Chương trình Sứ mệnh 300 cung cấp điện cho 300 triệu người châu Phi

Ngân hàng Thế giới (WB) cho biết các đối tác đóng góp hơn 50 tỷ USD hỗ trợ chương trình Sứ mệnh 300 (Mission 300), nhằm cung cấp điện cho 300 triệu người châu Phi vào năm 2030, qua đó giảm 50% số dân không có điện ở Nam sa mạc Sahara.

Chương trình Sứ mệnh 300 cung cấp điện cho 300 triệu người châu Phi. (Ảnh: Worldbank.org)
Chương trình Sứ mệnh 300 cung cấp điện cho 300 triệu người châu Phi. (Ảnh: Worldbank.org)

Chương trình do WB và Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) đồng dẫn dắt, được chính thức công bố tại Hội nghị Năng lượng châu Phi ở Dar es Salaam (Tanzania) vào tháng 1/2025.

Đến nay đã có khoảng 44 triệu người được tiếp cận điện qua chương trình, dự báo con số này tiếp tục tăng mạnh vào cuối năm 2026. Nguồn vốn cam kết bao gồm các khoản vay ưu đãi từ WB, AfDB, các tổ chức tài chính phát triển khác, cùng đóng góp từ khu vực tư nhân và các đối tác.

Hiện nay, gần 600 triệu người (khoảng một nửa dân số) ở Nam sa mạc Sahara vẫn chưa có điện. Đây là một rào cản lớn đối với tăng trưởng kinh tế, giáo dục, việc làm và năng suất lao động, đặc biệt khi khu vực này có cơ cấu dân số trẻ, khoảng 70% dân số ở độ tuổi dưới 30.

Sứ mệnh 300 tập trung khắc phục vấn đề này thông qua các cải cách ngành năng lượng, thu hút đầu tư tư nhân và mở rộng hạ tầng, bao gồm năng lượng tái tạo, lưới điện và giải pháp phân tán. 30 quốc gia châu Phi đã tham gia xây dựng các Thỏa thuận Năng lượng Quốc gia (National Energy Compacts), lập kế hoạch cụ thể về nhu cầu, tài trợ và cách thức thực hiện. WB cùng Quỹ Rockefeller hỗ trợ thành lập các Đơn vị Giám sát và Thực hiện Thỏa thuận, cử chuyên gia kỹ thuật tư vấn.

Trong khuôn khổ “Ngày Sứ mệnh 300” tại Hội nghị Năng lượng châu Phi 2026 ở thành phố Cape Town (Nam Phi), Quỹ Rockefeller công bố đầu tư thêm 10 triệu USD cho chương trình, hợp tác với Liên minh Năng lượng Toàn cầu vì Con người và Hành tinh (Global Energy Alliance).

Khoản tiền này sẽ hỗ trợ nhanh chóng điện khí hóa ở ít nhất 15 quốc gia, tập trung vào Liberia và Malawi, đồng thời mở rộng chương trình học bổng “Mission 300 Fellows” đã hỗ trợ 13 quốc gia như Burundi, Chad, Côte d'Ivoire, Lesotho, Madagascar, Mozambique, Senegal, Sierra Leone và các nước khác.

Sứ mệnh 300 không chỉ mang lại điện mà còn thúc đẩy chuyển đổi kinh tế bền vững, tạo việc làm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng trăm triệu người trẻ châu Phi. WB và AfDB cam kết WB sẽ kết nối 250 triệu người, AfDB 50 triệu, với trọng tâm là năng lượng tái tạo và tích hợp khu vực.

Trong bối cảnh quá trình chuyển đổi năng lượng tại châu Phi tăng tốc, Quỹ Năng lượng Bền vững cho châu Phi (SEFA) do AfDB quản lý dự kiến sẽ tăng gấp 2 lần nguồn tài trợ lên 2,5 tỷ USD trong 2 năm tới.

Các khoản đóng góp cho quỹ năng lượng sạch hàng đầu châu Phi SEFA đã tăng đáng kể trong năm 2025, đạt 88 triệu USD so với 54,3 triệu USD của năm trước, chủ yếu từ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU). Tại Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) năm 2025, Đức cam kết đóng góp thêm 40,1 triệu USD và Italia 5,9 triệu USD cho các chương trình tiếp cận năng lượng và phát triển hydro xanh của quỹ.

Theo ông Joao Duarte Cunha, Giám đốc Bộ phận Quỹ Năng lượng Tái tạo và Quỹ Năng lượng Bền vững cho châu Phi của ngân hàng, danh mục dự án hiện tại có thể huy động khoảng 2,5 tỷ USD vốn, và đến năm 2030 có khả năng thu hút hơn 10 tỷ USD vốn thương mại.

Trong năm 2025, ngân hàng đã phê duyệt 13 dự án năng lượng tái tạo trị giá 97 triệu USD. Trước đó, năm 2024, SEFA phê duyệt 14 dự án tại Kenya, Nigeria, Burkina Faso, Ethiopia và Chad, bổ sung khoảng 840 MW công suất phát điện và cung cấp 1,5 triệu kết nối điện mới.

Trong đó, 8 dự án thuộc loại điện nền xanh - sản xuất năng lượng tối thiểu cần thiết để đáp ứng nhu cầu cơ bản của quốc gia, 2 dự án là lưới điện mini xanh và 4 dự án tập trung vào tiết kiệm năng lượng. Sang năm 2025, hầu hết dự án được phê duyệt cũng thuộc loại điện nền xanh, trong khi số lượng lưới điện mini và hoạt động tiết kiệm năng lượng giảm.

SEFA được thành lập nhằm thu hút đầu tư tư nhân vào năng lượng sạch tại châu Phi thông qua các khoản vay ưu đãi, bảo lãnh và hỗ trợ kỹ thuật, qua đó thúc đẩy mở rộng tiếp cận điện và chuyển đổi năng lượng bền vững trên toàn lục địa.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Giải pháp đột phá cho phát triển hạ tầng châu Phi

Châu Phi đang đứng trước một nghịch lý lớn: Nhu cầu phát triển cơ sở hạ tầng từ giao thông, năng lượng đến viễn thông và hạ tầng số là hết sức cấp thiết để phục vụ gia tăng dân số và tăng trưởng kinh tế, nhưng các nguồn vốn truyền thống lại ngày càng thắt chặt.

Ảnh minh họa: Công nhân khai thác mỏ tại thị trấn Rubaya, ở phía đông Cộng hòa Dân chủ Congo, thuộc khu vực Trung Phi. (Ảnh: Xinhua)

Sập mỏ vàng tại Cộng hòa Trung Phi, hơn 100 người chết

Số liệu cập nhật ngày 19/8 (giờ địa phương) cho biết, vụ sạt lở đất tại mỏ vàng khai thác trái phép Zamboye ở Cộng hòa Trung Phi xảy ra hôm trước đó đã khiến hơn 100 người chết. Đây là vụ tai nạn mới nhất trong hàng loạt vụ sập, sạt lở đất tại các điểm khai thác khoáng sản ở quốc gia giàu tài nguyên này.

Lực lượng an ninh của chính phủ Libya. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Kêu gọi đẩy nhanh tiến trình chính trị tại Libya

Phát biểu qua video tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về Libya, đồng thời là người đứng đầu Phái bộ hỗ trợ của Liên hợp quốc tại Libya Hanna Tetteh cho biết, lộ trình hướng tới tổng tuyển cử và thống nhất các thể chế nhà nước tại Libya đã đạt tiến triển quan trọng.

Đại diện Nam Phi và Microsoft ký thỏa thuận hợp tác đào tạo kỹ năng số. (Ảnh: TECH REVIEW AFRICA)

Chiến lược tiên phong trong kỷ nguyên số

Là một trong những nền kinh tế số phát triển năng động nhất châu Phi, Nam Phi đang nổi lên như một trong những hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhất châu lục. Theo đó, công nghệ này đang được triển khai rộng khắp trong ngân hàng, lĩnh vực bán lẻ, y tế, khai thác mỏ và khu vực công. 

Công nhân khai thác mỏ ở Nam Phi. (Ảnh: WORLDFINANCE)

Cơ hội và thách thức của châu Phi

Sở hữu khoảng 30% trữ lượng khoáng sản chiến lược trên thế giới, châu Phi đang trở thành “mắt xích” quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thiết yếu phục vụ quá trình phát triển công nghệ và chuyển đổi năng lượng. 

Uganda - “cửa ngõ” để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi

Uganda - “cửa ngõ” để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường châu Phi

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, Uganda không chỉ là một thị trường với hơn 50 triệu người tiêu dùng, mà còn là cửa ngõ chiến lược giúp Việt Nam mở rộng tiếp cận khu vực Đông Phi và rộng hơn là toàn châu Phi. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng và trung tâm kết nối trong khu vực cho các doanh nghiệp Uganda.

Học sinh học trong lớp học tại trường tiểu học và trung học cơ sở Tanda (GS Tanda) ở Rwanda. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Châu Phi tăng đầu tư cho giáo dục

Đại diện 42 chính phủ châu Phi cùng Liên minh châu Phi (AU) thông qua kế hoạch chung và các cam kết tài chính mới nhằm chấm dứt tình trạng “nghèo đói trong giáo dục” trên lục địa này vào năm 2035.