Đầu xuân về với Lễ hội phát lương đền Trần Thương

NDĐT- Đền Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân (Hà Nam) là nơi thờ vị anh hùng dân tộc Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng gia quyến và các Bộ tướng có công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông thế kỷ XIII. Ông là vị anh hùng đã hiển thánh trong tâm thức người dân đất Việt.

Đền Trần Thương ở thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, Hà Nam.
Đền Trần Thương ở thôn Trần Thương, xã Nhân Đạo, huyện Lý Nhân, Hà Nam.

Khu vực đền Trần Thương nói riêng và xã Nhân Đạo nói chung trước kia là vùng sông nước, đồng chiêm trũng được Trần Hưng Đạo chọn đặt kho lương vì có thế đất linh thiêng mang biểu tượng “Hình nhân bái tướng” lại thuận tiện trong việc di chuyển lương thảo, khí giới từ Thăng Long tới các khu quân sự trong cuộc ứng phó với quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285).

Sau khi chiến thắng quân Nguyên - Mông trở về ngài đã cắm sinh phần, lấy dân ở đây làm tội lệ, từ đó có tên làng Trần Thương. Chính vì hội đủ yếu tố “Thiên - Địa - Nhân” nên nhân dân đã dựng đền thờ ngài trên mảnh đất Trần Thương để tưởng nhớ công ơn vị tướng tài ba được người đời tôn vinh lên “Bậc thánh”.

Theo các cụ già ở thôn Trần Thương: Hàng năm cứ vào “Tháng Tám giỗ Cha” các cụ đều có lệ rước nước và nhập lương từ sông Hồng. Tục này nhằm tái hiện lại dữ kiện lịch sử về việc phát lương khao quân của quân đội nhà Trần khi đánh thắng giặc Nguyên - Mông lần thứ ba (1288) trở về.

Dựa trên những yếu tố lịch sử và tâm linh, từ năm Canh Dần (2010) tỉnh Hà Nam đã tổ chức Lễ phát lương cầu lộc, cầu phúc, cầu một năm sung túc, no đủ cho nhân dân và khách thập phương về lễ bái tại đền.

Ông Ngô Xuân Quang, Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Nhân cho biết: Lễ hội phát lương đền Trần Thương được tổ chức đầu xuân với mong muốn phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp; đồng thời giáo dục các tầng lớp nhân dân về truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của ông cha.

Theo đó, Lễ phát lương năm 2013 sẽ được tổ chức vào 0 giờ ngày 14 tháng Giêng năm Quý Tỵ tại đền Trần Thương. Trước đó, vào ngày 10 tháng Giêng, nhân dân thôn Trần Thương đã làm lễ cáo yết xin phép Đức Thánh Trần cho tổ chức lễ phát lương.

Nghi trình lễ phát lương có ba phần : Lễ rước lương thảo từ kho lương vào trong đền làm lễ do bảy cô gái thanh tân mặc áo dài màu đỏ, đội khăn đỏ, đội bảy mâm đựng những túi lương nhỏ, chín chàng trai tân mặc quần áo màu đỏ, đầu đội nón lá cũng màu đỏ, thắt lưng khăn vàng, ống chân quấn xà cạp viền xanh, chân đi giày vải màu vàng có trách nhiệm khiêng kiệu, trên kiệu đặt ba túi lương lớn (với tổng 8.888 túi lương nhỏ). Đi đầu đoàn rước là đội sư tử dàn trống, chiêng, cờ ngũ sắc, bảy mâm lương thảo, đội tế nam, đội tế nữ của xã, đoàn đại biểu Đảng, Nhà nước, tỉnh huyện, nhân dân và du khách thập phương. Phần thứ hai là lễ châm đuốc và dâng hương của các đại biểu. Phần thứ ba, bảy cô gái, chín chàng trai rước lương thảo vào hậu cung làm mật lễ.

Du khách về với lễ hội phát lương sẽ nhận được một túi lụa màu đỏ ngoài ấn và thẻ, bên trong túi lương của Đức Thánh Trần năm Quý Tỵ sẽ có ba loại hạt chủ lực của vùng đất sản xuất Lý Nhân đó là: ngô đỏ, đậu tương và nếp cái hoa vàng.

Lễ hội phát lương được diễn ra bắt đầu từ giờ Tý đêm ngày 14 đến hết ngày 16 tháng Giêng. Cùng đó, để tạo không khí hân hoan phấn khởi cho du khách thập phương về dâng hương xin lộc, vãn cảnh đền, ngoài nghi trình trang nghiêm của phần lễ, ban tổ chức gia tăng nội dung các phần hội, các trò chơi, diễn xướng dân gian, thi đấu thể thao trong ba ngày từ 14 đến 16 tháng Giêng.

Việc phục dựng và duy trì tổ chức Lễ hội phát lương đầu năm đền Trần Thương của tỉnh Hà Nam đã góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị di sản văn hóa, đồng thời tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của ông cha ta, đặc biệt là thời Trần để động viên nhân dân phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn.

Lễ hội phát lương đền Trần Thương còn là một trong ba lễ hội vùng của tỉnh Hà Nam. Lễ hội có ý nghĩa là cuộc hành hương về cội nguồn không chỉ đối với người dân địa phương mà đối với người dân cả nước. Đặc biệt lễ hội được tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới có ý nghĩa thiết thực trong việc động viên nhân dân hăng hái thi đua lao động, sản xuất góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.