Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Tài chính – Chứng khoán

Cải cách thị trường tài chính toàn diện

Vào thời điểm hiện nay, Nghị định 08/2023/NÐ-CP của Chính phủ tạo ra một cơ chế cần thiết nhằm hạn chế phát sinh những rủi ro cho thị trường tài chính, lấy lại niềm tin của cả nhà đầu tư và chủ thể phát hành.
Thị trường bất động sản giảm sút khiến các doanh nghiệp phát hành trái phiếu gặp nhiều khó khăn. (Ảnh: NAM ANH)
Thị trường bất động sản giảm sút khiến các doanh nghiệp phát hành trái phiếu gặp nhiều khó khăn. (Ảnh: NAM ANH)

Nhưng để phát triển bền vững thị trường trái phiếu nói riêng và thị trường chứng khoán nói chung, trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 08/2023/NÐ-CP ngày 5/3/2023 sửa đổi, bổ sung và ngưng hiệu lực thi hành một số điều tại các Nghị định quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế tuy đã đáp ứng được mong mỏi của thị trường nhưng chủ yếu vẫn là biện pháp giải quyết các vấn đề mang tính tình thế.

Ở góc độ cải cách, nâng cao chất lượng thể chế thị trường tài chính, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý sao cho phù hợp với trình độ phát triển của nền kinh tế, tiếp cận sát hơn với các thông lệ, chuẩn mực quốc tế song song với nâng cao năng lực quản lý, giám sát của các cơ quan nhà nước.

Yêu cầu về hoàn thiện thể chế

Việc hoàn thiện, nâng cao chất lượng thể chế cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói riêng và cả thị trường tài chính nói chung là một quá trình diễn ra liên tục, luôn cần được đổi mới cho phù hợp với trình độ phát triển kinh tế.

Thực tiễn đã cho thấy, ngay cả những hệ thống tài chính của các quốc gia hàng đầu như Mỹ, Anh, Thụy Sĩ... cũng phải tuân thủ quy luật này. Sự phát triển của các sản phẩm, dịch vụ tài chính cũng như cách thức vận hành của các trung gian tài chính nói riêng và cả thị trường tài chính nói chung luôn không ngừng vận động.

Việc hoàn thiện, nâng cao chất lượng thể chế cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp nói riêng và cả thị trường tài chính nói chung là một quá trình diễn ra liên tục, luôn cần được đổi mới cho phù hợp với trình độ phát triển kinh tế.

Sự sụp đổ mới đây của ngân hàng Silicon Valley tại nước Mỹ là minh chứng rõ nét cho thấy, ngay cả một ngân hàng có danh mục tài sản rất an toàn, hoạt động tại một thị trường tài chính hiện đại, chịu sự quản lý chặt chẽ của các cơ quan quản lý nhà nước như Mỹ vẫn không tránh khỏi những rủi ro khiến cho ngân hàng mất thanh khoản tại một thời điểm cụ thể.

Rõ ràng, những nguyên tắc cơ bản trong quản trị ngân hàng là không đổi nhưng trong từng điều kiện thị trường thì việc vận dụng nó lại phải hết sức linh hoạt, tinh tế, thấu đáo.

So với một nền kinh tế kế hoạch, vai trò của cơ quan quản lý nhà nước đối với sự phát triển của hệ thống tài chính trong một nền kinh tế thị trường lại càng quan trọng hơn. Không chỉ là một chủ thể có trách nhiệm giám sát, điều tiết thị trường vận hành thông suốt, an toàn và hiệu quả, cơ quan quản lý nhà nước còn có vai trò can thiệp để bảo đảm sự ổn định của thị trường khi các rủi ro mang tính hệ thống xảy ra.

Chúng ta đã thấy vai trò can thiệp rất chủ động và kịp thời của các cơ quản quản lý nhà nước về tài chính tiền tệ của Mỹ khi ngân hàng Lehman Brothers sụp đổ năm 2008 và đến nay là trường hợp của ngân hàng Silicon Valley.

Không chỉ là một chủ thể có trách nhiệm giám sát, điều tiết thị trường vận hành thông suốt, an toàn và hiệu quả, cơ quan quản lý nhà nước còn có vai trò can thiệp để bảo đảm sự ổn định của thị trường khi các rủi ro mang tính hệ thống xảy ra.

Phối hợp hành động của các cơ quan quản lý nhà nước như Cục Dự trữ liên bang, Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi liên bang và Bộ Tài chính Mỹ được đưa ra chỉ trong vòng chưa đầy 24 giờ từ khi rủi ro hệ thống bắt đầu xuất hiện để vừa bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền, duy trì thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, trấn an toàn thị trường, vừa thể hiện cam kết tăng cường giám sát và xử lý sai phạm.

