Cao Bằng gìn giữ và bảo tồn các làn điệu dân ca

Tỉnh Cao Bằng có kho tàng dân ca khá đồ sộ với gần 80 làn điệu dân ca của bốn dân tộc Tày, Nùng, Mông và Dao. Các làn điệu dân ca được kết tinh từ trí tuệ bao đời, mang theo giá trị văn hóa, lịch sử, nhân văn sâu sắc. Tuy nhiên, hiện nay, âm nhạc dân gian của các dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đang đứng trước nguy cơ bị mai một, cần được quan tâm bảo tồn và gìn giữ.
Nghệ nhân Đặng Văn Goành dạy hát Sình Ca cho học sinh Trường PTDTBT Hưng Đạo, huyện Bảo Lạc (Cao Bằng).
Nghệ nhân Đặng Văn Goành dạy hát Sình Ca cho học sinh Trường PTDTBT Hưng Đạo, huyện Bảo Lạc (Cao Bằng).

Nhằm thống kê, đánh giá, bảo tồn các làn điệu dân ca Cao Bằng, từ năm 2017 đến nay, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng đã tiến hành kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể tại các địa phương. Nghi lễ Then dân tộc Tày và Lễ hội Nàng Hai xã Tiên Thành (huyện Phục Hòa) đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tỉnh cũng thực hiện nhiều đề tài nghiên cứu khoa học bảo tồn dân ca như: Sưu tầm, nghiên cứu các làn điệu Dá Hai của dân tộc Nùng; dân ca, dân vũ của người Dao đỏ và người Sán Chỉ; lượn then tứ quý dân tộc Tày; nghiên cứu, đề xuất giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị dân ca dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao tỉnh Cao Bằng. Tỉnh cũng phối hợp Viện Âm nhạc Việt Nam xây dựng hoàn thành bộ hồ sơ “Then Tày, Nùng, Thái” Việt Nam trình UNESCO công nhận Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Tăng cường xã hội hóa công tác bảo tồn dân ca, năm 2011, Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng được thành lập. Từ 70 hội viên ban đầu, đến nay, Hội đã phát triển chi hội, phân chi hội ở chín trong số 13 huyện, thành phố trong tỉnh với gần 2.000 hội viên. Hội quan tâm mở các lớp bồi dưỡng, truyền dạy dân ca, dân vũ truyền thống các dân tộc cho thế hệ trẻ. Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Kim Tuế, Phó Chủ tịch Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng chia sẻ: Chúng tôi đang duy trì một lớp dạy hát then, đàn tính tại Trường Phổ thông dân tộc nội trú tỉnh cho hơn 20 học sinh. Trường phổ thông dân tộc bán trú xã Hưng Đạo, huyện Bảo Lạc cũng tạo điều kiện cho các em học sinh được học các điệu múa, câu hát dân ca dân tộc từ các nghệ nhân trong các buổi học âm nhạc, sinh hoạt ngoại khóa. Qua đó, giúp các em được tiếp cận, hiểu và thêm yêu văn hóa dân tộc mình.

Bên cạnh đó, các hội thi hát dân ca, trình diễn trang phục dân tộc, liên hoan hát then, đàn tính cấp tỉnh được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh phối hợp tổ chức định kỳ đã tạo sân chơi, góp phần quảng bá các làn điệu dân gian đến đông đảo người dân. Đến nay, Cao Bằng đã thành lập được 794 đội văn nghệ quần chúng, thường xuyên hoạt động, biểu diễn phục vụ du khách, phát huy giá trị dân ca, dân vũ trong phát triển du lịch của tỉnh.

Mặc dù được quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, nhưng do còn thiếu những giải pháp căn cơ, có chiều sâu và cả nguồn lực thực hiện, cho nên kết quả đạt được còn hạn chế. Các nghệ nhân ngày càng cao tuổi, trong khi công tác nghiên cứu, bảo tồn, truyền dạy, tạo môi trường để dân ca tồn tại, phát triển còn hạn chế, dẫn tới việc nhiều làn điệu dân ca dần mai một. Theo Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng, đến nay, nhiều làn điệu dân ca có giá trị như Phuối Rọi, Phuối Sơ (dân ca giao duyên), hát đồng dao (của trẻ em), hát ru không còn thấy xuất hiện, chỉ còn một số ít người cao tuổi biết đến. Một dòng dân ca đặc sắc, chỉ riêng có ở Cao Bằng là tuồng Dá Hai đã có đề tài nghiên cứu, phục dựng, bảo tồn tại xã Thông Huề, huyện Trùng Khánh. Tuy nhiên khi triển khai thực hiện lại gặp khó khăn do hạn chế trong năng lực chuyên môn lập hồ sơ nghiên cứu. Đề tài được chuyển giao cho Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng thực hiện, nhưng cũng gặp trở ngại vì Hội không có kế toán để hoàn thiện chứng từ thanh toán, vướng mắc này cần sớm được tháo gỡ để bảo tồn, phục dựng thành công một làn điệu dân ca đặc sắc của Cao Bằng.

