Kỷ niệm 107 năm Cách mạng Tháng Mười Nga (7/11/1917 - 7/11/2024)

Cuộc cách mạng của nhân dân

Tháng Mười năm 1917 ở Nga, bằng sức mạnh của nhân dân, dưới sự lãnh đạo của một đảng cộng sản chân chính, lần đầu tiên chính quyền đã thuộc về những người lao động nghèo.
Ðêm 7/11/1917 (25/10 theo lịch Nga cũ), quân khởi nghĩa tấn công vào Cung điện Mùa Ðông ở Petrograd, mở đầu cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga. (Ảnh tư liệu)
Ðêm 7/11/1917 (25/10 theo lịch Nga cũ), quân khởi nghĩa tấn công vào Cung điện Mùa Ðông ở Petrograd, mở đầu cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga. (Ảnh tư liệu)

Cách mạng Tháng Mười Nga là cuộc cách mạng do "những người nghèo" tiến hành với mục tiêu tự giải phóng mình để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Thắng lợi và ý nghĩa của Cách mạng Tháng Mười Nga có ảnh hưởng lớn tới toàn thế giới và cách mạng Việt Nam.

"Mười ngày rung chuyển thế giới" của những người nghèo

Mười ngày rung chuyển thế giới là bút ký của nhà báo Mỹ đương thời John Reed, xuất bản năm 1919, viết về sự kiện Cách mạng Tháng Mười Nga một cách chân thực và toàn diện, giúp các thế hệ sau hiểu hơn về cuộc cách mạng vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại.

Cách mạng Tháng Mười Nga là cuộc cách mạng của đông đảo nhân dân. Công nhân, nông dân và những người lao động Nga đã được giải phóng. Nội dung của những lý tưởng cách mạng, phương thức tiến hành cuộc cách mạng và thắng lợi, sức mạnh tự bảo vệ của quần chúng nhân dân này đều phản ánh ý chí của đông đảo nhân dân Nga lúc đó.

Cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 thành công là khởi nguồn sự ra đời một chính quyền của đông đảo quần chúng nhân dân lao động. Chính quyền này khẳng định mạnh mẽ mục tiêu xây dựng xã hội tương lai tốt đẹp, văn minh, mang lại công bằng, hạnh phúc cho mọi người dân lao động.

Ngay trong đêm đầu tiên sau khi cách mạng thắng lợi, chính quyền Xô-viết đã ban hành Sắc luật hòa bình và Sắc luật ruộng đất. Hai sắc luật quan trọng này đã đáp ứng ngay lập tức những nhu cầu cấp bách của xã hội Nga khi đó. Sắc luật hòa bình đáp ứng khát vọng hòa bình của nhân dân Nga, chấm dứt những đau thương của họ vì cuộc chiến tranh chia lại thị trường của các thế lực tư bản lớn.

Sắc luật ruộng đất làm cho mơ ước ngàn đời của người nông dân về ruộng đất trở thành hiện thực. Chính quyền cách mạng còn khẳng định quyền bình đẳng giữa nam và nữ, quyền tự do tín ngưỡng, tách nhà thờ khỏi trường học, khẳng định sự bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.

Ngày 10/1/1918, Ðại hội Xô-viết toàn Nga thông qua Tuyên ngôn về quyền lợi của nhân dân lao động và bị bóc lột, khẳng định: Nước Nga là nước Cộng hòa Xô-viết với mục tiêu là xóa bỏ chế độ người bóc lột người, vì lợi ích của nhân dân lao động. Cách mạng Tháng Mười Nga đã thể hiện đúng là "một cuộc cách mạng của những người nghèo vì những người nghèo" - từ của John Reed. Chính "những người nghèo" đã bảo vệ vững vàng chính quyền Xô-viết của họ qua ba năm nội chiến khốc liệt, trước âm mưu can thiệp và lật đổ, trong vòng vây của 14 nước tư bản đế quốc.

Cách mạng Tháng Mười Nga là sự kiện lịch sử lớn, tạo nên những sự thay đổi mạnh mẽ trong địa chính trị thế giới nhiều thập niên sau. Với sự giải phóng công nhân, giải phóng những người lao động đang bị áp bức, bóc lột, Cách mạng Tháng Mười Nga là nguồn động viên, cổ vũ mạnh mẽ phong trào công nhân ở các nước châu Âu.

Ngay sau Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, một cao trào đấu tranh của "những người nghèo" đã phát triển trong những năm 1918-1923 làm chấn động dữ dội các nước tư bản khi đó. "Những người nghèo" ở Nga cũng đã làm nên sự phát triển vững mạnh của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô-viết trong những thập niên sau đó. Họ đóng vai trò to lớn cứu nhân loại khỏi họa phát-xít, góp phần quan trọng đưa loài người thoát khỏi ngọn lửa tàn khốc của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Những thành tựu và đóng góp của nhân dân Liên Xô với thế giới trong những thập niên sau Cách mạng Tháng Mười Nga là rất lớn và không thể phủ nhận.

