70 năm qua, trên mặt trận thầm lặng ấy, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Phòng Cảnh sát Kinh tế, Công an thành phố Đà Nẵng đã không ngừng trưởng thành, chủ động thích ứng với sự vận động của nền kinh tế và những phương thức, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi.
Lực lượng nòng cốt trên mặt trận kinh tế
Ngày 28/7/1956, Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 982/TTg thành lập Cục Cảnh sát nhân dân thuộc Bộ Công an. Chỉ ít ngày sau, ngày 10/8/1956, Thông tư số 1001/TTg quy định tổ chức, nhiệm vụ của ngành Cảnh sát nhân dân đã chính thức xác lập lực lượng Cảnh sát Kinh tế, với chức năng đấu tranh phòng, chống các hành vi xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, bảo vệ tài sản của Nhà nước và nhân dân.
Ngày 10/8 hằng năm được chọn là Ngày truyền thống của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường.
Trên vùng đất Quảng Nam-Đà Nẵng, một địa bàn có vị trí chiến lược về giao thương, kinh tế và kết nối khu vực miền trung-Tây Nguyên, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế-xã hội cũng kéo theo những nguy cơ và phương thức phạm tội mới.
Năm 1997, khi tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng được chia tách, lực lượng Cảnh sát Kinh tế ở hai địa phương bước vào một chặng đường mới. Trong điều kiện ban đầu còn nhiều khó khăn về nhân lực, phương tiện và cơ sở vật chất, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ vẫn bám địa bàn, bám thực tiễn, từng bước xây dựng lực lượng và khẳng định vai trò nòng cốt trong đấu tranh phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường.
Ngày 1/7/2025 trở thành dấu mốc đặc biệt khi tỉnh Quảng Nam hợp nhất với thành phố Đà Nẵng, hình thành thành phố Đà Nẵng mới. Cùng với sự thay đổi về không gian phát triển, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường của hai địa phương chính thức hợp nhất dưới mái nhà chung Công an thành phố Đà Nẵng.
Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy, Giám đốc Công an thành phố, Phòng Cảnh sát Kinh tế đã chủ động đổi mới tư duy, phương pháp và biện pháp công tác; lấy phòng ngừa làm nền tảng, điều tra, khám phá án làm mũi nhọn, đồng thời chú trọng phát hiện những sơ hở trong quản lý để kiến nghị khắc phục.
Từ năm 2023 đến nay, đơn vị đã khởi tố 264 vụ với 520 bị can; số vụ án được phát hiện, xử lý tăng qua từng năm, từ 64 vụ năm 2023 lên 78 vụ năm 2024 và 122 vụ năm 2025. Cùng với đó, lực lượng đã xử lý 1.430 vụ vi phạm hành chính trên lĩnh vực kinh tế và môi trường, xử phạt hơn 36,2 tỷ đồng.
Nhưng phía sau những con số ấy không chỉ là số vụ án hay số bị can. Đó còn là tài sản được thu hồi, những sai phạm được ngăn chặn, những lỗ hổng trong quản lý được nhận diện và những bài học được chuyển hóa thành giải pháp phòng ngừa.
Trong hành trình ấy, nhiều chuyên án lớn đã trở thành những dấu ấn nổi bật. Như Chuyên án 0722C làm rõ hành vi lợi dụng chủ trương tổ chức các chuyến bay “combo”, “giải cứu” trong thời điểm dịch Covid-19 để lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Các đối tượng làm giả văn bản của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 và vé máy bay, chiếm đoạt hơn 1,11 tỷ đồng của nhiều bị hại.
Chuyên án TN1122 bóc gỡ đường dây thông thầu, đưa, nhận hối lộ trong hoạt động đấu thầu, thi công nạo vét hệ thống thoát nước trên địa bàn quận Cẩm Lệ. Quá trình điều tra xác định các đối tượng thỏa thuận chi lại 38% giá trị gói thầu trước thuế, với số tiền đưa hối lộ 2,15 tỷ đồng.
