Cuộc “trở về” ở hang Tám Cô

Đường 20 Quyết thắng là tuyến đường ngang xuyên qua ngay giữa Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng. Một trong những “địa chỉ đỏ” trên tuyến đường lịch sử này là hang Tám Cô, còn gọi là hang Tám thanh niên xung phong. Tháng 11/2025, tại hang Tám Cô diễn ra cuộc gặp gỡ đầy xúc động và rất đặc biệt.

Thân nhân các liệt sĩ xem di vật được tìm thấy trong hang.
Thân nhân các liệt sĩ xem di vật được tìm thấy trong hang.

Cách đây 53 năm, ngày 14/11/1972, trong một hang đá lớn tại Km 16+500, đường 20 Quyết thắng, tám thanh niên xung phong và năm chiến sĩ pháo binh đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Về sau, cùng với các di tích khác trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, hang Tám Cô đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2383/QĐ-TTg ngày 9/12/2013. Cuối tháng 9 vừa qua, tỉnh Quảng Trị quyết định khởi công công trình tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô. Sau 47 ngày bám sát hiện trường để tổ chức thi công, công trình hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 53 năm ngày hy sinh của 13 liệt sĩ tại hang Tám Cô.

Trong quá trình tôn tạo khu vực cửa hang bị sập vào tháng 11/1972, lực lượng chức năng đã phát hiện hài cốt và di vật, thông qua công nghệ giám định ADN đã xác định được danh tính của nhiều liệt sĩ. Và, tại miền đất thiêng này đã diễn ra cuộc gặp gỡ đầy xúc động và rất đặc biệt khi sau hơn 50 năm, thân nhân các gia đình liệt sĩ mới biết được hài cốt của người thân họ vẫn còn trong hang đá bên đường 20 Quyết thắng.

Ông Lê Xuân Phước ở xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, em trai của liệt sĩ Lê Thị Mai (sinh năm 1952), chia sẻ, ông và gia đình rất nhiều lần vào hang Tám Cô để viếng người thân hy sinh hơn 50 năm trước và nghĩ rằng, thân thể chị cùng đồng đội đã hòa vào đất đai, cỏ cây trên đường Trường Sơn. Nhưng không ngờ, hôm nay ông nhận thông tin hài cốt của nữ liệt sĩ đã được tìm thấy và xác định danh tính. Đó là cảm xúc rất đặc biệt của người em trai khi được biết và “đón” chị trở về. Ông Phước cũng gửi lời cảm ơn đến các cơ quan, đơn vị đã nhiệt tình giúp đỡ gia đình kết thúc trọn vẹn, nghĩa tình hành trình tìm hài cốt liệt sĩ trong rất nhiều năm qua.

Còn với cựu chiến binh Vũ Hữu Đại ở xã Hải Hậu, tỉnh Ninh Bình, sau hơn 50 năm đất nước hòa bình ông mới “gặp” lại đồng đội thông qua việc giám định và xác định được tên tuổi các hài cốt liệt sĩ. Cuộc hạnh ngộ vô cùng đặc biệt này khiến ông rưng rưng. Ông nói, đồng đội của ông vẫn còn nằm lại với núi rừng Trường Sơn tĩnh lặng nhưng tràn đầy sự ấm áp bởi tấm lòng tri ân của đất nước, quê hương, của thế hệ hôm nay đối với sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ.

Ngay khi xác định được tám kết quả ADN trùng khớp với mẫu thân nhân liệt sĩ ở các địa phương như Thanh Hóa, Ninh Bình (Nam Định cũ), tỉnh Quảng Trị tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu. Thể theo nguyện vọng của các gia đình liệt sĩ, các hài cốt liệt sĩ, di vật được an táng tại một ngôi mộ chung được xây dựng tại lối vào hang Tám Cô để tưởng nhớ và tri ân những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Giám đốc Ban quản lý Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng Phạm Hồng Thái cho biết, ngôi mộ chung của các liệt sĩ được xây dựng theo phong tục truyền thống của dân tộc; vật liệu đá được lấy từ Thanh Hóa và một số tỉnh là quê hương của các liệt sĩ. Cùng với đó, toàn bộ khuôn viên Di tích đặc biệt hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ đường 20 Quyết thắng cũng được thiết kế và tôn tạo bảo đảm sự uy nghiêm và tôn kính.

Hệ thống đèn chiếu sáng, các hạng mục phụ trợ và trang trí khác được chỉnh trang, sử dụng vật liệu bền vững, thân thiện với cảnh quan tự nhiên và phù hợp bản sắc văn hóa dân tộc. Công trình không chỉ là một di tích lịch sử đặc biệt mà còn là “địa chỉ đỏ”, điểm đến linh thiêng trong hành trình tri ân của nhân dân tỉnh Quảng Trị và du khách cả nước.

Tại lễ khánh thành công trình tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô, đại diện lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thân nhân các liệt sĩ đã tin tưởng gửi gắm việc chăm sóc phần mộ của 13 liệt sĩ cho địa phương. Tỉnh sẽ tiếp tục bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị của Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt hang Tám Cô và Đền tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, để nơi đây mãi mãi là điểm đến thiêng liêng, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lý tưởng cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh buổi làm giữa Petrovietnam và Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh.

Petrovietnam và Hà Tĩnh định hướng mở rộng hợp tác lĩnh vực công nghiệp-năng lượng

Ngày 28/7, Petrovietnam đã có buổi làm việc với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nhằm thống nhất định hướng triển khai các dự án trọng điểm. Trong đó, tập trung vào Đề án Trung tâm Công nghiệp-Năng lượng sinh thái tại Khu kinh tế Vũng Áng, nghiên cứu đầu tư Trung tâm dữ liệu (Data Center) tích hợp hạ tầng LNG.

