Dấu ấn 5 năm hoạt động của thị trường chứng khoán phái sinh

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.
(Ảnh minh họa: HNX)
(Ảnh minh họa: HNX)

Từng bước phát triển, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư

Triển khai Đề án xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 366/QĐ-TTg ngày 11/3/2014, thực hiện sự chỉ đạo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) phối hợp Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) và các đơn vị liên quan chuẩn bị các điều kiện cần thiết để đưa thị trường chứng khoán phái sinh vào hoạt động, theo lộ trình phát triển sản phẩm từ thấp đến cao, từng bước đa dạng hóa các sản phẩm giao dịch, phù hợp với tiến trình phát triển của thị trường tài chính và đáp ứng nhu cầu đầu tư và quản lý rủi ro của nhà đầu tư và các tổ chức phát hành.

Ngày 10/8/2017, thị trường chứng khoán phái sinh chính thức được khai trương giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội với sản phẩm phái sinh đầu tiên được giao dịch trên thị trường là hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30.

Năm 2019, thị trường chứng khoán phái sinh có thêm sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm, và năm 2021, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội tiếp tục đưa vào giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm.

Đến nay, sau 5 năm đi vào hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã hoạt động một cách an toàn, hiệu quả và thông suốt, từng bước tăng trưởng ổn định, quy mô và thanh khoản thị trường có sự tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường thu hút sự tham gia ngày càng tích cực của các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Hệ thống các thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh cũng phát triển nhanh chóng, từ bảy công ty chứng khoán thành viên khi mới khai trương thị trường, đến nay đã có 23 công ty chứng khoán thành viên đáp ứng các điều kiện về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, và có vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu tối thiểu từ 900 tỷ đồng trở lên.

Theo thống kê, giao dịch sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 có sự tăng trưởng liên tục qua các năm.

Nếu như năm 2017, khi sản phẩm hợp đồng tương lai VN30 mới được đưa vào giao dịch, khối lượng giao dịch bình quân chỉ ở mức 10.954 hợp đồng/phiên, thì trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 đã tăng gấp 21,3 lần, đạt 213.041 hợp đồng/phiên.

Khối lượng giao dịch Hợp đồng tương lai VN30 cao nhất lên tới 506.025 hợp đồng tại ngày 21/06/2022, tương ứng giá trị giao dịch theo danh nghĩa đạt hơn 62 nghìn tỉ đồng.

Khối lượng hợp đồng mở (OI) của sản phẩm Hợp đồng tương lai VN30 cũng liên tục tăng. Tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng OI đạt 40.232 hợp đồng, tăng gấp 5 lần so với thời điểm cuối năm 2017. Mức OI cao nhất lên tới 61.090 hợp đồng vào ngày 14/1/2021.

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Dữ liệu giao dịch 5 năm Hợp đồng tương lai VN30. (Đồ họa: KG, Nguồn số liệu: HNX)

Đối với sản phẩm hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 5 năm và 10 năm, khối lượng giao dịch còn ở mức khiêm tốn do các yếu tố đặc thù của sản phẩm

Trong 7 tháng đầu năm 2022, khối lượng giao dịch bình quân đạt 680 hợp đồng/phiên, tại thời điểm cuối tháng 7/2022, khối lượng hợp đồng mở OI của hợp đồng tương lai trái phiếu Chính phủ là 0 hợp đồng.

Giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán phái sinh tăng lên hàng năm, năm sau thường tăng gấp 2-3 lần năm trước.

Tính đến tháng 7/2022, giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài chiếm 2,2% tổng khối lượng giao dịch trên toàn thị trường, tăng 22 lần so với năm 2017 (tỷ trọng giao dịch chiếm 0,1%).

Tiếp tục phát triển thị trường phái sinh theo lộ trình

Sau 5 năm hoạt động, thị trường chứng khoán phái sinh đã có sự tăng trưởng vượt các kỳ vọng đặt ra và trở thành một kênh đầu tư hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường cơ sở nhiều biến động.

