Ninh Bình phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng “Đô thị di sản thiên niên kỷ”

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là dấu mốc đặc biệt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước với khát vọng hùng cường, thịnh vượng. Hòa chung khí thế đó, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình bước vào nhiệm kỳ mới với mục tiêu lớn: Phấn đấu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, mang bản sắc riêng có của “Đô thị di sản thiên niên kỷ”. Nhân dịp này, Báo và phát thanh, truyền hình Ninh Bình đã phỏng vấn đồng chí Đặng Xuân Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh về tầm nhìn chiến lược, định hướng phát triển và những giải pháp đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu lớn của tỉnh trong nhiệm kỳ 2025-2030.

---

Phóng viên: Thưa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, trong bối cảnh cả nước đang đặt niềm tin và kỳ vọng về những quyết sách phát triển đất nước của Đại hội XIV của Đảng, Ninh Bình xác định mục tiêu lớn nào cho nhiệm kỳ mới?

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đặng Xuân Phong: Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, phát triển bền vững và nâng cao đời sống Nhân dân. Quán triệt sâu sắc tinh thần đó, Đảng bộ tỉnh Ninh Bình xác định mục tiêu tổng quát trong nhiệm kỳ 2025-2030 đó là, phát huy tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, động lực, tăng tốc bứt phá theo mô hình tăng trưởng mới; phấn đấu đến năm 2030, Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, có công nghiệp hiện đại, dịch vụ, du lịch chất lượng cao, đô thị xanh gắn với di sản, nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người.

Xác lập vị thế, vai trò của trung tâm du lịch quốc gia, quốc tế; trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; trung tâm y tế và chăm sóc sức khỏe; trung tâm công nghiệp công nghệ cao của liên vùng và đất nước với trụ cột là cơ khí ô-tô, công nghệ thông tin, công nghiệp điện tử, chế biến, chế tạo, công nghiệp năng lượng, vật liệu xanh. Kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa, bảo vệ môi trường với tăng trưởng kinh tế, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Xây dựng tiềm lực quốc phòng địa phương và khu vực phòng thủ tỉnh vững chắc, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, kinh tế phát triển, xã hội phồn vinh, Nhân dân hạnh phúc, bản sắc văn hóa địa phương được gìn giữ và phát huy.

Đây không chỉ là những mục tiêu, chỉ tiêu phát triển cụ thể, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược, khát vọng vươn lên mạnh mẽ của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển chung của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Cùng với đó, Ninh Bình xác định rõ bảo tồn và phát triển là hai mục tiêu có mối quan hệ biện chứng, gắn bó chặt chẽ với nhau. Bảo tồn là để phát triển bền vững, còn phát triển chính là tạo thêm nguồn lực và điều kiện tốt hơn cho công tác bảo tồn. Xuất phát từ đặc trưng riêng có của địa phương, Ninh Bình lựa chọn con đường phát triển dựa trên nền tảng bảo tồn di sản, coi đây là lợi thế so sánh nổi trội để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. Trên cơ sở đó, tỉnh định vị sự cân bằng giữa bảo tồn và phát triển ở ba khía cạnh trọng tâm:

Thứ nhất, bảo tồn để biến di sản thành tài sản và nguồn lực lớn cho sự phát triển. Ninh Bình không tiếp cận di sản theo hướng “đóng cứng”, mà coi di sản là một động lực mới, có “độ mở”, có khả năng tạo đột phá cho phát triển. Việc bảo tồn phải gắn với khai thác hợp lý, hiệu quả, qua đó biến giá trị di sản thành giá trị kinh tế, văn hóa và thương hiệu của địa phương.

Thứ hai, lấy quy hoạch làm công cụ trung tâm để quản lý và dẫn dắt phát triển. Tỉnh đặc biệt coi trọng chất lượng quy hoạch và kỷ cương trong quản lý quy hoạch. Trong quy hoạch phải xác định rõ vùng lõi di sản, vùng đệm và các không gian phát triển mới. Vùng lõi được kiểm soát nghiêm ngặt nhằm bảo vệ nguyên vẹn các giá trị di sản; vùng đệm và các không gian mới được quy hoạch đồng bộ, hiện đại, tạo dư địa cho phát triển đô thị, qua đó bổ trợ, nâng đỡ cho công tác bảo tồn.

