Căng thẳng liên quan Eo biển Hormuz gia tăng

Đại diện Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc khẳng định, Việt Nam ủng hộ lập trường và quan tâm chung của ASEAN đối với tình hình Trung Đông, thể hiện qua hai Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao đặc biệt và Tuyên bố của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN vừa qua về vấn đề này.

Dưới sự trung gian của Mỹ, Israel và Liban nhất trí bắt đầu lệnh ngừng bắn 10 ngày, mở ra kỳ vọng nối lại đàm phán hòa bình dù vẫn còn nhiều bất đồng liên quan đến lực lượng Hezbollah.

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Nội các an ninh của Israel tối 15/4 đã họp để thảo luận khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Liban, trong bối cảnh áp lực quốc tế gia tăng và tình hình chiến sự với lực lượng Hezbollah tiếp tục leo thang.

Theo Ngoại trưởng Raggi chỉ có nhà nước Liban mới có thẩm quyền đàm phán thay mặt cho Liban - thông điệp rõ ràng tái khẳng định nguyên tắc chủ quyền quốc gia là cốt lõi của ngoại giao Liban.

Trong bối cảnh một lệnh ngừng bắn mong manh, nhà chức trách Iran đã triển khai công tác tái thiết các cây cầu, tuyến đường sắt và cơ sở hạ tầng khác bị ảnh hưởng trong gần 40 ngày giao tranh.

Các hạn chế tiếp cận hàng hải đang được thực thi ảnh hưởng đến các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo Vịnh Ba Tư, Vịnh Oman và Biển Arab phía Đông eo biển Hormuz.

Tuyên bố này dường như nhằm đảo ngược bài đăng trước đó của Tổng thống Donald Trump, trong đó cho biết ông đã chỉ thị Hải quân Mỹ kiểm soát và ngăn chặn mọi tàu thuyền ra vào Eo biển Hormuz.

Sau cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran kết thúc ngày 12/4 mà không đạt kết quả, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian và tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực trung gian thúc đẩy hòa bình tại Trung Đông.

Ngày 12/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Hải quân Mỹ sẽ “lập tức” bắt đầu phong tỏa để ngăn chặn các tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz. Tuyên bố được đưa ra sau khi đàm phán giữa Washington và Tehran tại Pakistan kết thúc sáng 12/4 mà không đạt kết quả.

Tối 11/4 theo giờ địa phương, hàng nghìn người đã tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ tại Tel Aviv, bất chấp giới hạn 1.000 người do tòa án quy định.

Sau khi đàm phán Mỹ-Iran tại Pakistan không đạt thỏa thuận, ngày 12/4, Bộ Ngoại giao Iran cho rằng không nên kỳ vọng các cuộc đàm phán với Mỹ có thể đạt được thỏa thuận chỉ sau một vòng duy nhất.

Bộ Năng lượng Saudi Arabia mới đây cho biết, các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng đã khiến sản lượng dầu của nước này giảm khoảng 600.000 thùng/ngày.

Ngày 11/4, với 227 phiếu ủng hộ, Quốc hội Iraq đã bầu ông Nizar Amidi, thành viên Ban Chính trị của đảng Liên minh yêu nước Kurdistan (PUK), làm Tổng thống mới của đất nước. Như vậy, ông Amidi trở thành Tổng thống thứ 6 của Cộng hòa Iraq kể từ năm 2003.

Iran từ chối các điều kiện của Mỹ, trong đó yêu cầu then chốt là Tehran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, cũng như không theo đuổi năng lực cho phép nhanh chóng đạt được loại vũ khí này.

Theo cơ quan Waqf Hồi giáo, đây là buổi cầu nguyện quy mô lớn đầu tiên diễn ra kể từ khi các thánh địa tại Jerusalem bị đóng cửa trong khoảng 40 ngày vì lý do an ninh.

Iraq vừa đưa vào vận hành giai đoạn đầu của dự án điện mặt trời lớn nhất quốc gia, được kỳ vọng góp phần giảm tình trạng thiếu điện, đặc biệt trong bối cảnh nguồn khí đốt nhập khẩu bị hạn chế.

Iran khẳng định không thực hiện bất kỳ cuộc tấn công nào trong thời gian ngừng bắn với Mỹ, trong khi Washington được cho là đang gia tăng sức ép buộc các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cam kết triển khai lực lượng quân sự tới eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.

Sáng sớm 10/4 (giờ địa phương), còi báo động không kích đã vang lên trên khắp Israel, bao gồm cả Tel Aviv và thành phố ven biển phía nam Ashdod, do các vụ phóng tên lửa từ Liban nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah trước đó.

Tổng thống Mỹ cáo buộc Iran vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn, trong khi Lãnh đạo tối cao mới của Iran khẳng định sẽ bảo vệ các quyền hợp pháp của mình với tư cách là một quốc gia.

Ngày 9/4, dữ liệu từ đơn vị giám sát hàng hải MarineTraffic đã ghi nhận trường hợp tàu chở dầu nước ngoài đầu tiên vượt qua Eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Iran và Mỹ được công bố một ngày trước đó.

Trên mạng xã hội X, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf nêu rõ: “Mọi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn sẽ dẫn đến sự trả giá rõ ràng và phản ứng mạnh mẽ”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố toàn bộ lực lượng quân sự Mỹ triển khai trong và chung quanh Iran sẽ tiếp tục duy trì hiện diện cho đến khi đạt được một “thỏa thuận thực sự” và được thực thi đầy đủ.

Cửa khẩu Masnaa sẽ hoạt động trở lại với các biện pháp an ninh nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn cho hành khách và hàng hóa, đồng thời ngăn chặn mọi hoạt động buôn lậu.

Ngày 8/4, Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẽ lập tức áp mức thuế 50% đối với tất cả hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ từ bất kỳ nước nào cung cấp vũ khí cho Iran.

Ngày 8/4, quân đội Israel cho biết đã tiến hành “cuộc tấn công phối hợp lớn nhất trên khắp Liban” nhằm vào lực lượng Hezbollah kể từ khi xung đột bùng phát ở khu vực, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực.

Ngày 8/4, hàng loạt quốc gia và tổ chức quốc tế đã đồng loạt lên tiếng hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran, coi đây là bước đi tích cực nhằm hạ nhiệt căng thẳng và tạo cơ hội thúc đẩy giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột tại Trung Đông.

Ngày 8/4, Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran đã xác nhận về thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần do Pakistan làm trung gian và được thông qua dưới sự chấp thuận của lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump nhấn mạnh quyết định của ông phụ thuộc vào việc Iran đồng ý mở cửa eo biển Hormuz một cách hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn.