Ấm nhà nhưng vẫn lo cơm áo
Mưa ở Cà Mau thường dai dẳng đến hết tháng 10 âm lịch. Nhưng chiều nay, bà Dương Ngọc Hậu (58 tuổi, xã Hồ Thị Kỷ) không còn lo dột ướt mỗi khi trời mưa. Bà cặm cụi lau nền gạch trong căn nhà mới khang trang, đây là mái ấm bà nhận được từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát.
Bà Hậu có cuộc sống khó khăn khi con gái út là chị Nguyễn Ngọc Đậm, vừa nghỉ việc từ thành phố trở về; con trai lớn bị bệnh tim, không làm được việc nặng. Cả nhà trông chờ vào vuông tôm rộng 5.000 m2 bên kia sông. Ngặt nỗi, đất không có đường thoát nước, tôm thất bát, cái nghèo cứ dai dẳng không thôi. “Giờ chỉ còn mỗi con Đậm là đủ sức làm, mà nó cũng thất nghiệp rồi”, giọng bà Hậu buồn so. Bà mơ ước có vốn nuôi heo, mong con gái có việc làm.
Nhưng ước mơ ấy còn xa vời khi gia đình bà vẫn còn chạy ăn từng bữa, cuộc sống vô cùng chật vật. Cách đó không xa, gia đình bà Nguyễn Thị Dẳng cũng cùng cảnh hộ nghèo, góa bụa, nhà có đến bảy miệng ăn. Gánh nặng dồn lên vai anh Huỳnh Công Nhớ, con trai bà. Anh đi làm thuê cho ghe biển, thu nhập bấp bênh. Anh Nhớ tâm sự: “Tôi muốn làm thợ hồ, hay hàn sắt trên bờ, ngặt nỗi không có vốn mua đồ nghề”.
Đó cũng là hai trong rất nhiều trường hợp sau niềm vui có nhà mới ở vùng sông nước Cà Mau nhưng chưa có cuộc sống thật sự ổn định. Kết thúc Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, cả hệ thống chính trị và người dân Đất Mũi-Cà Mau đã cùng nắm tay, huy động nguồn lực lên tới gần 600 tỷ đồng, cùng hơn 14.000 ngày công lao động, với những giọt mồ hôi đầy nghĩa tình san sẻ của cộng đồng để xây dựng hơn 9.500 ngôi nhà vững chãi cho dân nghèo.
Trong số này, xã Hồ Thị Kỷ đã xóa xong 140 căn nhà thay thế cho những mái lá xiêu vẹo. Vậy nhưng, Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Minh Nhẫn vẫn trăn trở: “Bà con cần “mồi lửa”, cần thêm động lực để thoát nghèo thật sự”. Thấu hiểu những lo toan và trăn trở của người dân, tại lễ tổng kết hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải đã đặt câu hỏi lớn: “Chúng ta giúp đồng bào có nhà rồi, nhưng tiếp theo làm gì để bà con hết nghèo? Liệu có bền vững không nếu họ không có sinh kế?”. Câu hỏi ấy đã trở thành mệnh lệnh hành động. HỖ TRỢ
Sinh kế để không ai bị bỏ lại phía sau
Từ tư duy đó, đề án hỗ trợ sinh kế giai đoạn 2025-2027 tại Cà Mau ra đời. Đây không phải văn bản hành chính khô khan mà được xem là “tấm bản đồ” dẫn đường chi tiết. Điểm sáng nhất của đề án là cách Cà Mau nhìn nhận cái nghèo. Tỉnh không hỗ trợ cào bằng. Một cuộc rà soát tỉ mỉ đã được thực hiện. Kết quả cho thấy, toàn tỉnh còn hơn 12.000 hộ cần hỗ trợ, hơn 3.000 hộ dân thiếu đất; hơn 3.000 hộ thiếu vốn; gần 2.000 hộ thiếu công cụ lao động…
“Bắt mạch” đúng bệnh, Cà Mau bốc đúng thuốc. Tỉnh chia đối tượng thành năm nhóm riêng biệt để có cách hỗ trợ phù hợp nhất. Đầu tiên là nhóm cần “chìa khóa” kỹ thuật. Với những hộ có đất, có sức, nhưng thiếu kiến thức, tỉnh sẽ hỗ trợ giống, thức ăn chăn nuôi… Quan trọng hơn, cán bộ sẽ cầm tay chỉ việc hướng dẫn kỹ thuật. Tiếp đến là nhóm cần nghề nghiệp.
Những lao động chưa có tay nghề sẽ được đào tạo ngắn hạn. Tỉnh cam kết giới thiệu việc làm tại chỗ hoặc đưa đi lao động có thu nhập ổn định. Thứ ba là nhóm cần “cần câu” thực thụ, đây là những hộ thiếu phương tiện sản xuất. Mặt trận Tổ quốc tỉnh sẽ kêu gọi xã hội hóa để trao tận tay họ cái máy may, chiếc xe máy hay ngư cụ để mưu sinh. Đông đảo nhất là nhóm “khát” vốn, với gần 4.900 hộ, tỉnh bố trí ngân sách và tín dụng ưu đãi, đây sẽ là điểm tựa tài chính để giúp người dân khởi nghiệp. Cuối cùng là nhóm không còn sức lao động, cần sự trợ giúp đặc biệt, sẽ được chuyển sang chế độ bảo trợ xã hội.
Cách phân loại nêu trên cho thấy sự thấu hiểu sâu sắc, chuyển dịch hoàn toàn tư duy từ “cho cái mình có” sang “tặng cái dân cần”. Để hiện thực hóa ước mơ này, Cà Mau dự kiến huy động gần 579 tỷ đồng, đây là một con số lớn với tỉnh còn khó khăn như Cà Mau. Tuy nhiên, sức mạnh lớn hơn nằm ở lòng dân và sự quyết liệt của hệ thống chính trị.
Trong đó, Mặt trận Tổ quốc tỉnh được giao “chủ công” với công thức “3 Dễ-3 Rõ-3 Đo” (Dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; Rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; Đo đầu vào, đo hiệu quả đầu ra, đo tác động) để giám sát chặt chẽ, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Không chỉ giám sát, các đoàn thể của tỉnh sẽ trực tiếp vào cuộc. Hội Nông dân lo kỹ thuật. Hội Phụ nữ lo khởi nghiệp.
Đoàn Thanh niên lo chuyển đổi số. Đáng chú ý, phong trào “lá lành đùm lá rách” được kích hoạt mạnh mẽ, phong trào mỗi hộ khá giả giúp đỡ một hộ nghèo ngay tại cộng đồng được phát động. “Đây là cánh cửa mới, thể hiện quyết tâm giảm nghèo bền vững của tỉnh. Mục tiêu phấn đấu là đến hết năm 2027, 100% số hộ khó khăn trong danh sách rà soát được hỗ trợ sinh kế và ít nhất 80% trong số đó thoát nghèo bền vững, không tái nghèo”, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Cà Mau Hồ Thanh Thủy chia sẻ đầy tâm huyết.
Từ những ngôi nhà đại đoàn kết che nắng che mưa, đến những chiếc “cần câu” sinh kế trao tay, Cà Mau tiếp tục câu chuyện đẹp về tình người và trách nhiệm, không để ai bị bỏ lại phía sau. Người dân Cà Mau không chỉ có ngôi nhà mới để an cư mà tới đây, họ sẽ có thêm nụ cười về sự lạc nghiệp trên chính mảnh đất quê hương thân yêu của mình.