Thực tiễn của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 với nội dung giải phóng dân tộc, giải phóng con người sâu sắc đã thức tỉnh và cổ vũ tinh thần đấu tranh của các dân tộc còn đang phải chịu ách áp bức và bóc lột thuộc địa của thực dân dưới mọi hình thức, thôi thúc tất cả những người nghèo khổ đang chịu bất công trên thế giới đứng lên đấu tranh giành quyền độc lập. Trong thế kỷ 20, phong trào đấu tranh giải phóng của các dân tộc thuộc địa đã trở thành một trào lưu rộng lớn.

"Đem sức ta mà giải phóng cho ta"

Những tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 và những luận điểm của V.I.Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa là yếu tố quan trọng để hình thành đường lối cách mạng của Nguyễn Ái Quốc và Ðảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp làm nên thắng lợi của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam Tháng Tám năm 1945.

Nguyễn Ái Quốc cũng là người đầu tiên cho rằng cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở các thuộc địa không hoàn toàn phụ thuộc vào cách mạng ở "chính quốc", nhân dân thuộc địa có thể đứng lên tự giải phóng mình và cuộc cách mạng có thể thắng lợi chỉ ở một nước thuộc địa. Luận điểm sáng tạo đó gần như tương đồng với luận điểm của V.I.Lênin về chiến thắng của cách mạng tại một nước "là khâu yếu nhất trong chuỗi xích" các nước tư bản.

Với tinh thần Ðem sức ta mà giải phóng cho ta và khẳng định luận điểm "Cách mệnh trước hết phải có Ðảng cách mệnh", "Ðảng có vững cách mệnh mới thành công" (Ðường cách mệnh), Nguyễn Ái Quốc đã nỗ lực không ngừng chuẩn bị về mọi mặt để thành lập một đảng cộng sản chân chính, đảm nhận vai trò lãnh đạo nhân dân Việt Nam đấu tranh giải phóng dân tộc. Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của Ðảng Cộng sản Việt Nam do Người soạn thảo tuy vắn tắt song đã nêu được những điểm cơ bản, cốt lõi nhất về đường lối của cách mạng Việt Nam. Ðó cũng là tuyên bố lựa chọn con đường phát triển của cách mạng Việt Nam của Ðảng từ khi mới ra đời.

Ở Việt Nam đầu thế kỷ 20, nhiệm vụ giành độc lập dân tộc, giải phóng nhân dân khỏi ách áp bức thực dân là nhiệm vụ mang ý nghĩa cấp bách, sống còn. Trong cuộc đấu tranh này, Ðảng cần tập hợp được khối lực lượng đông đảo nhất, huy động được sức mạnh đoàn kết to lớn nhất mới bảo đảm giành được thắng lợi. Theo Hồ Chí Minh: Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước và khối đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng của khối liên minh công-nông và trí thức là lực lượng to lớn, mang sức mạnh vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đại đoàn kết là một chiến lược cách mạng. Trong khối đại đoàn kết rộng rãi và mạnh mẽ đó, số đông là "những người nghèo".

Những lý tưởng đã và đang được khẳng định

Những lý tưởng, những mục tiêu mấu chốt của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ðảng Cộng sản Việt Nam lĩnh hội và vận dụng trong quá trình lãnh đạo nhân dân Việt Nam đấu tranh giành độc lập dân tộc, mở ra kỷ nguyên mới cho đất nước - kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam là sự mở đầu thắng lợi của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc làm sụp đổ của hệ thống thuộc địa trên phạm vi toàn cầu. Những lý tưởng của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 được khẳng định trên thực tế ở Việt Nam 79 năm qua và vẫn được tiếp tục thực hiện trong bối cảnh mới. Hai cuộc cách mạng không chỉ được ghi nhận là những bước ngoặt trong lịch sử của hai dân tộc mà còn đánh dấu những quá trình biến chuyển lớn của lịch sử thế giới trong thế kỷ 20.

Những lý tưởng của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 vẫn cuốn hút "những người nghèo". Về bản chất, đó là cuộc đấu tranh hướng tới tương lai công bằng, bình đẳng trong những mối quan hệ quốc tế, hướng tới thiết lập trật tự thế giới tốt đẹp hơn, hướng tới tương lai phát triển của cả loài người và mỗi cá nhân, không phân biệt sắc tộc, tôn giáo và hệ thống chính trị.

