Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về 9 luật được Quốc hội thông qua

Tại cuộc họp báo, 9 luật được công bố gồm: Luật Thủ đô; Luật Tiếp cận thông tin; Luật Hộ tịch; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Tăng tính chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố

Luật Thủ đô gồm 9 chương, 36 điều, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Luật sửa đổi các quy định theo hướng phân quyền triệt để, toàn diện cho chính quyền thành phố được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong các lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố như: tổ chức, bộ máy; thu, chi ngân sách, đặc biệt là các quy định tạo điều kiện thu hút nguồn lực cho Thủ đô phát triển; thực hiện quy hoạch, chỉnh trang, tái thiết đô thị; quản lý, sử dụng tài nguyên; ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo; phát triển, liên kết vùng Thủ đô; phát triển y tế, văn hóa; bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, trong đó có việc áp dụng biện pháp hành chính cấp bách phù hợp vị trí, vai trò của Thủ đô.

Luật bổ sung quy định về thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền thành phố Hà Nội. Theo đó, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân thành phố được ban hành văn bản để điều chỉnh trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính đã được quy định tại văn bản của cơ quan cấp trên.

Đồng thời, thành phố được ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định biện pháp đặc thù để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội khác hoặc chưa có quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bộ, cơ quan ngang bộ.

Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/9/2026, nhằm cụ thể hóa một số nhóm chính sách lớn. Trong đó, Luật điều chỉnh phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin của chính quyền địa phương phù hợp thực tiễn và mô hình tổ chức mới sau sắp xếp; mở rộng phạm vi thông tin phải được công khai thông qua việc bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp; phân định rõ ràng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận, không được tiếp cận và thông tin được tiếp cận có điều kiện, bảo đảm sự hài hòa giữa quyền tiếp cận thông tin của công dân với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia và bảo vệ dữ liệu cá nhân…

Đẩy mạnh số hóa dữ liệu hộ tịch

Với 4 chương, 30 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027, Luật Hộ tịch có nhiều đổi mới căn bản cả về tư duy lập pháp, mô hình quản lý và phương thức tổ chức thực hiện.

Luật đã phân quyền triệt để, gắn với nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở, thẩm quyền đăng ký tất cả các sự kiện, thông tin hộ tịch trong nước được giao cho Ủy ban nhân dân cấp xã. Người dân được quyền yêu cầu đăng ký hộ tịch tại bất kỳ Ủy ban nhân dân cấp xã nào, mà không phụ thuộc nơi cư trú, địa giới hành chính.

Luật quy định đẩy mạnh số hóa dữ liệu hộ tịch và xác lập giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch điện tử, xác định nguyên tắc “người dân chỉ cung cấp thông tin một lần”, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm khai thác, chia sẻ và sử dụng dữ liệu đã có để giải quyết thủ tục hành chính, thay vì yêu cầu người dân cung cấp nhiều loại giấy tờ như trước đây....

Đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, đã mở rộng diện người được trợ giúp pháp lý khi bỏ điều kiện “có khó khăn về tài chính” đối với các nhóm đối tượng: Cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con của liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng khi liệt sĩ còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người khuyết tật. Mặt khác, Luật không quy định điều kiện “có khó khăn về tài chính” mà quy định trực tiếp: Người thuộc hộ cận nghèo; người được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng là người cao tuổi, người bị bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, người nhiễm HIV…

Ngoài ra, Luật bổ sung các đối tượng thuộc diện được trợ giúp pháp lý là: người dân tộc thiểu số thuộc dân tộc rất ít người nhằm thực hiện toàn diện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước; người lao động có thu nhập thấp là người bị buộc tội, bị hại…

Tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng được ban hành nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển đất nước trong tình hình mới; đơn giản hóa thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trật tự, kỷ cương quản lý nhà nước về thi đua, khen thưởng; tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc và cả hệ thống chính trị.

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo có nhiều điểm mới, bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo cho mọi người liên quan đến hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; bổ sung biện pháp quản lý nhà nước trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo; đơn giản hóa thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo…

Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài gồm 2 điều, có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026. Trong đó, Luật đã kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và tăng cường tính chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong công tác quản lý của Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; chế độ, chính sách đối với thành viên Cơ quan đại diện và thân nhân cũng như một số nội dung khác nhằm khắc phục mâu thuẫn, chồng chéo, chưa phù hợp quy định pháp luật chuyên ngành hiện hành và một số nội dung cần quy định rõ hơn tại Luật. Đồng thời, bổ sung phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của các Cơ quan đại diện.

Tạo động lực phát triển cho cá nhân, doanh nghiệp

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt được ban hành nhằm hoàn thiện quy định về chính sách thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ, cá nhân kinh doanh, doanh nghiệp quy mô nhỏ nhằm khuyến khích, tạo động lực phát triển cho cá nhân, doanh nghiệp, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế…

Luật đã sửa đổi theo hướng không quy định cụ thể ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh tại Luật, bổ sung mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và giao Chính phủ căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách để quy định mức doanh thu phù hợp với bối cảnh kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng gồm 3 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Đáng chú ý, Luật sửa đổi các quy định để đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng, phù hợp mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp trong việc thành lập và hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng...

Luật sửa đổi một số quy định về thủ tục công chứng và hồ sơ công chứng theo hướng đơn giản hóa, quán triệt nguyên tắc khai thác, sử dụng dữ liệu trong quá trình nộp hồ sơ và giải quyết yêu cầu công chứng, nhưng vẫn bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của mô hình công chứng nội dung...