Chủ tịch Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Cao Bằng Lê Chí Thanh cho rằng, muốn bảo tồn hiệu quả, cần phải nghiên cứu, sưu tầm, thống kê, đồng thời hình thành ngân hàng dữ liệu các làn điệu dân ca. Mặt khác, cần đưa chương trình học dân ca vào các trường học, từ bậc tiểu học trở lên, để con em các dân tộc thiểu số được tiếp xúc, hiểu được cái hay, cái đẹp của dân ca. Việc hỗ trợ kinh phí cho Hội Bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh cũng cần được quan tâm, bởi hiện nay hội viên đều phải tự đóng góp kinh phí hoạt động, việc thực hiện gặp nhiều khó khăn.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cao Bằng Nguyễn Hồng Vân cho biết thêm: Thời gian tới, Sở sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá về thực trạng tình hình dân ca các dân tộc trên địa bàn toàn tỉnh. Từ đó, xây dựng các đề án, dự án về bảo tồn và phát huy các làn điệu dân ca từng dân tộc, trình tỉnh xem xét, phê duyệt. Tiến hành tổ chức tọa đàm, hội thảo khoa học về dân ca và các giải pháp tích cực hữu hiệu để bảo tồn và phát huy giá trị dân ca. Đồng thời cũng đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quan tâm, tăng cường hỗ trợ kinh phí cho công tác nghiên cứu, sưu tầm và lưu giữ làn điệu dân ca dân tộc của tỉnh Cao Bằng.

Có thể bạn quan tâm

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tiếp nhận, xử lý những phản ánh, kiến nghị phát sinh của hiệp hội, tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình triển khai Nghị định số 101/2026/NĐ-CP. (Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy)

Tháo gỡ vướng mắc trong thi hành Luật Chuyển giao công nghệ

Ngày 3/11, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp về xử lý vướng mắc trong áp dụng quy định của Nghị định số 101/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển giao công nghệ.

[Video] Phu nhân Chủ tịch Quốc hội Việt Nam và Lào thăm Làng trẻ em Birla Hà Nội

[Video] Phu nhân Chủ tịch Quốc hội Việt Nam và Lào thăm Làng trẻ em Birla Hà Nội

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 2 - 5/11, theo lời mời của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân, chiều 3/11, Phu nhân Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Thanh Nga và Phu nhân Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Vandara Siphandone đã đến thăm Làng trẻ em Birla Hà Nội.

[Video] Thời sự 24h ngày 3/11/2026: Đại biểu Quốc hội đề xuất chặn độc quyền kéo dài để người bệnh không phải mua thuốc giá đắt

[Video] Thời sự 24h ngày 3/11/2026: Đại biểu Quốc hội đề xuất chặn độc quyền kéo dài để người bệnh không phải mua thuốc giá đắt

Bản tin cập nhật những vấn đề thời sự nổi bật: Đại biểu Quốc hội đề xuất chặn độc quyền kéo dài để người bệnh không phải mua thuốc giá đắt; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đón và hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào; Lương tối thiểu vùng tăng 310.000 đến 390.000 từ 1/1/2027; Bờ sông Hồng xuất hiện cung sạt lở dài 100m.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhiệt liệt chào mừng Đoàn cán bộ cấp cao của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào tham dự chương trình nghiên cứu, trao đổi chuyên đề tại Việt Nam. (Ảnh: DUY LINH)

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Đoàn cán bộ cấp cao Đảng Nhân dân cách mạng Lào

Chiều 3/11, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư tiếp Đoàn cán bộ cấp cao Đảng Nhân dân Cách mạng Lào do đồng chí Khamphong Inmany, Phó Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Luang Namtha, Lào làm Trưởng đoàn sang nghiên cứu, trao đổi chuyên đề tại Việt Nam.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú với Đoàn cán bộ cấp cao Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. (Ảnh: DUY LINH)

[Ảnh] Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tiếp Đoàn cán bộ cấp cao Đảng Nhân dân Cách mạng Lào

Chiều 3/11, tại Hà Nội, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã tiếp Đoàn cán bộ cấp cao Đảng Nhân dân Cách mạng Lào sang nghiên cứu, trao đổi chuyên đề tại Việt Nam. Đây là hoạt động quan trọng trong khuôn khổ hợp tác tin cậy giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: QUANG THÁI)

Nâng cao chất lượng, hiệu quả kiểm tra, giám sát ngay từ chi bộ, người đứng đầu

Phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an thành phố ngày càng được hoàn thiện, sâu sát thực tiễn. Nhiều mặt công tác của Công an thành phố được nâng tầm, gắn với sản phẩm, kết quả cụ thể, nổi bật là công tác bảo đảm an ninh, trật tự, chuyển đổi số và tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong phát triển kinh tế-xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone.

[Ảnh] Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân chủ trì Lễ đón Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone và Phu nhân

Sáng 3/11, tại Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân chủ trì Lễ đón Chủ tịch Quốc hội Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone và Phu nhân, đang có chuyến thăm chính thức Việt Nam. Sau Lễ đón, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone.