Đề tài chiến tranh và hậu chiến sẽ không bao giờ cạn kiệt

Đề tài chiến tranh và hậu chiến còn chứa đựng bao trầm tích chưa được khai mở. Hiện tượng phim "Mưa đỏ" gây "sốt" phòng vé và tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai được bạn đọc tìm mua với mức kỷ lục những ngày qua đã thể hiện chiều sâu ký ức vẫn có sức hút vô cùng mạnh mẽ.

Tiểu thuyết "Mưa đỏ" của nhà văn Chu Lai đang thu hút sự quan tâm lớn từ bạn đọc.
Tiểu thuyết "Mưa đỏ" của nhà văn Chu Lai đang thu hút sự quan tâm lớn từ bạn đọc.

Sau hai tuần ra rạp, bộ phim "Mưa đỏ" vừa xác lập được kỷ lục phòng vé, đồng thời thắp lại sức sống mới cho tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai. Nhiều bạn đọc, đặc biệt là giới trẻ, đã tìm mua tác phẩm để hiểu sâu hơn về câu chuyện bi tráng của cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

Từ cuối tháng 8/2025, ngay khi phim "Mưa đỏ" công chiếu, nhiều đơn vị phát hành sách cho biết lượng đặt mua tiểu thuyết tăng đột biến. Trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến và trực tiếp đã có hàng loạt phiên giới thiệu, phát hành tác phẩm rầm rộ... thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc. Có thời điểm, người mua phải chờ cả tuần để được nhận sách vì nhu cầu quá lớn.

Đại diện hệ thống Fahasa cho biết, tính đến ngày 4/9, số sách bán ra trên toàn quốc và qua các sàn thương mại điện tử đã vượt 13.000 bản, đưa "Mưa đỏ" trở thành một trong những tựa sách nổi bật nhất trong nhiều năm qua.

img-9927-9683.jpg
Nhà văn Chu Lai (giữa) và ê-kíp phim "Mưa đỏ" giao lưu với khán giả.

Hiện tượng trên cho thấy sự cộng hưởng mạnh mẽ giữa văn học và điện ảnh. Từ trang sách tới màn ảnh, và từ màn ảnh trở lại trang sách, hành trình này đã khơi dậy sự quan tâm đặc biệt của công chúng đối với một đề tài tưởng như khô khan: chiến tranh cách mạng.

Điều đó càng khẳng định, lịch sử và văn học, khi được chuyển tải bằng ngôn ngữ nghệ thuật gần gũi, vẫn luôn có sức hút lớn lao với bạn đọc, khán giả, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.

Nhà văn Chu Lai bày tỏ niềm xúc động về sức lan tỏa của bộ phim: "Tôi rất xúc động. Dù còn một vài điểm chưa thật cân bằng, nhưng phim đã giữ được hồn cốt, tinh thần của tác phẩm văn học. Đặc biệt, không khí khốc liệt của chiến tranh được tái hiện mạnh mẽ, khiến tôi cũng phải bất ngờ".

13nhieu-khan-gia-tre-tuoi-thich-thu-khi-duoc-tham-du-trien-lam-anh-mua-do-5534.jpg
Mô hình phim trường "Mưa đỏ" được Điện ảnh Quân đội nhân dân triển lãm.

Ông nhận định, việc Điện ảnh Quân đội nhân dân quyết tâm thực hiện dự án là một hành động "dũng cảm" bởi đây là dòng phim công phu nhưng khó thành công về thương mại. Tín hiệu đáng mừng ấy, theo ông, là minh chứng khẳng định khán giả Việt Nam, trong đó có lớp trẻ, không hề quay lưng với đề tài chiến tranh.

Nhà văn Chu Lai cho rằng thành công của "Mưa đỏ" còn đến từ thời điểm ra mắt, hòa vào không khí cả nước kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9. Ông cũng thẳng thắn bày tỏ: "Lòng yêu nước của người Việt Nam không bao giờ mất đi. Nó như dòng nham thạch chảy âm thầm trong lòng đất. Đến khi có dịp, nó bùng lên, rực đỏ cả không gian. Nếu 10 năm trước 'Mưa đỏ' ra mắt, chưa chắc đã tạo được hiệu ứng lớn như hôm nay".