Có thể bạn quan tâm

Lời hứa chưa bao giờ khép lại

Lời hứa chưa bao giờ khép lại

Loạt bài “Lời hứa chưa bao giờ khép lại” lần theo hành trình ấy - từ những cuộc chờ đợi kéo dài gần sáu thập kỷ đến cuộc tìm kiếm dưới lòng đất, những nỗ lực xác định danh tính và trách nhiệm đưa những người đã hy sinh trở về với quê hương. Bởi khi còn những người chưa trở về, lời hứa ấy vẫn chưa thể khép lại.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith đến dâng hoa tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của các bậc lãnh tụ vĩ đại hai nước. (Ảnh: THANH GIANG)

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Thủ tướng Saleumxay Kommasith dâng hoa tri ân các bậc lãnh tụ tiền bối Việt Nam và Lào

Sáng 9/10, tại Thủ đô Vientiane, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng Thủ tướng Lào Saleumxay Kommasith đến dâng hoa tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của các bậc lãnh tụ tiền bối vĩ đại của hai nước trong Công viên Hữu nghị Lào-Việt Nam.

Lực lượng chức năng Vương quốc Campuchia đón Đội K70, K71, K72, K73 đi tìm mộ liệt sĩ tại Cửa khẩu quốc tế Xa Mát, tỉnh Tây Ninh (Ảnh: TTXVN)

Trách nhiệm thiêng liêng của những người đang sống

Tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là trách nhiệm thiêng liêng, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc và bản chất nhân đạo của Đảng, Nhà nước ta. Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này được triển khai công khai, minh bạch, mang lại những kết quả thiết thực.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp đồng chí Laopaoxong Navongxay, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Mặt trận Lào xây dựng đất nước. (Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc)

Tình đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào là mối quan hệ thủy chung, son sắt, không gì có thể lay chuyển

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, chiều 8/10, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tiếp đồng chí Laopaoxong Navongxay, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Mặt trận Lào xây dựng đất nước và đồng chí Boviengkham Vongdara, Chủ tịch Hội Hữu nghị Lào-Việt Nam.

Hà Nội đang phát triển ngày càng hiện đại, năng động. (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Hà Nội tăng tốc trước vận hội mới

Với phương châm “đã nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả, làm đến cùng”, Thành phố Hà Nội đang tạo chuyển biến rõ nét trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. 

[Video] Thời sự 24h ngày 8/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sự trong sạch, vững mạnh phải thể hiện ở kết quả công việc, sự liêm chính của cán bộ và niềm tin của nhân dân

[Video] Thời sự 24h ngày 8/10/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sự trong sạch, vững mạnh phải thể hiện ở kết quả công việc, sự liêm chính của cán bộ và niềm tin của nhân dân

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ Tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Lễ đón Thủ tướng Lê Minh Hưng thăm chính thức CHDCND Lào; Hoàn thiện đề án xã, phường hạt nhân trong tháng 10/2026; Mưa lũ tiếp tục gây ảnh hưởng tới các địa phương miền trung.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên hội kiến Chủ tịch IPU Tulia Ackson. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Việt Nam cung cấp)

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tiếp tục tham dự IPU-153 và tiến hành các cuộc trao đổi song phương

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tiếp tục tham dự các cuộc họp trong khuôn khổ IPU-153 và có các cuộc hội kiến, trao đổi với Chủ tịch IPU Tulia Ackson, Tổng Thư ký IPU Anda Filip, Phó Chủ tịch thứ nhất Thượng viện Campuchia Ouch Borith và Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Lào Khaykhamphithoune Phoxay.

Tại vùng nông thôn Cà Mau, nuôi trồng thủy sản tiếp tục đóng vai trò chủ lực. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Lãnh đạo Cà Mau lắng nghe tâm tư, nâng tầm người nông dân chuyên nghiệp

Chiều 8/10, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời chủ trì Hội nghị đối thoại với nông dân năm 2026, với chủ đề “Phát triển người nông dân Cà Mau chuyên nghiệp, xây dựng nông thôn hiện đại và đáng sống”. Đây là diễn đàn nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, góp phần tạo động lực thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn Cà Mau.

Lễ ký kết nghĩa giữa các trạm hai bên biên giới Việt Nam-Lào. (Ảnh: PHAN THẢO)

Các trạm biên phòng Việt Nam-Lào ký kết nghĩa

Chiều 8/10, tại Sơn La, Đồn Biên phòng Chiềng On, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La phối hợp Công an huyện Xiengkhor, tỉnh Houaphanh, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tổ chức lễ ký kết nghĩa giữa các trạm hai bên biên giới Việt Nam-Lào.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV

Chiều 8/10, tại Hà Nội, Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã bế mạc sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc, dân chủ và trách nhiệm. Báo Nhân Dân xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bế mạc Hội nghị.