Chỉ có như vậy mới phần nào giảm nhẹ những tác động lan truyền từ sự việc của một ngân hàng đơn lẻ lan rộng ra cả hệ thống ngân hàng và thị trường chứng khoán. Ðây là một minh chứng rõ ràng cho thấy trong thị trường tài chính, niềm tin không chỉ đặt vào hành động của các đơn vị huy động vốn hay vay mượn mà niềm tin của thị trường còn được đặt vào những cam kết và hành động rất cụ thể của cơ quan quản lý nhà nước.

Cải cách đồng bộ thị trường tiền tệ và thị trường vốn

Quay trở lại với trường hợp của thị trường tài chính Việt Nam, việc tăng trưởng nóng của thị trường cổ phiếu trong giai đoạn dịch Covid-19 và sự phát hành quá lớn trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong các năm 2020, 2021 đã để lại những hệ quả cho thị trường tài chính nói riêng và nền kinh tế nói chung. Trước đó là bài học phải dồn lực để giải quyết những khoản cấp tín dụng kém chất lượng của hệ thống ngân hàng sau giai đoạn tăng trưởng nóng những năm 2006 và 2007.

Trong mỗi giai đoạn đó, vấn đề của thị trường tài chính không chỉ được nhìn nhận và giải quyết đơn thuần trong một cấu phần của thị trường (trái phiếu, cổ phiếu, ngân hàng) mà còn được tiếp cận một cách toàn diện hơn trên phạm vi cả thị trường tài chính, thậm chí là cả thị trường bất động sản và các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Như vậy, tính liên thông và phụ thuộc lẫn nhau giữa các cấu phần của thị trường tài chính là một đặc tính cần được công nhận và tiếp cận hết sức thận trọng, toàn diện trong công tác quản lý nhà nước.

Tất nhiên, mỗi thị trường kể trên cần phải được hoạt động theo đúng vai trò, chức năng của mình, thị trường tiền tệ phải là nơi huy động và cung ứng vốn ngắn hạn, còn trách nhiệm vốn trung dài hạn cho nền kinh tế thuộc về thị trường chứng khoán.

Vấn đề quan trọng đối với thị trường tiền tệ Việt Nam hiện nay là cần phải bảo đảm được sự ổn định và thông suốt của thị trường. Sự phát triển thiếu đồng đều giữa các trung gian tài chính có thể dẫn tới tình trạng cạnh tranh không hoàn hảo và thậm chí còn khiến những hoạt động điều tiết thị trường có thể gây ra ảnh hưởng không tốt tới một nhóm các trung gian tài chính có năng lực yếu kém. Do vậy, tái cấu trúc các tổ chức tín dụng là hết sức cần thiết trong thời gian tới để đạt được mục tiêu sàng lọc và xử lý hiệu quả các tổ chức tín dụng yếu kém, giúp tạo ra một hệ thống tổ chức tín dụng phát triển lành mạnh và đồng đều hơn.

Ðối với cải cách thể chế thị trường vốn, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn Luật Chứng khoán, từ đó khắc phục những bất cập phát sinh trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua. Cũng cần tính tới những cơ chế phù hợp để bảo đảm quyền và lợi ích cho các doanh nghiệp khi tiếp cận với nguồn vốn trên thị trường chứng khoán như doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp công nghệ tài chính. Việc áp dụng các chuẩn mực, thông lệ hiện đại về kế toán, quản trị công ty và công bố thông tin cần được tăng cường hơn nữa cả về văn bản pháp lý lẫn thực tế áp dụng.

Về tổng thể và dài hạn, song song với nhiệm vụ điều tiết thị trường tài chính khi cần thiết, cần hướng tới việc cho thị trường này tuân thủ nhiều hơn các quy luật của kinh tế thị trường. Nhà nước tập trung vào ban hành các quy định pháp lý và để các chủ thể căn cứ vào đó đưa ra các quyết định kinh doanh, tự chịu trách nhiệm với các quyết định của mình.

Song hành với đó, các công cụ điều tiết thị trường của cơ quan quản lý nhà nước cũng chuyển dần từ can thiệp có tính chất hành chính sang áp dụng các công cụ có tính chất dự báo và thị trường hơn. Nếu thống nhất được cách tiếp cận toàn diện từ cả góc độ của các chủ thể tham gia thị trường cho tới các cấu phần của thị trường, chúng ta sẽ có được các giải pháp giúp cho thị trường tài chính phát triển lành mạnh và hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

TS TRƯƠNG VĂN PHƯỚC, Nguyên Quyền Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia

Tin liên quan

thị trường tài chính Nghị định 08/2023/NÐ-CP trái phiếu chứng khoán trái phiếu doanh nghiệp

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Chứng khoán tuần 28/9-2/10/2026: Thị trường có tuần thứ 2 liên tiếp giảm điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

[Infographic] Chứng khoán tuần 28/9-2/10/2026: Thị trường có tuần thứ 2 liên tiếp giảm điểm, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Thị trường tuần 28/9-2/10/2026 có 5 phiên liên tiếp giảm điểm với áp lực bán tăng mạnh trong phiên cuối tuần. Kết tuần VN-Index giảm 2,66% về mức 1.737,71 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm. Độ rộng thị trường trong tuần tiêu cực, hầu hết các nhóm ngành đều chịu áp lực điều chỉnh. 

