Dấu ấn 5 năm hoạt động của thị trường chứng khoán phái sinh

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.
(Ảnh minh họa: HNX)
(Ảnh minh họa: HNX)

Từng bước phát triển, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư

Triển khai Đề án xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 366/QĐ-TTg ngày 11/3/2014, thực hiện sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phối hợp Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và các đơn vị liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa thị trường chứng khoán phái sinh vào hoạt động, theo lộ trình phát triển sản phẩm từ thấp đến cao, từng bước đa dạng hóa các sản phẩm giao dịch, phù hợp với tiến trình phát triển của thị trường tài chính và đáp ứng nhu cầu đầu tư và quản lý rủi ro của nhà đầu tư và các tổ chức phát hành.

Ngày 10/8/2017, thị trường chứng khoán phái sinh chính thức được khai trương giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với sản phẩm phái sinh đầu tiên được giao dịch trên thị trường là hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30.

Năm 2019, thị trường chứng khoán phái sinh có thêm sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm, và năm 2021, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội tiếp tục đưa vào giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm.

Đến nay, sau 5 năm đi vào hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã hoạt động một cách an toàn, hiệu quả và thông suốt, từng bước tăng trưởng ổn định, quy mô và thanh khoản thị trường có sự tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường thu hút sự tham gia ngày càng tích cực của các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Hệ thống các thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh cũng phát triển nhanh chóng, từ bảy công ty chứng khoán thành viên khi mới khai trương thị trường, đến nay đã có 23 công ty chứng khoán thành viên đáp ứng các điều kiện về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, và có vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu tối thiểu từ 900 tỷ đồng trở lên.

Theo thống kê, giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 có sự tăng trưởng liên tục qua các năm.

Nếu như năm 2017, khi sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 mới được đưa vào giao dịch, khối lượng giao dịch bình quân chỉ ở mức 10.954 hợp đồng/phiên, thì trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 đã tăng gấp 21,3 lần, đạt 213.041 hợp đồng/phiên.

Khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 cao nhất lên tới 506.025 hợp đồng tại ngày 21/06/2022, tương ứng giá trị giao dịch theo danh nghĩa đạt hơn 62 nghìn tỉ đồng.

Khối lượng hợp đồng mở (OI) của sản phẩm Hợp đồng tương lai VN30 cũng liên tục tăng. Tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng OI đạt 40.232 hợp đồng, tăng gấp 5 lần so với thời điểm cuối năm 2017. Mức OI cao nhất lên tới 61.090 hợp đồng vào ngày 14/1/2021.

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Đối với sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm, khối lượng giao dịch còn ở mức khiêm tốn do các yếu tố đặc thù của sản phẩm

Trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch bình quân đạt 680 hợp đồng/phiên, tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng hợp đồng mở OI của hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ là 0 hợp đồng.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán phái sinh tăng lên hàng năm, năm sau thường tăng gấp 2-3 lần năm trước.

Tính đến tháng 7/2022, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chiếm 2,2% tổng khối lượng giao dịch trên toàn thị trường, tăng 22 lần so với năm 2017 (tỷ trọng giao dịch chiếm 0,1%).

Tiếp tục phát triển thị trường phái sinh theo lộ trình

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.

Đáng chú ý, bên cạnh vai trò là một kênh đầu tư, thị trường chứng khoán phái sinh còn thể hiện vai trò phòng vệ rủi ro cho thị trường cơ sở. Khi thị trường cơ sở giảm điểm mạnh, thị trường phái sinh góp phần làm giảm áp lực bán tháo trên thị trường cơ sở, giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư, giảm quy mô và mức độ sụt giảm trên thị trường cơ sở.

