Nguyên nhân chính do thiếu nguồn vật liệu cát, đá thi công; năng lực và tài chính một số nhà thầu hạn chế... Chủ đầu tư các đơn vị liên quan đang tập trung khắc phục khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu thông xe kỹ thuật vào cuối tháng 6/2026 và đưa vào khai thác năm 2027 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Dự án đường cao tốc Châu Đốc Cần Thơ-Sóc Trăng có tổng chiều dài hơn 188 km, với vốn đầu tư hơn 45.000 tỷ đồng, điểm đầu thuộc tỉnh An Giang, điểm cuối thuộc tỉnh Sóc Trăng cũ nay là thành phố Cần Thơ.
Sau khi sáp nhập, tuyến cao tốc này có hơn 132 km đi qua địa bàn thành phố Cần Thơ, với tổng vốn đầu tư hơn 31.000 tỷ đồng. Đến đầu tháng 1/2026, khối lượng thi công toàn tuyến đạt khoảng 50% giá trị hợp đồng.
Riêng 100 cây cầu trên toàn tuyến triển khai thi công đồng loạt, đạt hơn 80% khối lượng, đạt và vượt tiến độ đề ra do ít phụ thuộc vào nguồn cát. Về phần đường, hiện trên toàn tuyến chính đang thi công xử lý nền đất yếu bằng phương pháp đóng bấc thấm và đắp cát gia tải.
Dự kiến tháng 1/2026, đơn vị thi công hoàn thành công tác đóng bấc thấm, tiếp tục đắp cát gia tải và tăng cường gia tải bằng vật liệu đá. Đối với các đoạn tuyến đáp ứng theo thiết kế, nhà thầu sẽ tiến hành dỡ tải và thi công cuốn chiếu hạng mục kết cấu nền đường.
Tổng nhu cầu sử dụng vật liệu cát san lấp cho dự án thành phần 2, 3, 4 là hơn 20 triệu mét khối cát rời. Chủ đầu tư và nhà thầu đã xác định nguồn cát khoảng 15 triệu mét khối, khai thác đưa về công trình khoảng 9,1 triệu mét khối. Còn lại hơn 5 triệu mét khối đang tiếp tục liên hệ với các địa phương (An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long) để thực hiện thủ tục khai thác, bổ sung cho dự án.
Nhu cầu vật liệu đá phục vụ cho 3 dự án thành phần khoảng 3,14 triệu mét khối, trong đó đã tập kết về dự án và sử dụng khoảng 0,72 triệu mét khối. Khối lượng đá đã xác định nguồn là 1,83 triệu mét khối (trong đó, đã được tỉnh An Giang cam kết hỗ trợ 1,44 triệu mét khối; tỉnh Đồng Nai cam kết hỗ trợ 0,2 triệu mét khối; 0,195 triệu mét khối đã ký hợp đồng với mỏ Thường Tân, Thành phố Hồ Chí Minh).
Khối lượng chưa xác định nguồn khoảng 1 triệu mét khối, chủ đầu tư và nhà thầu đang tiếp tục liên hệ, đăng ký nhu cầu tại các mỏ đá thuộc tỉnh Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh (tỉnh Bình Dương trước đây), cơ bản đáp ứng nhu cầu nguồn vật liệu.
Ông Lê Minh Cường, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp (chủ đầu tư) cho biết: Ngoài các nguyên nhân chính như thiếu cát, khó khăn khi thi công trên nền đất yếu, việc giải phóng mặt bằng chậm cũng ảnh hưởng đến tiến độ.
Để đáp ứng nguồn cát còn thiếu cho thi công toàn tuyến, lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ phối hợp với các tỉnh trong vùng có nguồn cát xin hỗ trợ và xác định khối lượng cát cung cấp cho công trình theo cơ chế đặc thù và chỉ đạo của Chính phủ,
Thủ tướng Chính phủ. Mới đây, Vĩnh Long đã thống nhất hỗ trợ thêm hơn 2 triệu mét khối cát cho dự án này trên địa bàn Cần Thơ, dự kiến khai thác trong tháng 1/2026.
Để giải quyết tình trạng thiếu hụt cát san lấp, bảo đảm tiến độ của dự án, Ban Quản lý dự án đã thống nhất sử dụng 2 triệu mét khối cát biển đưa vào phục vụ thi công dự án thành phần 4 tuyến đường cao tốc này, đoạn qua tỉnh Sóc Trăng trước đây.
Việc dùng cát biển ở ven biển Sóc Trăng giúp rút ngắn thời gian chờ đợi cấp mỏ cát sông từ các tỉnh thượng nguồn thêm khoảng 4-6 tháng. Bên cạnh đó, dự án tiếp nhận phần hoàn lại 700.000 mét khối cát trước đây ưu tiên cho đường cao tốc Cần Thơ-Cà Mau thi công trước, cho nên cơ bản đã xác định được nguồn 5 triệu mét khối cát còn thiếu.
Theo chủ đầu tư, việc sử dụng cát biển cho dự án thành phần 4 là phù hợp trong giai đoạn hiện nay vì cát biển cũng đã được sử dụng tại đường cao tốc trục dọc Cần Thơ-Cà Mau; đồng thời trước đó, Bộ Xây dựng cũng đã công bố tiêu chuẩn kỹ thuật sử dụng cát biển làm vật liệu đắp nền đường.
Do đó, để bảo đảm tính pháp lý, chất lượng khi sử dụng cát biển và kiểm soát, bảo vệ môi trường, chủ đầu tư yêu cầu các nhà thầu chỉ sử dụng cát biển đắp ở lớp trên của bấc thấm vải địa; phải vận chuyển cát biển đến công trình bằng xe (sau khi bảo đảm yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật khi khai thác cát biển), không sử dụng phương pháp bơm hút như cát sông thông thường, nhằm tránh nước nhiễm mặn có thể rò rỉ ra môi trường bên ngoài, gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp của người dân ở khu vực có công trình đi qua.
Đối với các nhà thầu năng lực yếu kém, căn cứ trên các tiêu chí đánh giá trong quá trình thi công, đến nay, chủ đầu tư đã xử lý 6 trường hợp; trong đó, cắt giảm gói thầu, khối lượng công việc đối với 3 nhà thầu; số còn lại đã bị hủy thầu, thanh lý hợp đồng gồm: Công ty cổ phần Hải Đăng, Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng 515 và Công ty cổ phần Xây dựng 469.
Ông Trần Anh Tuấn, đại diện đơn vị thi công dự án đường cao tốc Châu Đốc-Cần Thơ-Sóc Trăng thành phần 4 cho biết: Hiện các cầu của dự án thành phần 4 đều đạt và vượt kế hoạch. Nếu có đủ nguồn cát phục vụ thi công, các gói thầu thi công phần đường sẽ về đích đúng tiến độ.
Giá xăng dầu, chi phí vận chuyển vật liệu và nhân công biến động, cho nên chủ đầu tư tạm thanh toán các chi phí phát sinh để bảo đảm dòng tiền thi công cho các nhà thầu không bị gián đoạn.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa yêu cầu: Chủ đầu tư chỉ đạo các đơn vị tư vấn, nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị và đề ra các giải pháp rút ngắn tiến độ thi công theo kế hoạch.
Từ tháng 1/2026, các nhà thầu dự án thành phần phải báo cáo tiến độ hằng tháng từng gói thầu; tập trung đẩy nhanh tiến độ công trình, nhất là đẩy mạnh khai thác cát vận chuyển về công trình, cố gắng thi công theo hình thức cuốn chiếu, hoàn thành theo từng phân đoạn để đến ngày 30/6/2026 có thể thông xe kỹ thuật toàn tuyến theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