Lễ ký Biên bản ghi nhớ giữa VNX và SGX về phát triển sản phẩm chứng chỉ lưu ký (DR). (Ảnh: VŨ TRÀ)

Tăng cường kết nối thị trường vốn Việt Nam-Singapore

Chiều 30/9, tại Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán nhà nước Vũ Thị Chân Phương có cuộc họp song phương với ông Lim Tuang Lee, Trợ lý Giám đốc điều hành, Khối Thị trường vốn, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS), trao đổi về định hướng tăng cường hợp tác và thúc đẩy kết nối thị trường vốn giữa Việt Nam và Singapore.

Giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện trên hệ thống của HNX. (Ảnh: HNX)

Trái phiếu riêng lẻ: Kiểm soát giao dịch, theo sát nghĩa vụ phát hành

Từ ngày 1/10/2026, quy trình giao dịch và công bố thông tin đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện theo Thông tư số 138/2026/TT-BTC. Trách nhiệm của từng chủ thể được xác định từ khâu kiểm tra nhà đầu tư, thanh toán giao dịch đến việc cung cấp thông tin trong suốt thời gian trái phiếu còn dư nợ.

Toàn cảnh Hội nghị tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI tại xã Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. (Ảnh: KHÁNH ANH)

Agribank cùng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội trao 1 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng Nhà Đại đoàn kết

Ngày 28/9, tại xã Phú Xuyên (Thành phố Hà Nội), đồng chí Tô Huy Vũ, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank cùng các đại biểu Quốc hội thuộc Đơn vị bầu cử số 8, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội đã tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.

Ký Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội. (Ảnh: Quỳnh Lan)

Tăng cường phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và các địa phương

Chiều 25/9, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước phối hợp Ban Thường vụ Thành ủy/Tỉnh ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và tỉnh Sơn La tổ chức hội nghị Sơ kết thực hiện Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và thành phố Hà Nội, tỉnh Sơn La giai đoạn 2023-2026. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Chứng khoán ngày 25/9: Dòng tiền chảy mạnh vào nhóm bất động sản, VN-Index tăng điểm trở lại

Phiên giao dịch ngày 25/9, sắc xanh lan tỏa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Đà tăng chủ yếu được hỗ trợ bởi nhóm bất động sản và ngân hàng, trong đó VHM, VIC, VPB, TCB, VPL và HDB là những cổ phiếu đóng góp tích cực cho các chỉ số chính. Chốt phiên, VN-Index tăng 10,02 điểm (+0,56%), lên mức 1.785,11 điểm.

[Infographic] Chứng khoán ngày 24/9: Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh, VN-Index về dưới 1.800 điểm

[Infographic] Chứng khoán ngày 24/9: Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh, VN-Index về dưới 1.800 điểm

Thị trường tiếp tục chịu áp lực bán mạnh trong phiên hôm nay 24/9. Đầu phiên VN-Index biến động nhẹ quanh 1.800 điểm với thanh khoản thấp. Sau đó, áp lực bán gia tăng mạnh dần đến cuối phiên, thanh khoản tăng khi giá giảm. Kết phiên, VN-Index giảm 26,56 điểm (-1,47%) về mức 1.775,09 điểm. 

Trao chứng nhận cho doanh nghiệp nhóm Tài chính Vốn hóa lớn có hoạt động IR được Định chế Tài chính đánh giá cao nhất. (Ảnh: BTC)

Chuẩn hóa công bố thông tin, củng cố niềm tin nhà đầu tư

Vượt qua 685 doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE tại Thành phố Hồ Chí Minh và HNX tại Hà Nội, các doanh nghiệp niêm yết có hoạt động Quan hệ Nhà đầu tư (IR) tốt nhất năm 2026 đã được xướng tên tại Lễ vinh danh IR Awards 2026 diễn ra ngày 24/9 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu. (Ảnh: CHQ)

Thuế xuất nhập khẩu cần theo kịp những mô hình kinh tế mới

Quy mô xuất nhập khẩu tăng nhanh, thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển, các không gian kinh tế mới đang làm thay đổi cách hàng hóa vận động. Thực tế này đòi hỏi chính sách thuế xuất nhập khẩu phải được thiết kế dựa trên dữ liệu cập nhật, bản chất giao dịch và khả năng quản lý, thay vì chỉ xử lý từng vướng mắc phát sinh.