Đáng chú ý, bên cạnh vai trò là một kênh đầu tư, thị trường chứng khoán phái sinh còn thể hiện vai trò phòng vệ rủi ro cho thị trường cơ sở. Khi thị trường cơ sở giảm điểm mạnh, thị trường phái sinh góp phần làm giảm áp lực bán tháo trên thị trường cơ sở, giúp ổn định tâm lý nhà đầu tư, giảm quy mô và mức độ sụt giảm trên thị trường cơ sở.

Có thể nói, thị trường phái sinh là giải pháp hữu hiệu để giữ chân nhà đầu tư, tránh tình trạng họ tháo chạy khỏi thị trường chứng khoán khi thị trường cơ sở sụt giảm. Dữ liệu thực tế cho thấy, thanh khoản của thị trường phái sinh thường tăng lên trong các giai đoạn thị trường cơ sở có biến động mạnh, điều này có thể thấy rõ trong thời kỳ ảnh hưởng của đại dịch Covid19. Đây cũng chính là phản ứng tự điều chỉnh của thị trường, giúp trấn an và ổn định tâm lý nhà đầu tư.

Thị trường chứng khoán phái sinh Việt Nam ngày càng nhận được sự quan tâm mạnh mẽ của công chúng đầu tư trong nước và quốc tế, số lượng tài khoản giao dịch phái sinh liên tục gia tăng.

Tính đến cuối tháng 7/2022, đã có 1.054.683 tài khoản giao dịch phái sinh của các nhà đầu tư được mở, tăng gấp 423 lần so với năm 2017.

Hoạt động giao dịch vẫn tập trung chủ yếu ở các nhà đầu tư cá nhân trong nước, tuy nhiên cơ cấu nhà đầu tư đã có sự dịch chuyển theo hướng giảm tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư cá nhân, tăng tỉ trọng giao dịch của nhà đầu tư tổ chức.

Nếu như năm 2018, gần 99% giao dịch được thực hiện bởi các nhà đầu tư cá nhân thì tỷ trọng này giảm xuống còn khoảng 86% trong những tháng cuối năm 2019 và còn 72,4% trong 7 tháng đầu năm 2022.

Sự quan tâm của công chúng đầu tư với những sản phẩm đầu tiên trên thị trường chứng khoán phái sinh là tiền đề để tiếp tục triển khai các sản phẩm chứng khoán phái sinh tiếp theo như hợp đồng quyền chọn chỉ số cổ phiếu, hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn trên cổ phiếu, từng bước đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường.

Trao đổi về định hướng phát triển thị trường, HNX cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm mới theo sự phân công của Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX) theo lộ trình đã được các cơ quan quản lý phê duyệt.

Có thể nói, thị trường chứng khoán phái sinh ngày càng thể hiện vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, trở thành một cấu phần không thể thiếu trong thị trường chứng khoán Việt Nam góp phần hoàn thiện cấu trúc thị trường chứng khoán, hỗ trợ sự phát triển bền vững các thị trường chứng khoán cơ sở và thúc đẩy sự phát triển và tăng cường vai trò của thị trường chứng khoán trong thị trường tài chính nói riêng và nền kinh tế nói chung, đưa thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn an toàn, dài hạn phục vụ cho tăng trưởng kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Cục trưởng Mai Xuân Thành phát biểu tại hội nghị.

Tối ưu nguồn lực triển khai chuyển đổi số mang tính nền tảng của mô hình quản lý thuế mới

Sáng 26/1, Cục Thuế tổ chức Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến cả nước triển khai nhiệm vụ “Tư vấn tái thiết kế quy trình nghiệp vụ quản lý thuế và lập hồ sơ yêu cầu xây dựng hệ thống công nghệ thông tin theo mô hình quản lý thuế mới”, nhằm tối ưu nguồn lực và thúc đẩy chuyển đổi số mang tính nền tảng, dài hạn.

Từ ngày 1/1/2026, người nộp thuế chính thức không phải nộp và không phải kê khai lệ phí môn bài. (Ảnh: MINH PHƯƠNG)

Từ năm 2026, người nộp thuế không phải kê khai, nộp phí môn bài

Kể từ ngày 1/1/2026, người nộp thuế chính thức không phải nộp và không phải kê khai lệ phí môn bài. Nội dung này được thực hiện thống nhất trên phạm vi cả nước theo quy định của Quốc hội và Chính phủ, nhằm tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Khách hàng giao dịch tại VietinBank.

Xây dựng nền tảng vốn cho chu kỳ tăng trưởng mới

Yêu cầu an toàn vốn ngày càng khắt khe và cuộc đua thị phần bước vào giai đoạn quyết liệt. Theo các báo cáo phân tích thị trường, ngay từ những ngày đầu năm, nhiều ngân hàng đã đồng loạt khởi động kế hoạch tăng vốn, coi đây là bước chạy đà cho chu kỳ tăng trưởng mới.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 22/1: Khối ngoại bán ròng mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 3 điểm

Phiên giao dịch ngày 22/1, sắc xanh áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Bất chấp dòng tiền chảy mạnh vào nhóm cổ phiếu bất động sản, cổ phiếu vừa và nhỏ, áp lực bán dâng cao tại nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn khiến chỉ số VN-Index giảm nhẹ. Chốt phiên, VN-Index giảm 2,71 điểm (-0,14%), xuống mức 1.882,73 điểm.

Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng phát biểu chỉ đạo.

Kịp thời tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ đầu tư xây dựng tại Thuế Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 20/1, Đoàn công tác của Cục Thuế do Phó Cục trưởng Vũ Chí Hùng làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Thuế Thành phố Hồ Chí Minh nhằm kiểm tra, rà soát tình hình triển khai, đồng thời trao đổi, thống nhất các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn Thành phố.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 21/1: Cổ phiếu lớn bị bán mạnh, VN-Index giảm sâu dưới mốc 1.900 điểm

Phiên giao dịch ngày 21/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chịu áp lực bán trên diện rộng, các nhóm ngành cổ phiếu như bất động sản, ngân hàng, chứng khoán,... chìm trong sắc đỏ cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn. Dù dòng tiền bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 8,34 điểm (-0,44%), xuống mức 1.885,44 điểm.

Một số ngân hàng đã triển khai số hóa thẻ NAPAS cho phép chạm thanh toán vé xe buýt.

Giao dịch thanh toán trực tuyến năm 2025 tăng trưởng hơn 25%

Năm 2025 khép lại với một dấu mốc đáng chú ý của thị trường thanh toán Việt Nam, theo đó, giao dịch thanh toán trực tuyến tăng hơn 25% về số lượng so với năm 2024. Con số này không chỉ phản ánh sự thay đổi hành vi tiêu dùng, mà còn cho thấy hạ tầng thanh toán số ngày càng được xây dựng vững chắc, tạo nền tảng cho nền kinh tế số.

Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh phát biểu tại cuộc họp.

Hoàn thiện quy định về hàng tồn kho khi hộ kinh doanh chuyển sang kê khai

Chiều 20/1, Cục Thuế tổ chức cuộc họp trực tuyến cơ quan thuế cả nước lấy ý kiến các đơn vị thuộc Cục Thuế và Thuế các tỉnh, thành phố về nội dung hàng tồn kho tại dự thảo Nghị định quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh chủ trì.

Phó Cục trưởng Đặng Ngọc Minh và ông Carlos Protto - Vụ trưởng Quan hệ Thuế quốc tế, Bộ Tài chính Argentina ký biên bản.

Thúc đẩy đàm phán hiệp định thuế mở ra chương mới trong hợp tác kinh tế Việt Nam-Argentina

Từ 12-16/1/2026, vòng 1 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam và Argentina đã được tiến hành tại Thủ đô Buenos Aires, Argentina. Đoàn đàm phán của Việt Nam do Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh đã ký biên bản với Đoàn của Argentina do ông Carlos Protto-Vụ trưởng Quan hệ Thuế quốc tế, Bộ Tài chính Argentina.

