Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Long, các lớp dạy chữ Khmer dành cho học sinh, tăng sinh tại các chùa phật giáo Nam tông Khmer trong tỉnh thường kéo dài khoảng 2 tháng. Sau khi kết thúc lớp học, các học sinh học viên được tổ chức thi, cấp chứng chỉ hoàn thành khóa học, chứng nhận lên lớp để tiếp tục học nâng cao trình độ vào kỳ nghỉ hè năm sau.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Hóa Nguyễn Thị Hồng Thảo cho biết, phường có quy mô dân số 37.066 người, trong đó đồng bào Khmer chiếm gần 32% dân số. Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương luôn quan tâm đến công tác giáo dục và đào tạo vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Trong đợt hè năm học 2024-2025 này, nhiều điểm chùa Khmer tại các Khóm 1, Khóm 2 và các trường tiểu học trên địa bàn phường đã mở hơn 30 lớp dạy chữ Khmer, thu hút khoảng 450 học sinh, tăng sinh tham gia. Khi tham gia các lớp bổ túc văn hóa hè, ngoài việc được dạy đọc, viết chữ Khmer, học sinh còn được các sư, thầy giáo dạy phong tục tập quán, văn hóa truyền thống.
Sư Kim Ngọc Sang cho biết, chùa Khmer Khóm 4, phường Nguyệt Hóa là một trong những ngôi chùa đã mở lớp dạy chữ Khmer rất sớm, có nhiều con em người dân tộc thiểu số theo học. Những ngày đầu tháng 6/2025, chùa tổ chức dạy chữ Khmer cho học sinh lớp 3, lớp 4 tại nhà văn hóa của khóm. Do nhà văn hóa khóm chật, số lượng học sinh đông, Ủy ban nhân dân phường Nguyệt Hóa đã tạo điều kiện cho nhà chùa tổ chức dạy chữ Khmer tại Trường tiểu học Nguyệt Hóa A. Đồng thời, chùa Khmer Khóm 4 cũng đã tổ chức trao sách, tập, viết cho học sinh. “Khi đứng lớp, nhìn thấy học sinh của mình tiến bộ mỗi ngày, tôi rất phấn khởi, vì mình thực hiện tốt trách nhiệm trao truyền chữ viết của dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay”, sư Kim Ngọc Sang chia sẻ.
Học sinh Thạch Chane Sa Đây, lớp 7 của Trường trung học cơ sở Lương Hòa chia sẻ: “Em thấy rất hứng thú với việc học chữ Khmer lớp 4 trong dịp hè này. Thầy Sang nhiệt tình dạy em rèn chữ, đọc thạo tiếng Khmer. Hằng ngày, từ 14 giờ là chúng em có mặt tại Trường tiểu học Nguyệt Hóa A để học và tan học vào lúc 17 giờ. Tại đây, chúng em còn được giáo viên dạy chữ, kiến thức về đạo đức, văn hóa ứng xử gia đình. Em rất hạnh phúc khi biết đọc, dần thông thạo được chữ viết của dân tộc mình”.
Thực hiện hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Trà Vinh (trước đây) về việc tổ chức dạy học bổ túc văn hóa tiếng Khmer tại các điểm chùa phật giáo Nam tông Khmer năm học 2024-2025, ngành giáo dục chấp thuận 21 chùa, trường tiểu học, mở 143 lớp dạy học bổ túc văn hóa hè tại các xã Cầu Ngang, Nhị Trường, Vinh Kim, Hiệp Mỹ, Mỹ Long, với hơn 2.400 học sinh. Xã Nhị Trường, có quy mô dân số là 38.184 người, trong đó đồng bào người dân tộc thiểu số Khmer là 26.632 người, chiếm gần 70% so với dân số.
Theo Đại đức Thạch Đa Ra, trụ trì chùa Thlốt, xã Nhị Trường, hằng năm, chùa mở từ 8-12 lớp dạy chữ Khmer cho các cháu học hè từ lớp 1 đến lớp 5 và dạy tin học cơ bản, trung bình mỗi lớp có 15-20 học sinh tham gia. Nguồn kinh phí đầu tư máy tính, trang thiết bị, nhà chùa trang trải bằng nguồn xã hội hóa. Ngoài việc dạy tiếng nói, chữ viết, chùa Thlốt còn giáo dục đạo đức, nhân cách sống, nghi thức giao tiếp, ứng xử, giúp các cháu tiếp thu tốt đường lối, chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Hiện nay, việc dạy chữ Khmer tại các điểm chùa trở thành phong trào học tập lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng người Khmer ở các địa phương trong tỉnh. Vĩnh Long có 156 ngôi chùa phật giáo Nam tông Khmer. Nhà chùa mở các lớp bổ túc văn hóa dành cho học sinh, tăng sinh. Thời gian qua, tỉnh cũng đã đầu tư xây dựng mạng lưới trường phổ thông dân tộc nội trú, trường trung cấp Pali-Khmer, các trường cao đẳng y tế, cao đẳng nghề và các trung tâm tin học, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, các cơ sở dạy nghề với nhiều lĩnh vực đào tạo,...
Thực hiện kế hoạch dạy và học tiếng Khmer trong các cơ sở giáo dục phổ thông, giai đoạn 2022-2030, hằng năm, có hơn 120 trường dạy tiếng Khmer với hơn 30.000 học sinh tham gia; duy trì tổng số học sinh người dân tộc Khmer hơn 70.000 học sinh/năm. Bên cạnh đó, hằng năm, tỉnh có khoảng 3.000 sinh viên dân tộc thiểu số theo học ở các bậc học đại học, cao đẳng.
Trường đại học Trà Vinh, nơi duy nhất của cả nước đào tạo đội ngũ giáo viên dạy tiếng Khmer cho các tỉnh, thành phố ở Nam Bộ, nước láng giềng Campuchia, có nhiều chính sách ưu đãi về học phí, ký túc xá dành cho sinh viên, lưu học sinh nước ngoài. Ngành giáo dục tỉnh Vĩnh Long đang duy trì việc dạy và học tiếng Khmer thử nghiệm theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ năm 2022 đến nay, trường phối hợp với các cơ quan báo chí trên địa bàn tỉnh, Đài Phát thanh và Truyền hình Vĩnh Long sản xuất chương trình dạy học, bổ trợ kiến thức học sinh trên sóng truyền hình với hàng nghìn tiết dạy tiếng Khmer tiểu học, bổ trợ kiến thức cho học sinh trung học cơ sở, trung học phổ thông, góp phần nâng cao trình độ dân trí vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo ông Thạch Mu Ni, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Vĩnh Long, việc duy trì việc dạy và học tiếng Khmer tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường trung cấp Pali- Khmer, các điểm trường, nhà chùa góp phần nâng cao trình độ dân trí, phát triển đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo vùng dân tộc thiểu số, đồng thời, thực hiện hiệu quả chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong việc bảo tồn, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc phục vụ cho việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của tỉnh.
