Chú trọng chuyển đổi số
Mới đây, tại xã Vĩnh Lợi, tỉnh Cà Mau phối hợp với một số đơn vị, doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội nghị chuyển đổi số phát triển kinh tế tập thể. Cũng nhân dịp này, các hợp tác xã sản xuất lúa chất lượng cao của tỉnh Cà Mau và các doanh nghiệp đã ký hợp đồng và ban đầu thu mua 30 tấn gạo đặc sản Tài nguyên Vĩnh Lợi xuất khẩu sang Mỹ giữa Hợp tác xã kinh tế Xanh Sài Gòn, Công ty Total Feeling LLC (USA) và Hợp tác xã Hưng Thịnh (Cà Mau).
Tại đây, nhiều nhà khoa học, doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chính quyền và hợp tác xã nông nghiệp thuộc các xã vùng trọng điểm sản xuất lúa chất lượng cao cần lựa chọn những hộ nông dân đủ điều kiện tham gia vùng sản xuất, thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số, từng bước hình thành bản đồ số cho sản phẩm.
Các sở, ngành và Liên minh hợp tác xã tỉnh Cà Mau cần hỗ trợ nông dân đăng ký nhãn hiệu, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn để phát triển các thương hiệu gạo của địa phương, nhất là gạo Tài nguyên Vĩnh Lợi. “Từ việc sản xuất riêng lẻ, manh mún, thiếu hiệu quả, sự ra đời của mô hình cánh đồng mẫu đã thay đổi thói quen canh tác của nông dân Cà Mau.
Những cánh đồng lúa diện tích lớn, được gieo sạ đồng loạt, sử dụng cùng giống, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, đã đóng góp quan trọng trong chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ, giúp gia tăng giá trị hạt lúa và lợi nhuận cao cho hàng nghìn hộ nông dân của tỉnh...”, Chủ tịch Liên minh hợp tác xã Việt Nam Cao Xuân Thu Vân khẳng định.
Theo Chủ tịch Liên minh hợp tác xã tỉnh Cà Mau Nguyễn Văn Vũ, cách đây khoảng 15 năm, việc liên kết tiêu thụ, hoặc liên kết chuỗi trong sản xuất lúa vẫn còn rất xa lạ đối với nông dân trong tỉnh. Bà con nông dân chủ yếu chỉ tập trung sản xuất, thu hoạch và chờ thương lái đến thu mua, giá cả cũng phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái.
Mặt khác, do sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, nên trên cánh đồng vài chục hécta, có đến cả chục giống lúa khác nhau, gieo sạ không đồng loạt, gây khó khăn cho phòng trừ sâu bệnh, cải tạo đất và rất khó khăn trong việc áp dụng cơ giới hóa sản xuất...
Thực tế nêu trên là những bất cập, hạn chế và thiệt thòi cho nhiều hộ nông dân chuyên sản xuất lúa. Đáng mừng là hơn 10 năm qua, mô hình cánh đồng mẫu lớn được chính thức triển khai trên diện rộng khắp tỉnh đã làm thay đổi tư duy, nếp nghĩ, cách làm của bà con.
Đặc biệt, hiện nay hầu hết nhiều hộ nông dân sản xuất tập trung theo quy mô lớn, áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật, giảm chi phí đầu vào và năng suất lúa ổn định.
Hiệu quả từ cánh đồng mẫu lớn
Ông Giản Thanh Sử (nay thuộc xã Vĩnh Thanh, tỉnh Cà Mau), một trong những nông dân sản xuất giỏi, tham gia mô hình “cánh đồng mẫu lớn” đầu tiên của địa phương, cho biết: So với những vụ trước, tham gia sản xuất trong cánh đồng mẫu lớn, tôi thấy sâu bệnh ít hơn, năng suất cao, thu hoạch thuận lợi. Lợi nhuận tăng thêm khoảng 500-600 nghìn đồng/ công so với trước.
Cùng về vấn đề này, ông Diệp Quốc Cương (xã Ninh Quới) nói: "Tôi tham gia sản xuất lúa ở cánh đồng mẫu lớn 50 ha, gieo sạ cùng đợt, cùng giống lúa, rồi còn được Nhà nước liên kết với thương lái và doanh nghiệp thu mua lúa chỉ trong một đến hai ngày là xong, vừa nhanh, vừa có giá kinh tế cao...”.
Hợp tác xã nông nghiệp Ba Ðình (xã Vĩnh Lộc, Cà Mau) là một trong những đơn vị điển hình xây dựng chuỗi liên kết. Với hơn 700 ha sản xuất lúa trên đất nuôi tôm, hợp tác xã đã ký kết với các công ty cung ứng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật chất lượng, giá thấp hơn thị trường, liên kết với các doanh nghiệp bao tiêu toàn bộ lúa sau thu hoạch, bảo đảm quyền lợi cho thành viên.
"Hiện nay, hợp tác xã còn trực tiếp thu mua lúa của thành viên theo giá thị trường và cộng thêm 300 đồng/ kg, để xay xát, đóng gói dưới thương hiệu Gạo lúa-tôm Ba Ðình...”, anh Nông Văn Thạch, Giám đốc Hợp tác xã Ba Ðình phấn khởi nói. Ngoài các giống chất lượng cao như ST24, ST25, gạo Tài nguyên Vĩnh Lợi, hiện nay tại nhiều xã thuộc tỉnh Bạc Liêu cũ, các hộ nông dân được ngành chức năng công nhận lưu hành đặc cách và tiếp tục cho sản xuất giống lúa BL9, với diện tích lên đến gần 1.000 ha.
Đây là giống lúa cũ, nhưng cơm dẻo, thơm ngon, giá bán trên thị trường cao. Nhằm phát huy kết quả và nhân rộng mô hình liên kết sản xuất các giống lúa đạt chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu thị trường nhiều nước, chính quyền và ngành nông nghiệp tỉnh Cà Mau đang tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, triển khai hiệu quả Nghị định số 98/2018/NÐ-CP của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.
Mặt khác, tỉnh có chính sách hỗ trợ nông dân liên kết, sản xuất theo chuỗi giá trị; kêu gọi các doanh nghiệp lớn, có năng lực và uy tín trong nước tích cực tham gia vào chuỗi liên kết trên tinh thần hai bên cùng có lợi để hợp tác làm ăn hiệu quả, lâu dài...
