Song Cao Bằng vẫn còn một số rào cản, cản trở sự phát triển và đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp địa phương, cũng như hiệu quả của hoạt động thu hút đầu tư.
Những rào cản cần gỡ bỏ
Chia sẻ về những bất cập, hạn chế đã “bóp lại” cơ hội phát triển của giới doanh nhân địa phương, một đồng chí lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước nghỉ hưu, về làm doanh nghiệp tư nhân cho biết, trước đây, đơn vị được đón một số đoàn lãnh đạo tỉnh đến thăm động viên, khích lệ đơn vị. Thế nhưng, bên cạnh những thành tích và đóng góp, doanh nghiệp ít nhận được lời hỏi thăm xem có kiến nghị, khó khăn gì không…
Trong khi đó, theo ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp Cao Bằng, những vướng mắc nổi cộm phải kể đến là tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu xây dựng dù trên lý thuyết nguồn cung đủ; vấn đề “hai giá” của vật liệu khiến nhà thầu thiệt hại; quy trình xác định nghĩa vụ tài chính trong chuyển mục đích sử dụng đất còn chậm; tình trạng lập hồ sơ mời thầu thiếu minh bạch và thủ tục đất đai còn phức tạp, gây nhũng nhiễu ở một số nơi. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp địa phương phản ánh khó tiếp cận quỹ đất sạch, gặp trở ngại khi tham gia các dự án phát triển kinh tế-xã hội.
Cùng với đó, chất lượng cải cách hành chính đã cải thiện nhưng vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng. Thủ tục phức tạp, nhiều tầng nấc; chi phí tuân thủ cao; và thái độ phục vụ của một bộ phận cán bộ công chức chưa thật sự đồng hành với doanh nghiệp… Ông Hoàng Mạnh Ngọc, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cao Bằng chia sẻ, một số doanh nghiệp đã kiến nghị nhiều lần nhưng chưa được giải quyết. Một số khó khăn, bất cập kéo dài, chậm được giải quyết đã tạo thành điểm nghẽn và làm nản lòng một số doanh nhân.
Năm 2024, mặc dù Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam không công bố thứ hạng chính thức những tỉnh, thành phố ngoài tốp 30 trên bảng xếp hạng PCI, nhưng căn cứ trên số điểm thực tế, Cao Bằng chỉ được 63,8 điểm, xếp hạng 61/63 tỉnh, thành phố trong cả nước về chỉ số PCI. Trong hai năm 2022 và 2023, chỉ số PCI của tỉnh cũng đứng tốp cuối trong bảng xếp hạng PCI các tỉnh, thành phố trong cả nước. Thực tế này cho thấy, địa phương còn nhiều việc phải làm để khắc phục hạn chế, cải thiện môi trường đầu tư-kinh doanh, “cởi trói” cho doanh nghiệp, thu hút đầu tư, tạo đà tăng trưởng mạnh mẽ.
Giải pháp đột phá để cải thiện chỉ số pci
Một số ý kiến cho rằng, trước hết, tỉnh cần tập trung rà soát, đơn giản hóa, cắt giảm ít nhất 30% các thủ tục hành chính liên quan doanh nghiệp theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Đặc biệt, lĩnh vực đất đai - điểm nghẽn lớn nhất hiện nay - cần được ưu tiên xử lý: từ việc công khai, minh bạch quy hoạch sử dụng đất, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai số cho đến việc thành lập tổ công tác hỗ trợ nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn về mặt bằng.
Địa phương cũng cần nâng cao chất lượng cổng thông tin điện tử tỉnh, tạo một hệ thống tra cứu dễ dàng, minh bạch. Việc xây dựng “Cổng hỗ trợ doanh nghiệp tập trung” tích hợp các dịch vụ như đăng ký kinh doanh trực tuyến, giải đáp thắc mắc, tiếp nhận và xử lý kiến nghị doanh nghiệp sẽ là bước đột phá trong cải thiện môi trường đầu tư.
Chính quyền cần phát huy vai trò “kiến tạo, phục vụ”, chủ động lắng nghe và giải quyết kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp. Năm 2025, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng lựa chọn chủ đề công tác gồm các nội dung: “Kỷ cương trách nhiệm; chủ động kịp thời; tinh gọn hiệu quả; tăng tốc bứt phá”.
Nhưng để những tâm tư của giới doanh nhân tỉnh Cao Bằng được đặt đúng tầm, địa phương vẫn cần một cuộc “cách mạng” về sự quan tâm “sức khỏe” của doanh nghiệp. Trong đó, địa phương cần có cơ chế công khai kết quả giải quyết, gắn trách nhiệm của người đứng đầu sở, ngành, địa phương với chỉ số hài lòng của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, tỉnh cần xem xét điều chỉnh chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ - vốn chiếm đa số trong cơ cấu doanh nghiệp địa phương - theo hướng thực chất, dễ tiếp cận, tránh tình trạng “hỗ trợ trên giấy”. Đề xuất miễn phí tư vấn thuế, kế toán, pháp lý trong năm đầu tiên cho doanh nghiệp mới thành lập, hỗ trợ thành lập doanh nghiệp đầu tàu trong các lĩnh vực tiềm năng như nông nghiệp, du lịch, xuất nhập khẩu, xây dựng để dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp địa phương phát triển.
Một yếu tố then chốt nữa là cần nâng cao chất lượng cán bộ công chức; cần tăng cường đào tạo, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ; kiên quyết xử lý nghiêm cán bộ nhũng nhiễu. Công khai đường dây nóng, hộp thư phản ánh và minh bạch kết quả xử lý khi có tố cáo tiêu cực cũng là bước đi cần thiết để lấy lại niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp.
Cao Bằng có nhiều tiềm năng để trở thành điểm sáng về môi trường đầu tư như vị trí cửa ngõ giao thương với Trung Quốc, tài nguyên khoáng sản phong phú, cảnh quan thiên nhiên độc đáo, con người cần cù, sáng tạo. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những lợi thế này, vẫn cần một cuộc “cách mạng”, thay đổi tư duy phục vụ: Từ “quản lý” sang “đồng hành, hỗ trợ”, từ “cấp phép” sang “tạo điều kiện phát triển”. Nếu chính quyền coi khó khăn của doanh nghiệp là vướng mắc, nhiệm vụ của mình chưa hoàn thành và kịp thời trả lời, cùng phối hợp để giải quyết, thì có lẽ, nhiều việc đã khác!