Cũng theo nhà văn Chu Lai, mỗi thế hệ có cách thể hiện tình yêu nước riêng. Người lính thời chiến sẵn sàng "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", còn thế hệ hôm nay khẳng định bản lĩnh qua trí tuệ, sáng tạo và khát vọng làm giàu cho đất nước.

Ông nhắc lại câu hỏi mà bản thân luôn day dứt: "Đã 50 năm thống nhất, Việt Nam bao giờ mới có một tác phẩm tầm vóc như 'Chiến tranh và hòa bình' của Lev Tolstoy?". Song, nhà văn cũng luôn giữ niềm tin, chỉ cần còn "lửa" trong tim, còn hướng về nguồn cội, thì người viết hôm nay vẫn có thể tìm thấy những đề tài ngổn ngang từ hậu chiến để sáng tác.

z6813970380159-2bb45e630a98b5e304fc4ea2840ced0f-1315.jpg
Nhà văn Chu Lai dành nhiều tâm huyết cho đề tài chiến tranh và hậu chiến.

Nhà văn Chu Lai đã có bao năm tháng chiến đấu, từ chiến sĩ đến Đại đội trưởng đặc công rồi 50 năm gắn bó với nghiệp văn chương. Ông chia sẻ, cảm thấy mình đã làm hết sức và cũng đã sống trọn với cả hai chặng đường ấy.

Những tác phẩm, như: "Nắng đồng bằng" (1978), "Ăn mày dĩ vãng" (1991), "Khúc bi tráng cuối cùng" (2004) và đặc biệt "Mưa đỏ" (2016) - Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam - đã khẳng định vị trí của ông như một trong những cây bút hàng đầu về đề tài chiến tranh và người lính.

Tuổi cao, sức khỏe không cho phép ông viết dài hơi như trước, ông tạm gác lại những dự án lớn, dành thời gian đọc sách, xem phim, đạp xe, bơi lội. Nhưng từ sâu thẳm, nhà văn vẫn tin rằng đề tài người lính, chiến tranh và hậu chiến , chỉ cần có cách tiếp cận mới để tiếp tục chạm đến trái tim bạn đọc.

z6813970594242-d8e690b9920d72e483109c1615f2fb20-9620.jpg
Những khoảnh khắc xúc động của phim "Mưa đỏ" được giới thiệu bằng hình ảnh tới công chúng.

Dù thừa nhận, nếu không có trải nghiệm trận mạc, bản thân khó có thể viết về chiến tranh chân thực như thế. Song, nhà văn Chu Lai cũng bác bỏ quan điểm cho rằng các cây bút trẻ khó viết về chiến tranh vì sinh ra trong thời bình. Ông nhấn mạnh, đó là mạch nguồn bất tận, không giới hạn bởi thế hệ.

"Chiến tranh không phải độc quyền của các nhà văn giàu trải nghiệm. 'Chiến tranh và hòa bình' của Lev Tolstoy ra đời sau 50 năm chiến tranh nhưng vẫn sống mãi. Càng lùi xa, trầm tích càng dội về. Viết chiến tranh đến tận cùng của hỷ nộ ái ố, tác phẩm vẫn hấp dẫn người đọc", ông nói.

z6977409447040-23d13e7f42649e854f2c0a853b034251.jpg
Bà con nhân dân Quảng Trị xem phim "Mưa đỏ" chiếu tại Thành cổ Quảng Trị.

Tác giả tiểu thuyết "Mưa đỏ" cho rằng yếu tố quyết định không phải là kinh nghiệm trực tiếp, mà là sự chiêm nghiệm, tình yêu và trách nhiệm của người cầm bút đối với một mảng đề tài thiêng liêng của dân tộc. Nếu chỉ khắc họa sự trần trụi của trận mạc, tác phẩm sẽ khó được bạn đọc tiếp nhận. Bởi vậy, trong hầu hết tiểu thuyết của mình, ông luôn đặt chiến tranh bên cạnh sự lãng mạn của tình yêu. Chính sự đan xen này đã tạo nên chất riêng, giúp văn chương của ông vừa dữ dội vừa nhân văn, vừa bi tráng vừa đậm chất đời thường.

