Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu trở thành hệ thống đại học nghiên cứu trong tốp đầu châu Á

Chiều 16/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Lễ khai khóa-2023 và làm việc với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh được thành lập ngày 27/1/1995. Sau 28 năm xây dựng và phát triển, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định được vị thế tiên phong trong nền giáo dục đại học Việt Nam, từng bước chuẩn hóa và hội nhập nền giáo dục đại học khu vực và thế giới.

Hiện nay, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có 8 đơn vị thành viên và 28 đơn vị trực thuộc gồm: các khoa, phân hiệu, các trung tâm, đơn vị nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phục vụ và dịch vụ đào tạo.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh có gần 6.100 cán bộ, viên chức và người lao động; trong đó có gần 1.100 tiến sĩ với gần 400 giáo sư, phó giáo sư trên quy mô gần 95.000 sinh viên hệ đại học chính quy; hơn 8.000 học viên sau đại học thuộc các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn, kỹ thuật công nghệ, kinh tế, quản lý-luật, khoa học sức khỏe, đào tạo giáo viên và nông nghiệp.

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những đơn vị đứng đầu cả nước về công bố khoa học, đặc biệt là trên các tạp chí khoa học quốc tế uy tín…

Phát biểu ý kiến tại Lễ khai khóa, Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ rất vui mừng tới dự Lễ Khai khóa Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh năm 2023 với chủ đề rất ý nghĩa và thực tiễn: “Giáo dục đại học và vai trò kiến tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững cho đất nước trong giai đoạn mới”.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đến dự Lễ khai khóa năm 2023 của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Thay mặt Chính phủ, nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Thủ tướng gửi tới các thế hệ lãnh đạo, tập thể cán bộ, nhà khoa học, giảng viên, người lao động cùng toàn thể học viên, sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh lời thăm hỏi ân cần, những tình cảm thân thiết và lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao, biểu dương những nỗ lực và kết quả tích cực mà các thế hệ lãnh đạo, tập thể cán bộ, nhà khoa học, giảng viên, người lao động, học viên, sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đã đạt được trong 28 năm xây dựng và phát triển, thực hiện sứ mệnh làm đầu tàu, nòng cốt cho hệ thống giáo dục đại học nước nhà, phục vụ đắc lực cho công cuộc đổi mới, phát triển đất nước.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhiều năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã xác định phát triển, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển nhanh, bền vững đất nước. Đây là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển và ứng dụng khoa học-công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh và bền vững. Giáo dục đào tạo nói chung, giáo dục đại học nói riêng có vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển, góp phần nâng cao dân trí, đặc biệt là cung cấp nguồn nhân lực có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội.

Giáo dục đào tạo nói chung, giáo dục đại học nói riêng có vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển, góp phần nâng cao dân trí, đặc biệt là cung cấp nguồn nhân lực có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội.

Thủ tướng Phạm Minh Chính

Ngày nay, cùng với chuyển đổi số, Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, giáo dục đại học đang thay đổi và phát triển đa dạng; đặc biệt, công nghệ thông tin được tích hợp vào quá trình dạy và học, tạo môi trường tương tác và hấp dẫn hơn, phát triển tư duy sáng tạo, tăng khả năng làm việc độc lập của người học. Xu hướng hợp tác toàn cầu và học tập xuyên quốc gia với cơ hội tiếp cận giáo dục đại học được mở rộng. Hợp tác giữa các trường đại học trên toàn thế giới được đẩy mạnh, tạo ra môi trường học tập đa văn hóa và cung cấp cơ hội nhiều hơn cho sinh viên tham gia vào học tập và nghiên cứu ở các môi trường khác nhau… Bối cảnh và sự phát triển của giáo dục đại học trên thế giới mang lại nhiều thời cơ, vận hội, nhưng cũng tạo ra không ít khó khăn, thách thức mới đối với giáo dục đại học Việt Nam.

Quang cảnh buổi làm việc của Thủ tướng Phạm Minh Chính với lãnh đạo chủ chốt Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Thủ tướng nêu rõ, về giáo dục đại học của Việt Nam, với quan điểm giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, những năm qua, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm phát triển giáo dục đào tạo nói chung, giáo dục đại học nói riêng; nhiều cơ chế, chính sách đã được ban hành và triển khai hiệu quả, mang lại những kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào quá trình phát triển kinh tế-xã hội và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước. Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã công nhận, đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam trong việc đầu tư nâng cao chất lượng giáo dục đại học, trong đó có cải thiện chương trình học, năng lực giảng dạy, tạo điều kiện tốt hơn cho sinh viên học tập và nghiên cứu…

Về vai trò của giáo dục đại học đối với kiến tạo các động lực phát triển mới, Thủ tướng nêu rõ, trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia phát triển cho thấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là động lực tăng trưởng mới; giáo dục đại học là trụ cột quan trọng cho sự phát triển này. Chúng ta coi con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, nguồn lực, động lực quan trọng của sự phát triển. Tất cả các chính sách đều xuất phát từ con người và phục vụ con người.

Để tạo động lực tăng trưởng mới, cần khuyến khích tư duy sáng tạo và đổi mới của con người; tạo ra môi trường thúc đẩy việc thử nghiệm ý tưởng mới, khám phá các phương pháp tiếp cận khác nhau và khuyến khích tinh thần sáng tạo trong mọi khía cạnh của đời sống. Cần chú trọng khai thác công nghệ 4.0, sử dụng công nghệ để tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới, cải tiến quy trình làm việc và tạo ra mô hình kinh doanh sáng tạo là cách để tạo ra động lực tăng trưởng mới, hướng tới kinh tế xanh, phát triển bền vững.

Hiện nay, chúng ta đang cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng phát triển nhanh và bền vững; chú trọng phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thương mại điện tử, các ngành, lĩnh vực mới nổi; trong đó, phấn đấu đào tạo được 50-100 nghìn nhân lực chất lượng cao cho ngành sản xuất chip bán dẫn trong giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2030. Các cơ sở giáo dục đại học, trong đó có Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phải phát huy hơn nữa vai trò của mình trong thực hiện mục tiêu đào tạo tìm kiếm nhân tài, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đồng chí lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm tại Tượng đài cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Về tầm nhìn của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng nhấn mạnh: Trở thành hệ thống đại học nghiên cứu trong tốp đầu châu Á, nơi hội tụ nhân tài, lan tỏa tri thức, văn hóa Việt Nam. Về mục tiêu tổng quát: đến năm 2030, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á, kiến tạo động lực tăng trưởng mới, không gian phát triển mới, nhanh và bền vững cho vùng Đông Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung thông qua các hoạt động đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, gắn kết và phục vụ cộng đồng…

Về nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng nhấn mạnh, Nghị quyết số 24-NQ/TW của Bộ Chính trị về Phương hướng phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh vùng Đông Nam Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 khẳng định: “Phát triển Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh theo hướng trọng tâm, trọng điểm đạt trình độ tiên tiến, thuộc nhóm hàng đầu châu Á”.

Đánh giá cao việc nhanh chóng xây dựng Đề án phát triển Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh thuộc nhóm cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á, Thủ tướng đề nghị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cần sớm hoàn thiện Đề án để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; trên cơ sở đó phải quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt trong thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đề án để đến năm 2030, nằm trong nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á, góp phần quan trọng trong kiến tạo động lực tăng trưởng mới nhanh và bền vững cho vùng Đông Nam Bộ nói riêng và cả nước nói chung.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chụp ảnh lưu niệm với lãnh đạo, sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Thủ tướng cũng muốn chia sẻ với các học sinh, sinh viên: Đảng, Nhà nước luôn quan tâm, tạo điều kiện tốt nhất để các bạn học tập, rèn luyện, nghiên cứu, sáng tạo; trang bị cho các bạn hành trang đầy đủ nhất để bước vào đời, để trở thành những công dân toàn cầu. Các bạn là chủ nhân tương lai của đất nước. Với khát vọng và nhiệt huyết cống hiến, các bạn cần phát huy mạnh mẽ truyền thống tiên phong trong học tập, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Cần chủ động, tích cực tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi, sáng tạo, nâng cao năng lực cá nhân; đặt mục tiêu học tập, nghiên cứu rõ ràng, phát triển khả năng tự học và nâng cao năng lực chuyên môn. Tuổi trẻ là phải dấn thân, trải nghiệm và cống hiến; do vậy các bạn cần tích cực tham gia vào hoạt động xã hội và tình nguyện; tham gia vào các dự án và chương trình liên quan đến phát triển cộng đồng. Tích cực sáng tạo và tư duy phản biện bằng cách tham gia vào các dự án và cuộc thi liên quan đến lĩnh vực quan tâm.

Tích cực học hỏi và tìm kiếm cơ hội trong các chương trình giao lưu quốc tế. Mạnh dạn tham gia vào các chương trình trao đổi quốc tế, trải nghiệm học tập ở các quốc gia khác để mở rộng tầm hiểu biết; hợp tác với sinh viên, học sinh từ các quốc gia khác để học hỏi và chia sẻ kiến thức, ý tưởng và kinh nghiệm. Khám phá cơ hội khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, tạo ra các ý tưởng mới và ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn; chủ động tham gia vào các chương trình, sự kiện khởi nghiệp để học hỏi từ những người thành công và xây dựng mạng lưới trong cộng đồng khởi nghiệp. Mạnh dạn tham gia đóng góp ý kiến trong việc xây dựng chính sách và ra quyết định của các cấp chính quyền; tham gia tích cực vào các diễn đàn thảo luận, cuộc họp và sự kiện chính trị, kinh tế và xã hội.

Thủ tướng tin tưởng những đam mê, ước mơ, hoài bão, khát vọng của tuổi trẻ sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng, chắp cánh và trở thành hiện thực, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng hùng cường, thịnh vượng, nhân dân Việt Nam ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Nhân dịp này, Thủ tướng cũng trả lời câu hỏi của các sinh viên, học sinh liên quan các vấn đề như bình đẳng trong giáo dục; phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông vùng đồng bằng sông Cửu Long; chính sách thu hút và giữ chân người tài, tạo điều kiện cho sinh viên mới ra trường được cống hiến sức mình cho xây dựng quê hương, đất nước…

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại buổi làm việc với Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

* Chiều cùng ngày, tại buổi làm việc với ban lãnh đạo Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, công tác đào tạo của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tạo phải bám sát nhu cầu, “đúng, trúng”, tập trung vào các ngành mà đất nước đang cần; căn cứ quy hoạch phát triển của đất nước, ngành, vùng, Thành phố Hồ Chí Minh để xây dựng kế hoạch đào tạo phù hợp.

Thủ tướng nêu rõ, nghiên cứu khoa học là một trong những chức năng của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, do đó cần tập trung nghiên cứu những vấn đề mới nổi, có tính dự báo; sử dụng hiệu quả nguồn lực con người, đội ngũ sinh viên; thương mại hóa sản phẩm của Đại học Quốc gia; có phương thức quản trị phù hợp, hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm.

Đối với các đề án xây dựng thì cần phải có quy hoạch, đi cùng với kế hoạch thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Theo đó, Thủ tướng đề nghị trong năm 2024, Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Bình Dương cần bàn giao 100% mặt bằng cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Xây dựng cơ chế, chính sách cho Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hoạt động theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dựa vào tiềm năng, cơ hội, lợi thế.

Về cách huy động nguồn lực, Thủ tướng đề nghị phải xây dựng chương trình, có các dự án, đề án cụ thể, đi theo đó là giải pháp, vấn đề tài chính; tranh thủ hợp tác với các địa phương, tìm đầu ra cho sản phẩm; tăng cường hợp tác công tư.

Về các kiến nghị, đề xuất của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thủ tướng cơ bản chấp thuận, giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp; những vấn đề nào thuộc chức năng, nhiệm vụ cụ thể của bộ, ngành nào thì bộ, ngành đó giải quyết, nếu vượt thẩm quyền thì phải báo cáo các cấp có thẩm quyền xem xét, chậm nhất đến tháng 6/2024 phải hoàn thành.