Có thể nói, thị trường phái sinh là giải pháp hữu hiệu để giữ chân nhà đầu tư, tránh tình trạng họ tháo chạy khỏi thị trường chứng khoán khi thị trường cơ sở sụt giảm. Dữ liệu thực tế cho thấy, thanh khoản của thị trường phái sinh thường tăng lên trong các giai đoạn thị trường cơ sở có biến động mạnh, điều này có thể thấy rõ trong thời kỳ ảnh hưởng của đại dịch Covid19. Đây cũng chính là phản ứng tự điều chỉnh của thị trường, giúp trấn an và ổn định tâm lý nhà đầu tư.

Thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm mạnh mẽ của công chúng đầu tư trong nước và quốc tế, số lượng tài khoản giao dịch phái sinh liên tục gia tăng.

Tính đến cuối tháng 7/2022, đã có 1.054.683 tài khoản giao dịch phái sinh của các nhà đầu tư được mở, tăng gấp 423 lần so với năm 2017.

Hoạt động giao dịch vẫn tập trung chủ yếu ở các nhà đầu tư cá nhân trong nước, tuy nhiên cơ cấu nhà đầu tư đã có sự dịch chuyển theo hướng giảm tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân, tăng tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức.

Nếu như năm 2018, gần 99% giao dịch được thực hiện bởi các nhà đầu tư cá nhân thì tỷ trọng này giảm xuống còn khoảng 86% trong những tháng cuối năm 2019 và còn 72,4% trong 7 tháng đầu năm 2022.

Sự quan tâm của công chúng đầu tư với những sản phẩm đầu tiên trên thị trường chứng khoán phái sinh là tiền đề để tiếp tục triển khai các sản phẩm chứng khoán phái sinh tiếp theo như hợp đồng quyền chọn chỉ số cổ phiếu, hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn trên cổ phiếu, từng bước đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường.

Trao đổi về định hướng phát triển thị trường, HNX cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm mới theo sự phân công của Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX) theo lộ trình đã được các cơ quan quản lý phê duyệt.

Có thể nói, thị trường chứng khoán phái sinh ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, trở thành một cấu phần không thể thiếu trong thị trường chứng khoán Việt Nam góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán, hỗ trợ sự phát triển bền vững các thị trường chứng khoán cơ sở và thúc đẩy sự phát triển và tăng cường vai trò của thị trường chứng khoán trong thị trường tài chính nói riêng và nền kinh tế nói chung, đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn an toàn, dài hạn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] VN-Index giảm nhẹ 0,04 điểm về mức 1.854,06 điểm trong phiên giao dịch đầu tháng 5

[Infographic] VN-Index giảm nhẹ 0,04 điểm về mức 1.854,06 điểm trong phiên giao dịch đầu tháng 5

VN-Index chịu áp lực điều chỉnh trong phiên 4/5, giảm nhẹ 0,04 điểm về mức 1.854,06 điểm. Độ rộng trên HoSE nghiêng về tích cực sau giai đoạn phân hóa mạnh với 169 mã tăng giá, 148 mã giảm giá và 60 mã giữ giá tham chiếu. Khối ngoại tiếp tục bán ròng trong phiên hôm nay với giá trị -1.030 tỷ đồng trên HoSE. 

Ảnh: TTXVN

Chứng khoán ngày 4/5: VN-Index giảm nhẹ do áp lực bán từ nhóm cổ phiếu bất động sản

Phiên giao dịch ngày 4/5, sắc đỏ lan rộng thị trường chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản tăng nhẹ so với phiên trước nhưng vẫn phản ánh tâm lý giao dịch thận trọng. Áp lực bán gia tăng mạnh khiến nhiều cổ phiếu trụ lao dốc, đặc biệt là bất động sản, khiến chỉ số VN-Index đóng cửa giảm 0,04 điểm, xuống mức 1.854,06 điểm.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 28/4: VN-Index tăng lên 1.875,84 điểm với mức độ phân hóa mạnh

[Infographic] Thị trường chứng khoán ngày 28/4: VN-Index tăng lên 1.875,84 điểm với mức độ phân hóa mạnh

Dưới ảnh hưởng của các cổ phiếu đầu ngành bất động sản, VN-Index tiếp tục tăng điểm. Kết phiên 28/4, VN-Index tăng 22,55 điểm (+1,22%) lên mức 1.875,84 điểm, với kỳ vọng quay trở lại vùng đỉnh cũ quanh 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE tiêu cực với 210 mã giảm giá, 107 mã tăng giá và 52 mã giữ giá tham chiếu.