Thứ ba, lấy đột phá của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để tạo nên giá trị thương hiệu cho bảo tồn. Ninh Bình sử dụng các công cụ hiện đại, đặc biệt là công nghệ số, khoa học-công nghệ và nền tảng quản trị thông minh để “kể câu chuyện di sản nghìn năm” của vùng đất Cố đô một cách sinh động, hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn đối với người dân và du khách. Sự hiện đại còn được thể hiện ở tư duy quản trị xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, bảo đảm môi trường sống trong lành - yếu tố nền tảng của một đô thị di sản phát triển bền vững.

Ninh Bình xác định rõ bảo tồn và phát triển là hai mục tiêu có mối quan hệ biện chứng, gắn bó chặt chẽ với nhau. Bảo tồn là để phát triển bền vững, còn phát triển chính là tạo thêm nguồn lực và điều kiện tốt hơn cho công tác bảo tồn.
---

Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Đặng Xuân Phong

Phóng viên: Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định phát triển công nghiệp hiện đại, dịch vụ du lịch chất lượng cao, đô thị xanh gắn với di sản là các trụ cột chính. Đặc biệt, tỉnh đang hướng tới việc đưa du lịch cùng công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trở thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn. Xin đồng chí cho biết rõ hơn về mục tiêu này?

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đặng Xuân Phong: Về công nghiệp, Ninh Bình xác định phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, dựa trên ứng dụng mạnh mẽ khoa học-công nghệ, thương mại hóa đổi mới sáng tạo nhằm tạo giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường. Tỉnh tập trung phát huy hiệu quả các cơ chế ưu đãi của Khu kinh tế Ninh Cơ, phát triển khu công nghệ cao; thu hút, chọn lọc những dự án mang tính biểu tượng có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng, gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đối với dịch vụ du lịch, tỉnh xác định phát triển du lịch chất lượng cao, mang đậm bản sắc riêng có của Ninh Bình, gắn chặt với công nghiệp văn hóa và công nghiệp giải trí. Tỉnh tập trung cơ cấu lại sản phẩm du lịch theo hướng 4 mùa, khắc phục tính thời vụ của du lịch truyền thống; xây dựng, phát triển sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao, gia tăng chi tiêu và thời gian lưu trú, đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm văn hóa, di sản, nghỉ dưỡng, thể thao, giải trí, chăm sóc sức khỏe, mua sắm...

Khai thác có hiệu quả lợi thế về di sản, di tích văn hóa, lịch sử và danh thắng nổi tiếng như Tràng An, Tam Cốc-Bích Động, Cúc Phương, Kênh Gà, chùa Bái Đính, chùa Tam Chúc, Phủ Dầy, hệ thống di tích Đền Trần, hệ thống nhà thờ Công giáo (Bùi Chu, Phát Diệm, Kiện Khê)…; tạo đột phá về phát triển sản phẩm du lịch đường thủy (tuyến dọc sông Đáy, sông Hoàng Long, sông Hồng…), phát triển du lịch biển gắn với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch trải nghiệm, du lịch làng nghề.

Song song với đó, Ninh Bình tập trung đầu tư các tổ hợp vui chơi giải trí, công viên chuyên đề, phim trường; hình thành các trục văn hóa-tâm linh, các không gian nghệ thuật, giải trí gắn với di sản. Thông qua sự kết hợp giữa du lịch, văn hóa, nghệ thuật và giải trí, tỉnh hướng tới tạo dựng “giá trị mềm”, xây dựng thương hiệu du lịch bền vững, đưa du lịch cùng công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí trở thành cụm ngành kinh tế mũi nhọn.

Về đô thị xanh gắn với di sản, tỉnh nghiên cứu, quy hoạch các khu vực phát triển đô thị, mở rộng không gian, dư địa tạo bứt phá trong phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân như: Phát triển đô thị hai bên bờ sông Đáy khu vực Hoa Lư, Ý Yên gắn với di sản; các đô thị TOD giáp khu vực nhà ga đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không, cảng biển nước sâu, khu kinh tế - khu công nghiệp, khu du lịch...
---

Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Đặng Xuân Phong

Về đô thị xanh gắn với di sản, tỉnh nghiên cứu, quy hoạch các khu vực phát triển đô thị, mở rộng không gian, dư địa tạo bứt phá trong phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân như: Phát triển đô thị hai bên bờ sông Đáy khu vực Hoa Lư, Ý Yên gắn với di sản; các đô thị TOD giáp khu vực nhà ga đường sắt tốc độ cao, cảng hàng không, cảng biển nước sâu, khu kinh tế - khu công nghiệp, khu du lịch... Đồng thời, huy động, tập trung nguồn lực đầu tư hiện đại hóa nhanh chóng hạ tầng đô thị, nhất là xây dựng đô thị thông minh, sáng, xanh, sạch, đẹp, có bản sắc riêng…

Phóng viên: Để hiện thực hóa mục tiêu đưa Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030 với đặc trưng “Đô thị di sản thiên niên kỷ”, các nhiệm vụ trọng tâm, giải pháp đột phá nào được tỉnh tập trung thực hiện, thưa đồng chí?

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Đặng Xuân Phong: Nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu tỉnh xác định là làm tốt công tác quy hoạch, bảo đảm đồng bộ, liên kết vùng, phù hợp với quy hoạch quốc gia và các định hướng, yêu cầu phát triển mới. Trong quy hoạch phân định rõ không gian bảo tồn di sản, không gian hiện đại và các không gian phát triển mới. Đồng thời tạo lập các không gian phát triển đa chiều, bao gồm không gian mặt đất, không gian ngầm và không gian trên cao; hình thành các trục động lực kết nối như trục ven biển, trục ven sông, trong đó lấy sông Đáy làm trục động lực trung tâm. Một bên là không gian bảo tồn Cố đô, thành phố di sản; bên còn lại là không gian phát triển đô thị hiện đại. Trên cơ sở quy hoạch đúng và trúng, tỉnh sẽ tổ chức thực hiện và quản lý chặt chẽ, đảm bảo phát huy hiệu quả.

Song song với đó, tỉnh tập trung phát triển hạ tầng chiến lược, các trục giao thông huyết mạch kết nối đô thị trung tâm với các khu du lịch trọng điểm, kết nối vùng và liên vùng. Công tác bảo tồn, phục dựng các dòng sông cổ gắn với tái hiện đô thị cổ, làng nghề truyền thống, trung tâm mua sắm, ẩm thực, phố đi bộ, phim trường và các sân khấu thực cảnh được đặc biệt quan tâm. Đồng thời, tỉnh ưu tiên đầu tư xây dựng cảng hàng không, đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua địa bàn tỉnh, phát triển hệ thống hạ tầng logistics, cảng biển nước sâu, khu kinh tế ven biển đồng bộ, hiện đại, kết nối vùng duyên hải với nội địa và quốc tế.

Đặc biệt, để hiện thực hóa khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, Ninh Bình xác định cần có những cơ chế, chính sách đặc thù, đủ mạnh và mang tính đột phá, nhằm huy động tổng thể các nguồn lực, cả về vốn và con người. Với cơ chế phù hợp, tỉnh Ninh Bình sẽ khơi thông và phát huy hiệu quả các nguồn lực, tạo sự bứt phá trong 5 năm tới cũng như lâu dài. Và thời gian tới đây, Ninh Bình có những cơ chế, chính sách rất đặc biệt, rất đột phá, nhất là ở lĩnh vực văn hóa và di sản. Trên cơ sở đó, tỉnh sẽ tạo ra nhiều sản phẩm đặc trưng, riêng có, từ công nghiệp, kinh tế biển đến du lịch… gắn với di sản, qua đó khẳng định vị thế và bản sắc của Ninh Bình trong tiến trình phát triển mới.

Với niềm tin tưởng sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh đoàn kết toàn dân, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030; vững vàng cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, hùng cường của dân tộc Việt Nam.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Bí thư Tỉnh ủy!

-----------------

Ngày xuất bản: 23/1/2026
Thực hiện: Xuân Thu-Hồng Giang
Trình bày: Xuân Bách-Ngọc Bích