Mức tăng trưởng thấp, không đạt kế hoạch do nhiều điểm nghẽn cố hữu, cần giải quyết dứt điểm để đạt mức tăng trưởng hai con số theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố, nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra.
Những điểm nghẽn cố hữu
Theo Sở Tài chính thành phố, nguyên nhân khiến tăng trưởng quý I/2026 thấp là do khu vực công nghiệp-xây dựng chưa phát huy được vai trò động lực và tăng thấp hơn nhiều so với kịch bản tính toán.
Phó Giám đốc sở Vương Thành Nam phân tích: Một số ngành công nghiệp chủ lực của thành phố gặp khó khăn do tình trạng khan hiếm đơn hàng và thu hẹp thị trường tiêu thụ. Lĩnh vực xây dựng, nhất là bất động sản và nhà ở vẫn “đóng băng” do vướng mắc pháp lý, thủ tục hành chính và khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Khu vực dịch vụ dù tăng cao nhất (chiếm hơn 44%) nhưng vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Ngành nông nghiệp giữ nhịp tăng trưởng ổn định nhưng do chiếm tỷ trọng nhỏ nên giá trị gia tăng mang lại chưa cao. Tỷ lệ giải ngân đầu tư công thấp, vì thế ảnh hưởng đến tăng trưởng của nhiều ngành khác. Đến cuối tháng 3/2026, dòng vốn đầu tư công mới giải ngân được hơn 1.433 tỷ đồng, đạt 7,4% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Một số dự án ngoài ngân sách chậm triển khai cũng làm giảm đóng góp vào tổng sản phẩm trên địa bàn.
Tại Cần Thơ, dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng cao nhưng tỷ lệ giải thể và tạm ngừng hoạt động vẫn ở mức đáng báo động. Hoạt động sản xuất, kinh doanh bấp bênh cộng với tăng trưởng tín dụng thấp cho thấy khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp còn rất hạn chế.
Tình trạng khan hiếm nguồn vật liệu xây dựng và giá nhiên liệu tăng đột biến đang giáng đòn mạnh vào tiến độ thi công dự án và chi phí đầu vào của các ngành. Việc xử lý tài sản công sau sáp nhập tại một số địa phương khi thực hiện chính quyền 2 cấp cũng bị chậm do vướng hồ sơ pháp lý.
Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố Cần Thơ Huỳnh Thanh Sử cho biết: Những tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu và dịch vụ thu ngoại tệ của thành phố tăng hơn 9%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như lúa gạo, thủy sản, thực phẩm,... tăng nhưng chi phí đầu vào của doanh nghiệp, chi phí logistics tăng cao do biến động tình hình Trung Đông nên bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp.
Giá lúa vụ đông xuân và giá sầu riêng thấp, khó tiêu thụ làm giảm thu nhập của nông dân, buộc người dân phải thắt chặt chi tiêu, ảnh hưởng đến tốc độ phát triển dịch vụ, thương mại, tiêu dùng trên địa bàn.
Nỗ lực tăng trưởng hai con số
Theo Sở Tài chính, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho cả năm 2026, áp lực dồn lên các quý còn lại là rất lớn khi tất cả đều phải đạt mức tăng trưởng hơn 10%. Để đạt được mục tiêu này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Hòa nhấn mạnh: Thành phố Cần Thơ xác định và vạch rõ chiến lược hành động toàn diện, trong đó, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách nhất. Cần Thơ gắn trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong giải ngân đầu tư công; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ và giao trách nhiệm, quyền hạn xuống cấp xã, phường trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án để sâu sát hơn với dân. Thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ các khu tái định cư để người dân sớm có nơi ở mới, ổn định cuộc sống. Chủ đầu tư phải thường xuyên theo dõi, giám sát dự án hằng tuần để kịp thời tháo gỡ vướng mắc phát sinh, đồng thời xử lý nghiêm những đơn vị thi công, nhà thầu năng lực yếu kém giúp các công trình hoàn thành đúng tiến độ, góp phần vào sự tăng trưởng chung của thành phố.
Để đạt mức tăng trưởng hai con số, thành phố Cần Thơ tập trung phát triển kinh tế, xã hội theo quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 bảo đảm đồng bộ, thống nhất, kế thừa và ổn định trong hệ thống quy hoạch quốc gia. Trong đó, thành phố tập trung phát triển các đô thị trung tâm, khu công nghiệp, cảng biển, logistics thành động lực tăng trưởng; hình thành hành lang kinh tế ven biển, hành lang kinh tế Cần Thơ-Cà Mau, Cần Thơ-Thành phố Hồ Chí Minh để mở rộng không gian phát triển, tạo chuỗi đô thị-công nghiệp-dịch vụ và liên kết vùng.
Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, một trong những giải pháp then chốt lãnh đạo thành phố cần chú trọng là khơi thông dòng vốn ngoài ngân sách. Thực tế, đây là một điểm sáng lớn trong bức tranh kinh tế quý I/2026, khi thành phố thu hút 4 dự án đầu tư trong nước với tổng vốn 451 tỷ đồng.
Sau sáp nhập, nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước đến Cần Thơ tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh. Nhiều dự án mang tính khả thi về xây dựng khu thương mại, đô thị, sản xuất thép, năng lượng sạch,... đang được đầu tư, mở ra cơ hội tăng trưởng nhanh cho thành phố trong thời gian tới. Nhằm tối ưu hóa nguồn lực này, thành phố cam kết thực hiện quyết liệt Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
Cần Thơ tập trung kiến tạo một môi trường đầu tư thông thoáng, bình đẳng và thuận lợi; hỗ trợ tối đa các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, quỹ đất sạch; thúc đẩy và tiếp sức cho doanh nghiệp mạnh dạn ứng dụng chuyển đổi số, đổi mới khoa học công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ Đồng Văn Thanh nhấn mạnh: Thành phố xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, giúp tăng tốc và phát triển bền vững. Để phát triển lĩnh vực này, thành phố thành lập Quỹ phát triển khoa học công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp. Hội đồng nhân dân thành phố vừa ban hành Nghị quyết về hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chíp bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo, các dự án đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực số với tiền hỗ trợ cao nhất 200 tỷ đồng. Đây được kỳ vọng là bệ phóng giúp các doanh nghiệp bứt phá nhanh, bền vững, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu đưa nền kinh tế Cần Thơ tăng trưởng nhanh trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