Đặc biệt, Chuyên án BK0223 làm rõ sai phạm trong quản lý tài chính, tài sản tại Trường đại học Bách khoa-Đại học Đà Nẵng, với tổng thiệt hại được xác định 186,425 tỷ đồng; tài sản trị giá khoảng 127 tỷ đồng được kê biên, phong tỏa để phục vụ công tác thu hồi.
Đây cũng là điểm khác biệt căn bản của đấu tranh tội phạm kinh tế: một vụ án chỉ thật sự có ý nghĩa trọn vẹn khi không chỉ làm rõ hành vi phạm tội mà còn phải truy tìm dòng tiền, xác định tài sản và quyết liệt thu hồi tài sản thất thoát.
Trên mặt trận bảo vệ thị trường và quyền lợi người tiêu dùng, lực lượng Cảnh sát Kinh tế cũng liên tiếp phát hiện, xử lý những đường dây có quy mô lớn.
Chuyên án trinh sát SGK192 bóc gỡ đường dây sản xuất, buôn bán sách giáo khoa giả hoạt động tại Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương. Cơ quan Công an thu giữ máy móc, phương tiện phục vụ sản xuất, hàng triệu tem giả cùng hơn 600.000 sản phẩm, bán thành phẩm sách giả, khởi tố 13 bị can về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả.
Cuối năm 2024, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an thành phố Đà Nẵng triệt phá đường dây mua bán trái phép hóa đơn quy mô đặc biệt lớn trên phạm vi cả nước, khởi tố 16 bị can. Kết quả điều tra bước đầu xác định các đối tượng đã thành lập 280 công ty, xuất bán hơn 187.000 hóa đơn khống, với tổng doanh số hơn 25.300 tỷ đồng, thu lợi bất chính khoảng 500 tỷ đồng. Ngày 29/12/2024, lực lượng chức năng đồng loạt khám xét 17 địa điểm tại Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh, thu giữ 154 con dấu cùng nhiều tài liệu, thiết bị liên quan….
Trong giai đoạn mới, yêu cầu đấu tranh của lực lượng Cảnh sát Kinh tế ngày càng gắn chặt với những vấn đề trực tiếp liên quan đời sống nhân dân; quán triệt tinh thần chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, ngăn ngừa nguy cơ từ sớm, từ xa theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, Công an thành phố Đà Nẵng chỉ đạo lực lượng Cảnh sát Kinh tế tập trung đấu tranh với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, nhất là các mặt hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe và đời sống nhân dân.
Những chiến công của lực lượng Cảnh sát Kinh tế, Công an thành phố Đà Nẵng đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý. Nhiều năm liền, đơn vị là đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua Vì an ninh Tổ quốc, với 14 năm đạt danh hiệu “Đơn vị Quyết thắng”; được tặng hai Cờ thi đua của Chính phủ, hai Cờ thi đua của Bộ Công an, năm Cờ thi đua của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng và 28 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công an cùng các cấp, ngành. Đặc biệt, tháng 9/2025, đơn vị được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Đáng chú ý, Chuyên án 1224T triệt xóa đường dây rửa tiền từ Campuchia, bắt, khởi tố 44 đối tượng, làm rõ thủ đoạn thành lập 203 công ty “ma”, mở 500 tài khoản doanh nghiệp, 5.000 tài khoản cá nhân, làm giả hơn 160 con dấu, với tổng số tiền giao dịch hơn 67.000 tỷ đồng.
Hiện nay, khi Đà Nẵng có không gian phát triển rộng với quy mô kinh tế lớn hơn và các phương thức phạm tội ngày càng tinh vi, xuyên biên giới, ứng dụng công nghệ cao, nhiệm vụ đặt ra với lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường rất nặng nề.
Toàn lực lượng thường xuyên quán triệt yêu cầu phải chủ động nắm chắc tình hình, phát hiện từ sớm, từ xa; điều tra, xử lý nghiêm các vụ án theo đúng quy định pháp luật; kiên quyết thực hiện phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ trong sạch, liêm chính, tinh thông pháp luật, làm chủ khoa học-công nghệ và chuyển đổi số.