Toàn cảnh Đại hội đồng cổ đông LPBank năm 2026.

LPBank thông qua chiến lược lập ngân hàng con tại Trung tâm tài chính quốc tế, chia cổ tức 30% tiền mặt

Ngày 28/4, Ngân hàng thương mại cổ phần Lộc Phát Việt Nam (LPBank) tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026. Với sự đồng thuận cao, Đại hội đã thông qua toàn bộ các tờ trình quan trọng, đánh dấu bước ngoặt chiến lược trong việc mở rộng quy mô quốc tế và khẳng định vị thế định chế tài chính hàng đầu.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index duy trì trên mốc 2.800 điểm phiên thứ 6 liên tiếp

Thị trường hàng hóa nguyên liệu trong phiên đầu tuần tiếp tục chịu chi phối bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Lo ngại gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá năng lượng đi lên, đồng thời lan sang nhóm nông sản thông qua nhu cầu nhiên liệu sinh học, giúp lực mua duy trì trên diện rộng. 

Điểm giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Thái Nguyên.

Dòng chảy tín dụng chính sách nơi trung du miền núi Thái Nguyên

Tỉnh Thái Nguyên sau hợp nhất không chỉ có diện tích hơn 8.300 km2 và dân số vượt 1,68 triệu người, mà còn tạo sức bật cực tăng trưởng mới, đặc biệt ghi dấu ấn rõ nét trong việc bảo đảm an sinh xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, thu hẹp dần khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa các khu vực.

Toàn cảnh hội thảo.

Hoàn thiện chính sách tín dụng cho nông nghiệp số, nông nghiệp xanh

Trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành trục phát triển chủ đạo của nền kinh tế, bài toán tín dụng cho khu vực nông nghiệp, nông thôn không còn dừng lại ở quy mô vốn, mà đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng dòng vốn, cơ chế phân bổ và khả năng dẫn dắt chuyển đổi.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 24/4: VN-Index mất hơn 17 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 24/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 21.139 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 17,07 điểm, xuống mức 1.853,29 điểm khi kết thúc phiên.

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/4: Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước

[Infographic] Chứng khoán ngày 23/4: Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước

Kết phiên giao dịch ngày 23/4, VN-Index tăng hơn 13 điểm lên mức 1.870,36 điểm, với kỳ vọng quay trở lại vùng đỉnh cũ quanh 1.900 điểm. Độ rộng trên HoSE tiếp tục tiêu cực với 208 mã giảm giá, 104 mã tăng giá và 60 mã giữ giá tham chiếu. Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch tăng 69,6% so phiên trước.

Lễ ký hợp tác giữa Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 và Ngân hàng Techcombank.

Thúc đẩy chuyển đổi số trong giao thông công cộng tại thành phố Hồ Chí Minh

Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Đường sắt đô thị số 1 (HURC1) vừa ký thỏa thuận hợp tác chiến lược, mở ra bước tiến mới trong việc đưa tài chính số vào giao thông công cộng, góp phần kiến tạo hệ sinh thái đô thị thông minh, hiện đại và bền vững.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản tăng mạnh, VN-Index duy trì đà tăng

Phiên giao dịch ngày 23/4, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực khi dòng tiền cải thiện rõ rệt, giúp VN-Index tăng hơn 13 điểm. Dù vậy, áp lực bán ròng mạnh của nhà đầu tư nước ngoài, tập trung tại các mã như FPT, ACB và VHM, vẫn tạo sức ép lên nhiều nhóm cổ phiếu lớn.