Ông Trần Trung, em trai 2 liệt sĩ Võ Tấn Thọ và Trần Sỹ Lực bên bàn thờ hai anh trai là liệt sĩ Võ Tấn Thọ và Trần Sỹ Lực.

Khẩn trương xác lập hồ sơ đề nghị truy tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" đối với bà Phan Thị Thủy

Ngay sau khi Báo Nhân Dân có bài viết phản ánh tâm nguyện của gia đình có 3 liệt sĩ, Sở Nội vụ Hà Tĩnh và xã Cổ Đạm đã cử cán bộ chuyên môn trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ thân nhân liệt sĩ xác lập hồ sơ, thủ tục đề nghị truy tặng danh hiệu “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” đối với bà Phan Thị Thủy.

“Sự kiện kết nối vì quản lý rừng bền vững” được tổ chức tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị.

Hợp tác, liên kết quản lý rừng bền vững tại khu vực trung Trường Sơn

Ngày 28/7, tại phường Đồng Hới, Tổ chức quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên tại Việt Nam (WWF-Việt Nam) phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị tổ chức “Sự kiện kết nối vì quản lý rừng bền vững” nhằm mở rộng diện tích rừng có chứng chỉ FSC và xây dựng chuỗi cung ứng gỗ có trách nhiệm tại khu vực trung Trường Sơn. 

Thiếu tá Trương Quang Bình bám, nắm địa bàn, tuyên truyền tạo đồng thuận khi triển khai các công trình, dự án.

Gần dân, hiểu dân, hóa giải bất đồng

Với phương châm “gần dân, trọng dân, hiểu dân”, thiếu tá Trương Quang Bình, Phó Đội trưởng Đội An ninh các vấn đề xã hội khác (Phòng An ninh nội địa, Công an Hà Tĩnh) đã bền bỉ bám cơ sở, kiên trì đối thoại, vận động, thuyết phục để hóa giải những mâu thuẫn phức tạp, có nguy cơ gây mất an ninh, trật tự.

Xã Tân An (Nghệ An) tổ chức lớp tin học văn phòng cho đội ngũ cán bộ xóm ngay sau sắp xếp, sáp nhập xóm.

Tiếp thêm động lực cho đội ngũ ở cơ sở

Sau sắp xếp và tổ chức lại khu dân cư, do diện tích quản lý rộng hơn, dân số đông hơn, khối lượng công việc của đội ngũ cán bộ cơ sở cũng tăng lên đáng kể. Trong bối cảnh đó, Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An đã thông qua Nghị quyết quy định về mức phụ cấp đối với người hoạt động ở khối, xóm, thôn, bản.

Lãnh đạo phường Thành Sen (Hà Tĩnh) trao đổi với người dân về chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Hà Tĩnh chủ động tháo gỡ vướng mắc

Xác định được những điểm nghẽn, khó khăn về giải phóng mặt bằng, thời gian qua, tỉnh Hà Tĩnh đã huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc, chủ động tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án.

Du lịch Huế có sự chuyển mình mạnh mẽ nhưng chưa thể hiện rõ qua số thu ngân sách.

Tránh thất thu ngân sách lĩnh vực du lịch

Thời gian qua, lượng khách du lịch đến thành phố Huế tăng theo từng năm nhưng số thu ngân sách từ lĩnh vực này lại tăng chậm hơn. Ngành thuế thành phố đang xây dựng kế hoạch chuyên đề chống thất thu đối với dịch vụ lưu trú, ăn uống.

Các đại biểu trao quà của chương trình cho ba Mẹ Việt Nam Anh hùng ở các xã: Đại Huệ và Kim Liên, tỉnh Nghệ An.

Nghệ An: Trao tặng nhà tình nghĩa cho Mẹ Việt Nam Anh hùng và thương binh hạng 1/4 có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81%

Chiều 27/7, tại xã Vạn An (tỉnh Nghệ An), Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Nội vụ và Tập đoàn Vingroup phối hợp tổ chức chương trình trao tặng quà tri ân các Mẹ Việt Nam Anh hùng và thương binh hạng 1/4 có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên tại 5 xã của tỉnh.

Phút tĩnh lặng ở Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô-đường 20 Quyết thắng. (Ảnh chụp cuối tháng 7/2026)

Tiếp nối mạch nguồn tri ân trên tuyến đường 20 Quyết thắng

Có lẽ không ở đâu như Quảng Bình (cũ), sức trẻ của thế hệ cha anh làm nên tuyến đường ra trận được đặt tên cho chính con đường: đường 20 Quyết Thắng. Dù được nâng cấp nhưng đường 20 Quyết thắng mãi mãi là chứng tích lịch sử, nhắc nhớ thế hệ hôm nay về sự hy sinh, lòng quả cảm của những người đã làm nên huyền thoại một con đường.

Điểm nhấn của Hội nghị là chương trình giao lưu giữa các nhân chứng lịch sử với những người trẻ đang trực tiếp tham gia lưu giữ, phục dựng và lan tỏa ký ức.

Lan tỏa những câu chuyện thời hoa lửa

Sáng 26/7, tại tỉnh Nghệ An, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị sơ kết Đề án "Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tham gia lưu giữ và tuyên truyền các câu chuyện lịch sử" với chủ đề “Câu chuyện thời hoa lửa”.

Các đại biểu dâng hoa tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn.

Tỉnh Quảng Trị tri ân các Anh hùng liệt sĩ

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ, ngày 25/7, đoàn đại biểu Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Trị đã đến dâng hoa, dâng hương tri ân các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Đường 9, Di tích lịch sử quốc gia Thành Cổ Quảng Trị.