Hiện tượng "Mưa đỏ" không đơn thuần giới hạn ở thành công của một bộ phim hay một cuốn sách mà quan trọng hơn đã thể hiện sức sống bền bỉ của đề tài chiến tranh cách mạng trong việc lưu giữ ký ức, máu xương và khát vọng hòa bình của cả một dân tộc.

Khi khán giả trẻ tìm đọc lại tiểu thuyết, từ hành động tiếp nhận tác phẩm văn chương còn thể hiện sự kết nối với lịch sử, là cách để hiểu sâu hơn giá trị độc lập, tự do hôm nay. Cộng hưởng giữa văn học và điện ảnh, "Mưa đỏ" nhắc nhớ lòng biết ơn quá khứ, gìn giữ hòa bình, nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm với Tổ quốc.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh thiết kế có sử dụng AI.

Giữ hồn Việt trong Tết Trung thu thời hiện đại

Trung thu đang cận kề, Hà Nội những ngày này đã rộn ràng sắc màu mùa trăng tháng Tám. Trên phố Lương Văn Can, Hàng Mã..., dòng người tấp nập mua sắm, chụp ảnh giữa những gian hàng ngập tràn đồ chơi và bánh Trung thu.

Tác phẩm nhiếp ảnh ghi lại hình ảnh gia đình người Xơ Đăng chăm sóc sâm Ngọc Linh. (Ảnh KIM LIÊN)

Nhiếp ảnh kể chuyện núi rừng

Ở vùng núi cao tây nam Đà Nẵng, nơi sinh sống từ bao đời của đồng bào: Xơ Đăng, Ca Dong, Mơ Nông, Cơ Tu... nghệ thuật nhiếp ảnh đang được sử dụng như một phương thức kể chuyện về đất và người.

Trẻ em đọc sách tại Bệnh viện Nhi đồng 1, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Phương Huyền)

Mở rộng không gian tiếp cận sách

Bên cạnh đổi mới nội dung, chuyển đổi số, bảo vệ bản quyền, những mô hình đưa sách đến gần cộng đồng đang mở thêm không gian cho văn hóa đọc và đặt ra yêu cầu đổi mới thị trường xuất bản, phát hành Thành phố Hồ Chí Minh để xuất bản từng bước trở thành ngành công nghiệp văn hóa hiện đại.

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo hướng dẫn các thành viên Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Cao Lan xã Phú Lương đánh trống sành.

Lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo ở thôn Mãn Hóa, xã Phú Lương (Tuyên Quang) đã dành gần 20 năm gìn giữ văn hóa Cao Lan. Từ những giá trị được tiếp nhận trong cộng đồng, anh lặng lẽ học hỏi, sưu tầm và tìm cách trao truyền để những nét văn hóa của dân tộc mình không bị lãng quên theo thời gian.

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm và Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan trao giải nhất cho tác giả Hoàng Hà Lê. (Ảnh: VIỆT HÙNG/MCST)

Trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”

Tối 17/9, tại Viện Phim Hà Nội đã diễn ra lễ trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức.

Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc trong vai diễn Cio-Cio-San của vở opera "Madama Butterfly" (Ảnh: HBSO)

Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc: Sự tiếp nối tình yêu nghệ thuật và truyền thống gia đình

Trong hai đêm diễn ra mắt vở opera “Madama Butterfly” của Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh vừa qua, Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc đã có màn trình diễn thăng hoa trong vai nữ chính Cio-Cio-San. Phía sau sự tỏa sáng rực rỡ ấy là quá trình khổ luyện, niềm đam mê và sự đồng hành của truyền thống gia đình.

Quang cảnh tại Lễ tổng kết dự án Trilaf và bàn giao mô hình du lịch cộng đồng bền vững. (Ảnh: PV)

Phát huy giá trị làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ

Nhờ sự tiếp sức từ dự án TRILAF do Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia hỗ trợ, làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ (xã Dân Hòa, Hà Nội) đang hồi sinh mạnh mẽ khi gắn bảo tồn di sản với mô hình du lịch cộng đồng bền vững, tạo dựng giá trị cho làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ.