Chủ động, sáng tạo, phát huy sức mạnh tổng hợp

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII (2021-2026), Đảng, Nhà nước và dân tộc Việt Nam có những vận hội để phát triển nhanh đất nước, đồng thời phải vượt qua những khó khăn, thách thức. Vận hội đó là thế và lực của đất nước đã mạnh lên rất nhiều lần so với khi khởi đầu công cuộc đổi mới, nhất là về phát triển kinh tế, cơ sở vật chất, kỹ thuật, công nghệ.

Chính trị xã hội ổn định, hệ thống chính trị vững mạnh với vai trò nổi bật của Đảng Cộng sản cầm quyền và niềm tin sâu sắc của nhân dân. Sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đã phát huy cao nhất nội lực, thực lực và ý chí tự lực, tự cường. Uy tín của Việt Nam không ngừng nâng cao trong quá trình hội nhập, hợp tác quốc tế; đầu tư nước ngoài tăng lên; trở thành đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện với nhiều nước, nhất là các nước lớn; môi trường hòa bình, hữu nghị, hợp tác cùng phát triển được củng cố vững chắc.

Các khó khăn, thách thức đó là: Quy mô, chất lượng, hiệu quả của nền kinh tế còn hạn chế, chưa bền vững; năng suất lao động chưa cao; ứng dụng Cách mạng công nghiệp 4.0 chưa có sự bứt phá.

Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” chưa được đẩy lùi; nhiều cán bộ, đảng viên, kể cả cán bộ cao cấp, lãnh đạo chủ chốt, bị kỷ luật.

Tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn là vấn đề nhức nhối. Đại dịch Covid-19 gây thảm họa lớn đối với đất nước và cuộc sống nhân dân. Thiên tai nặng nề trong các năm 2024, 2025.

Tình hình thế giới vẫn diễn biến phức tạp khó lường, nhất là chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, khủng bố, cạnh tranh giữa các nước lớn về kinh tế, thương mại ảnh hưởng đến các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Trong bối cảnh như thế, Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã tỏ rõ bản lĩnh chính trị vững vàng, từng trải, chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo, quản lý, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp đưa đất nước phát triển vững chắc, ổn định, cải thiện đời sống nhân dân.

Chủ động trong lãnh đạo, quản lý, trước hết là về đường lối, chính sách, pháp luật. Đại hội XIII của Đảng (tháng 1/2021) đặc biệt nhấn mạnh 3 đột phá chiến lược về thể chế, nguồn nhân lực chất lượng cao và kết cấu hạ tầng hiện đại.

Đại hội cũng nêu rõ 10 mối quan hệ lớn như nền tảng lý luận của đổi mới, nhất là quan hệ giữa đổi mới, ổn định, phát triển; quan hệ giữa đổi mới chính trị và đổi mới kinh tế; giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội; giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế; giữa mở rộng dân chủ xã hội chủ nghĩa và tăng cường kỷ luật, kỷ cương..v.v..

Tập trung tạo chuyển biến mạnh mẽ về tổ chức thực hiện, Đảng, Nhà nước kiên trì thực hiện những mục tiêu 100 năm mà Đại hội XIII đã đề ra: Đến năm 2030 là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045, trở thành nước phát triển thu nhập cao.

Với mục tiêu có tầm chiến lược lâu dài đòi hỏi sự chủ động với quyết tâm cao trong từng nhiệm kỳ. Trong khóa XIII, Đảng, Chính phủ lãnh đạo đưa nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa bứt phá với quy mô lớn, tốc độ cao, thúc đẩy mạnh mẽ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, khôi phục nhanh sau đại dịch Covid-19. Phát triển kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Tạo sức mạnh từ nội lực và đầu tư nước ngoài, từ các thành phần kinh tế, từ các địa phương và doanh nghiệp. Sức mạnh tổng hợp từ kinh tế công nghiệp, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ. Chú trọng ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn, nâng cao hiệu quả đầu tư công, kiểm soát lạm phát. Nông nghiệp thật sự là trụ đỡ của nền kinh tế. Phát triển các ngành kinh tế công nghiệp mũi nhọn. Bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh môi trường, an sinh xã hội, đời sống nhân dân.

Kết quả là tăng trưởng kinh tế không ngừng tăng, Việt Nam trở thành điểm sáng về tăng trưởng trong khu vực và trên thế giới. Kết cấu hạ tầng phát triển mạnh mẽ với hệ thống đường bộ cao tốc, đường dây 500 kV Quảng Trạch-Phố Nối, Lào Cai-Vĩnh Yên, Sân bay Long Thành thuộc nhóm sân bay lớn nhất Đông Nam Á sau 3 năm xây dựng đã đưa vào hoạt động. Năm 2025, GDP dự kiến tăng hơn 8%, quy mô nền kinh tế đạt 510 tỷ USD, thu nhập đầu người khoảng 5.000 USD…

Các chương trình quốc gia: Xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được thực hiện căn bản, đồng bộ, phát huy sức mạnh tổng hợp của Trung ương, địa phương và chính nhân dân. Nhà nước và nhân dân cùng làm với nhiều mô hình và cách làm sáng tạo. Nhân dân và con người ở vị trí trung tâm, mọi người, nhất là những người yếu thế phải có cuộc sống tốt đẹp, không ai bị bỏ lại phía sau.

Các chương trình đó đã làm thay đổi sâu sắc đất nước và cuộc sống nhân dân. Đảng, Nhà nước chỉ đạo chiến dịch xóa nhà tạm, nhà dột nát cho các hộ nghèo, xây lại nhà cho người dân bị ảnh hưởng bởi hậu quả bão lũ. Phải động viên sức dân như chỉ dẫn của Bác Hồ: “Đem tài dân, sức dân, của dân làm lợi cho dân”⁽¹⁾. Chăm lo tốt đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Hội nghị văn hóa toàn quốc 2021 tiếp tục thực hiện quan điểm của Bác Hồ: Văn hóa soi đường cho quốc dân đi.

Đại hội XIII yêu cầu phải đặc biệt coi trọng và đẩy mạnh hơn nữa xây dựng, chỉnh đốn Đảng toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh”⁽²⁾. Xây dựng Đảng và cả hệ thống chính trị nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong hoàn cảnh mới. Điều đó đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng. “Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng xây dựng, ban hành nghị quyết của Đảng. Ban hành nghị quyết khi thật sự cần thiết, hợp lý, thiết thực, ngắn gọn, khả thi. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiên quyết, giám sát chặt chẽ việc cụ thể hóa, thể chế hóa, tổ chức thực hiện nghị quyết; coi trọng kiểm tra, giám sát, đôn đốc, sơ kết, tổng kết việc thực hiện nghị quyết, quy định, chỉ thị, kết luận của Đảng, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả”⁽³⁾.

Thành công nổi bật của nhiệm kỳ khóa XIII là từ cuối năm 2024, Bộ Chính trị, Trung ương Đảng tổng kết việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25/10/2017, Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Tổng Bí thư Tô Lâm và Bộ Chính trị quyết định thực hiện triệt để Nghị quyết số 18-NQ/TW, tiến hành cuộc cách mạng triệt để, toàn diện, đồng bộ về tinh gọn bộ máy Đảng, Nhà nước từ Trung ương đến địa phương, cơ sở, tinh giản biên chế, sắp xếp địa giới hành chính.

Ở Trung ương, giảm 4 cơ quan Đảng; 5 bộ và 3 cơ quan thuộc Chính phủ; 5 cơ quan của Quốc hội. Ở địa phương, sáp nhập 63 tỉnh, thành phố còn 34 tỉnh, thành phố; kết thúc hoạt động của cấp huyện; tổ chức lại cấp cơ sở còn 3.321 xã, phường, đặc khu; thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp (tỉnh, xã). Bộ máy mới chính thức hoạt động từ ngày 1/7/2025, đã và đang vận hành thông suốt, có hiệu lực, hiệu quả. Đó là bước tiến rất quan trọng và đổi mới hệ thống chính trị chưa từng có, thành quả của sự nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn quá trình đổi mới, kết hợp chặt chẽ đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, với quyết tâm chính trị cao, chủ động sáng tạo, và cả hệ thống chính trị vào cuộc.

Để tạo sự bứt phá mạnh mẽ trong phát triển đất nước, từ cuối năm 2024 đến đầu năm 2025, Bộ Chính trị ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế trong tình hình mới; xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; chiến lược năng lượng quốc gia; phát triển giáo dục, đào tạo và chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Các nghị quyết của Đảng đã và đang được cụ thể hóa, thể chế hóa và thực hiện với những bước đi và giải pháp cụ thể, thiết thực tạo nên lực lượng và động lực mới. Khoa học, công nghệ và giáo dục, đào tạo thật sự là quốc sách hàng đầu. Cả đất nước, xã hội chuyển đổi số mạnh mẽ, bắt đầu từ “bình dân học vụ số”. Kinh tế tư nhân có cơ hội phát triển, đóng góp xứng đáng vào nền kinh tế quốc gia. Nhân dân, con người ở vị trí trung tâm. Mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đều vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân.

Nhiệm kỳ khóa XIII của Đảng, vượt qua những khó khăn, thách thức nặng nề, Đảng, Nhà nước đã lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành với tinh thần chủ động, sáng tạo, phát huy sức mạnh tổng hợp, tạo nên sự phát triển rõ nét về kinh tế; xây dựng hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội; quốc phòng, an ninh vững mạnh, hội nhập quốc tế và đối ngoại có nhiều thành tựu nổi bật. Với sức mạnh tổng hợp đó, đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên mới, hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc mà Đại hội XIV của Đảng mở ra; bảo đảm sự lãnh đạo nhất quán, kế thừa và phát triển.

-------------------------------------------------------

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 5, trang 81.

(2) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập I, trang 40.

(3) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tập I, trang 199.