Dấu ấn 5 năm hoạt động của thị trường chứng khoán phái sinh

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.
(Ảnh minh họa: HNX)
(Ảnh minh họa: HNX)

Từng bước phát triển, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư

Triển khai Đề án xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 366/QĐ-TTg ngày 11/3/2014, thực hiện sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phối hợp Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và các đơn vị liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa thị trường chứng khoán phái sinh vào hoạt động, theo lộ trình phát triển sản phẩm từ thấp đến cao, từng bước đa dạng hóa các sản phẩm giao dịch, phù hợp với tiến trình phát triển của thị trường tài chính và đáp ứng nhu cầu đầu tư và quản lý rủi ro của nhà đầu tư và các tổ chức phát hành.

Ngày 10/8/2017, thị trường chứng khoán phái sinh chính thức được khai trương giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với sản phẩm phái sinh đầu tiên được giao dịch trên thị trường là hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30.

Năm 2019, thị trường chứng khoán phái sinh có thêm sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm, và năm 2021, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội tiếp tục đưa vào giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm.

Đến nay, sau 5 năm đi vào hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã hoạt động một cách an toàn, hiệu quả và thông suốt, từng bước tăng trưởng ổn định, quy mô và thanh khoản thị trường có sự tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường thu hút sự tham gia ngày càng tích cực của các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Hệ thống các thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh cũng phát triển nhanh chóng, từ bảy công ty chứng khoán thành viên khi mới khai trương thị trường, đến nay đã có 23 công ty chứng khoán thành viên đáp ứng các điều kiện về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, và có vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu tối thiểu từ 900 tỷ đồng trở lên.

Theo thống kê, giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 có sự tăng trưởng liên tục qua các năm.

Nếu như năm 2017, khi sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 mới được đưa vào giao dịch, khối lượng giao dịch bình quân chỉ ở mức 10.954 hợp đồng/phiên, thì trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 đã tăng gấp 21,3 lần, đạt 213.041 hợp đồng/phiên.

Khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 cao nhất lên tới 506.025 hợp đồng tại ngày 21/06/2022, tương ứng giá trị giao dịch theo danh nghĩa đạt hơn 62 nghìn tỉ đồng.

Khối lượng hợp đồng mở (OI) của sản phẩm Hợp đồng tương lai VN30 cũng liên tục tăng. Tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng OI đạt 40.232 hợp đồng, tăng gấp 5 lần so với thời điểm cuối năm 2017. Mức OI cao nhất lên tới 61.090 hợp đồng vào ngày 14/1/2021.

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Đối với sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm, khối lượng giao dịch còn ở mức khiêm tốn do các yếu tố đặc thù của sản phẩm

Trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch bình quân đạt 680 hợp đồng/phiên, tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng hợp đồng mở OI của hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ là 0 hợp đồng.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán phái sinh tăng lên hàng năm, năm sau thường tăng gấp 2-3 lần năm trước.

Tính đến tháng 7/2022, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chiếm 2,2% tổng khối lượng giao dịch trên toàn thị trường, tăng 22 lần so với năm 2017 (tỷ trọng giao dịch chiếm 0,1%).

Tiếp tục phát triển thị trường phái sinh theo lộ trình

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.

Đáng chú ý, bên cạnh vai trò là một kênh đầu tư, thị trường chứng khoán phái sinh còn thể hiện vai trò phòng vệ rủi ro cho thị trường cơ sở. Khi thị trường cơ sở giảm điểm mạnh, thị trường phái sinh góp phần làm giảm áp lực bán tháo trên thị trường cơ sở, giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư, giảm quy mô và mức độ sụt giảm trên thị trường cơ sở.

Có thể nói, thị trường phái sinh là giải pháp hữu hiệu để giữ chân nhà đầu tư, tránh tình trạng họ tháo chạy khỏi thị trường chứng khoán khi thị trường cơ sở sụt giảm. Dữ liệu thực tế cho thấy, thanh khoản của thị trường phái sinh thường tăng lên trong các giai đoạn thị trường cơ sở có biến động mạnh, điều này có thể thấy rõ trong thời kỳ ảnh hưởng của đại dịch Covid19. Đây cũng chính là phản ứng tự điều chỉnh của thị trường, giúp trấn an và ổn định tâm lý nhà đầu tư.

Thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm mạnh mẽ của công chúng đầu tư trong nước và quốc tế, số lượng tài khoản giao dịch phái sinh liên tục gia tăng.

Tính đến cuối tháng 7/2022, đã có 1.054.683 tài khoản giao dịch phái sinh của các nhà đầu tư được mở, tăng gấp 423 lần so với năm 2017.

Hoạt động giao dịch vẫn tập trung chủ yếu ở các nhà đầu tư cá nhân trong nước, tuy nhiên cơ cấu nhà đầu tư đã có sự dịch chuyển theo hướng giảm tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân, tăng tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức.

Nếu như năm 2018, gần 99% giao dịch được thực hiện bởi các nhà đầu tư cá nhân thì tỷ trọng này giảm xuống còn khoảng 86% trong những tháng cuối năm 2019 và còn 72,4% trong 7 tháng đầu năm 2022.

