch thực hiện quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tỉnh; phân cấp cho các bộ tổ chức thẩm định, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia.

Quang cảnh phiên họp ở hội trường sáng 9/5. (Ảnh: DUY LINH)

Đồng thời, phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thẩm định điều chỉnh quy hoạch tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt điều chỉnh quy hoạch tỉnh sau khi được Hội đồng nhân dân tỉnh thông qua đối với việc điều chỉnh các quy hoạch thời kỳ 2021-2030 để đáp ứng yêu cầu về sắp xếp đơn vị hành chính.

Dự thảo Luật cũng đề xuất sửa đổi, đơn giản hóa nội dung quy hoạch để nâng cao tính khả thi, hiệu quả của quy hoạch. Theo đó, quy hoạch các cấp sẽ chỉ bao gồm những quy định khung, mang tính định hướng, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt trong quá trình thực hiện.

Tán thành đơn giản hóa nội dung quy hoạch các cấp để nâng cao tính khả thi

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày nhấn mạnh, cần xác định rõ mục đích và phạm vi sửa đổi Luật Quy hoạch lần này, đó là tập trung giải quyết các vấn đề mang tính cấp bách cần xử lý ngay, nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nhất là những vấn đề phát sinh khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Về đơn giản hóa nội dung quy hoạch và đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với các quy hoạch, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với việc sửa đổi, bổ sung nội dung quy hoạch các cấp theo hướng chỉ bao gồm những quy định chung, mang tính định hướng và giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong quá trình thực hiện.

Tuy nhiên, đề nghị cần làm rõ vai trò của các quy hoạch này, căn cứ đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với các quy hoạch khi phê duyệt chủ trương đầu tư và triển khai thực hiện các dự án.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. (Ảnh: DUY LINH)

Về phân cấp thẩm quyền quyết định, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch, một số ý kiến đề nghị chưa phân cấp thẩm quyền của Quốc hội cho Chính phủ trong việc quyết định quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, nhất là trong trường hợp lập mới các quy hoạch này.

“Các nội dung này chưa được rà soát, đánh giá kỹ lưỡng, có thể dẫn đến không đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Do đó, cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tổng kết thực tiễn khi sửa đổi toàn diện Luật Quy hoạch”, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nêu rõ.

Trong trường hợp cần phân cấp cho Chính phủ quyết định việc lập mới quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, cần rà soát, nghiên cứu để tích hợp một số nội dung quan trọng của 2 quy hoạch này vào nội dung của quy hoạch tổng thể quốc gia, bảo đảm quyền giám sát tối cao của Quốc hội theo Hiến định đối với các nguồn lực đặc biệt, có tầm quan trọng quốc gia.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý, dự thảo Luật chỉ mới quy định chung cho các trường hợp điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030 mà chưa có quy định riêng biệt về quy trình điều chỉnh quy hoạch theo tính chất, quy mô không gian lãnh thổ của quy hoạch bị thay đổi sau khi thực hiện sắp xếp, sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính.

Do đó, Ủy ban Kinh tế Tài chính đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu, chỉnh sửa cho phù hợp. Trường hợp cần thiết có thể giao Chính phủ quy định chi tiết để tránh vướng mắc khi triển khai thực hiện.

Để không có khoảng trống pháp lý, không gián đoạn trong quản lý nhà nước về quy hoạch làm ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, dự thảo Luật đã bổ sung quy định chuyển tiếp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành.

Trong đó, quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030 đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt trước ngày luật này có hiệu lực thi hành được tiếp tục thực hiện cho đến hết thời kỳ quy hoạch hoặc cho đến khi được thay thế theo quy định pháp luật.

Trường hợp các quy hoạch trên đang thực hiện điều chỉnh nhưng chưa được quyết định hoặc phê duyệt thì được lựa chọn tiếp tục thực hiện theo quy định của Luật Quy hoạch hoặc thực hiện điều chỉnh quy hoạch theo trình tự, thủ tục đơn giản hóa và được kế thừa những nội dung phù hợp khi thực hiện điều chỉnh.