(Ảnh minh họa)

Chứng khoán ngày 19/1: Lực mua mạnh tại nhóm cổ phiếu năng lượng giúp VN-Index bật tăng hơn 17 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/1, sắc xanh chiếm ưu trên thế thị trường chứng khoán. Dòng tiền chảy mạnh vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản, năng lượng, ngân hàng, trong đó các mã: GAS, PLX, CTG, HPG và KCB dẫn đầu thanh khoản thị trường. Chốt phiên, VN-Index tăng 17,46 điểm, lên mức 1.896,59 điểm.

Ảnh minh họa.

Thị trường chứng khoán tuần mới: Đà tăng có thể vẫn lan tỏa, nhưng cẩn trọng với việc hiện thực hóa lợi nhuận

Thị trường chứng khoán trong nước tiếp tục lập kỷ lục mới khi VN-Index nối dài chuỗi tăng sang tuần thứ 5 liên tiếp. Dòng tiền lan tỏa tốt và có thể sẽ lấn sang các nhóm chưa tăng trong năm 2025 hoặc nhóm tầm trung. Tuy nhiên, sau mấy tuần tăng rất tốt, nhiều cổ phiếu có thể gặp áp lực bán ra do hiện thực hóa lợi nhuận.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 16/1: VN-Index tăng gần 15 điểm dù khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh

Phiên giao dịch ngày 16/1, thị trường chứng khoán diễn biến tích cực. Sự trở lại của các cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản và công nghệ, đã giúp VN-Index đảo chiều tăng điểm. Dù gặp áp lực bán cuối phiên, VN-Index vẫn chốt phiên trong sắc xanh với mức tăng 14,33 điểm, lên ngưỡng 1.879,13 điểm.

Toàn cảnh hội nghị.

Agribank kiên định sứ mệnh trụ cột “tam nông”

Ngày 15/1, tại Hà Nội, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động kinh doanh năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Tiến Dũng dự và phát biểu chỉ đạo.

Ngành Thuế tăng cường tuyên truyền chính sách thuế mới giúp cơ quan, tổ chức, cá nhân nắm chắc quy định và tổ chức thực hiện thống nhất, hiệu quả.

Đẩy mạnh truyền thông chính sách thuế trong năm 2026

Truyền thông chính sách thuế để đáp ứng nhu cầu hiểu biết, tạo điều kiện tuân thủ pháp luật cho các đối tượng thi hành là một nội dung quan trọng trong Kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 của Bộ Tài chính với trọng tâm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận và thực thi pháp luật tài chính.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 14/1: Áp lực chốt lời gia tăng, VN-Index mất mốc 1.900 điểm

Phiên giao dịch ngày 14/1, thị trường chứng khoán mở cửa trong sắc xanh nhưng áp lực bán nhanh chóng gia tăng khiến các chỉ số chính rung lắc và chìm trong sắc đỏ. Về cuối phiên, dòng tiền bắt đáy đổ vào cổ phiếu dầu khí đã giúp VN-Index thu hẹp đà giảm. Chốt phiên, VN-Index giảm 8,49 điểm, xuống mức 1.894,44 điểm.

Ảnh minh họa.

VN-Index vượt mốc 1.900 điểm, nhóm năng lượng và bất động sản dẫn dắt thị trường

Trong phiên giao dịch ngày 13/1, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì đà tăng tích cực mặc dù thanh khoản toàn thị trường giảm so với phiên trước. VN-Index đóng cửa tăng 25,6 điểm lên 1.902,93 điểm, được nâng đỡ nhờ nhóm năng lượng và bất động sản bứt phá, trong khi sắc xanh chiếm ưu thế trên toàn thị trường.

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 12/1: Cổ phiếu tài chính đồng loạt “tím trần”, VN-Index tiếp tục lên đỉnh mới

Phiên giao dịch ngày 12/1, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến tích cực với sắc xanh lan tỏa. Khối ngoại đẩy mạnh mua ròng, tập trung vào các nhóm cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán, giúp VN-Index tiếp tục giữ vững đà tăng. Chốt phiên, VN-Index tăng 9,43 điểm (+0,5%), lên mức 1.877,33 điểm.