Sự quan tâm của công chúng đầu tư với những sản phẩm đầu tiên trên thị trường chứng khoán phái sinh là tiền đề để tiếp tục triển khai các sản phẩm chứng khoán phái sinh tiếp theo như hợp đồng quyền chọn chỉ số cổ phiếu, hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn trên cổ phiếu, từng bước đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường.

Trao đổi về định hướng phát triển thị trường, HNX cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm mới theo sự phân công của Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX) theo lộ trình đã được các cơ quan quản lý phê duyệt.

Có thể nói, thị trường chứng khoán phái sinh ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, trở thành một cấu phần không thể thiếu trong thị trường chứng khoán Việt Nam góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán, hỗ trợ sự phát triển bền vững các thị trường chứng khoán cơ sở và thúc đẩy sự phát triển và tăng cường vai trò của thị trường chứng khoán trong thị trường tài chính nói riêng và nền kinh tế nói chung, đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn an toàn, dài hạn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu khai mạc hội thảo.

Bám sát thực tiễn để hoàn thiện các quy định quản lý thuế theo hướng minh bạch, hiệu lực, hiệu quả

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn yêu cầu tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Quản lý thuế. Nội dung được nêu tại hội thảo do Bộ Tài chính tổ chức, với sự hỗ trợ của Dự án “Tăng cường quản lý tài chính Công tại Việt Nam”, nhằm tổng hợp ý kiến góp ý trước khi trình cấp có thẩm quyền.

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 11/3: VN-Index tăng 51,61 điểm, thanh khoản thị trường giảm

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 11/3: VN-Index tăng 51,61 điểm, thanh khoản thị trường giảm

Kết phiên giao dịch ngày 11/3, VN-Index tăng 51,61 điểm (+3,08%) lên mức 1.728,34 điểm, hướng đến vùng giá trước khi giảm mạnh. Thanh khoản thị trường giảm, khối lượng giao dịch khớp lệnh trên HoSE giảm mạnh -33,3% so phiên trước. Khối ngoại mua ròng phiên thứ 2 liên tiếp với giá trị 1.081 tỷ đồng trên HoSE.

[Infographic] Chứng khoán ngày 10/3: VN-Index phục hồi tăng 23,94 điểm sau phiên giảm mạnh

[Infographic] Chứng khoán ngày 10/3: VN-Index phục hồi tăng 23,94 điểm sau phiên giảm mạnh

Sau phiên giảm sốc trong bối cảnh thị trường tài chính thế giới, giá dầu biến động mạnh dẫn đến áp lực bán tháo, thị trường chứng khoán đang cân bằng trở lại. VN-Index phiên 10/3 phục hồi tăng 23,94 điểm (+1,46%) lên mức 1.676,73 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về phục hồi với 258 mã tăng giá (18 mã tăng trần).

Ảnh minh họa.

Khối ngoại mua ròng hơn 1.000 tỷ đồng giúp VN-Index phục hồi sau phiên giảm kỷ lục

Chốt phiên giao dịch ngày 10/3, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến sự phục hồi sau phiên giảm kỷ lục. Khối ngoại quay lại mua ròng mạnh với tâm điểm ở các cổ phiếu HPG, MWG, FPT..., trong khi sắc xanh lan rộng ở nhiều nhóm ngành, đặc biệt là các nhóm cổ phiếu lớn như ngân hàng, phần mềm, bán lẻ... 

Ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Nâng cao chuẩn mực quản trị, củng cố niềm tin thị trường

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng hạng và hội nhập sâu hơn với dòng vốn quốc tế, yêu cầu nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp ngày càng rõ nét. Mùa Đại hội đồng cổ đông vì thế trở thành dịp thể hiện năng lực quản trị, tính minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp.

[Infographic] Thị trường chứng khoán 9/3: VN-Index ghi nhận mức giảm kỷ lục 115,05 điểm

[Infographic] Thị trường chứng khoán 9/3: VN-Index ghi nhận mức giảm kỷ lục 115,05 điểm

VN-Index giảm mạnh từ đầu phiên, phục hồi nhẹ trong phiên và tiếp tục chịu áp lực bán mạnh đến cuối phiên với thanh khoản gia tăng mạnh. Kết phiên giao dịch ngày 9/3, VN-Index giảm mạnh 115,05 điểm (-6,51%) về mức 1.652,79 điểm. Áp lực bán trên HoSE gia tăng trên diện rộng với 366 mã giảm giá (233 mã giảm sàn).  

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 4/3: Cầu bắt đáy cuối phiên, VN-Index đảo chiều bật tăng hơn 5 điểm

Phiên giao dịch ngày 4/3, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến giằng co. Dòng tiền bắt đáy đổ mạnh vào nhóm ngân hàng, chứng khoán và dầu khí vào cuối phiên đã giúp VN-Index đảo chiều ngoạn mục, bật tăng hơn 50 điểm từ vùng đáy và khép lại phiên trong sắc xanh. Chốt phiên, VN-Index tăng 5,13 điểm, lên mức 1.818,27 điểm.