Bày tranh tôn vinh khí phách Việt

1. Triển lãm “Những người con của Tổ quốc” - lời tri ân các thế hệ đã viết nên trang sử oanh liệt, vừa khai mạc tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam với 80 tác phẩm tiêu biểu của nhiều thế hệ nghệ sĩ từ mỹ thuật Đông Dương, mỹ thuật kháng chiến đến đổi mới và hiện đại, sáng tác trong khoảng thời gian từ 1947 cho đến 1986.

Tranh khắc gỗ “Anh Nguyễn Văn Trỗi” của họa sĩ Hoàng Đạo Khánh.
Tranh khắc gỗ “Anh Nguyễn Văn Trỗi” của họa sĩ Hoàng Đạo Khánh.

Giám đốc Bảo tàng Nguyễn Anh Minh xúc động chia sẻ, qua hai cuộc kháng chiến, nhiều người con đất Việt đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, được các hoạ sĩ khắc họa chân thật và sinh động.

Ở triển lãm ta gặp “Anh Nguyễn Văn Trỗi” (tác phẩm của họa sĩ Hoàng Đạo Khánh), được sáng tác năm 1965, kỹ thuật khắc gỗ truyền thống đã làm nổi bật hình tượng người anh hùng cách mạng trong những giây phút kiên cường đối mặt với cái chết. Hay tác phẩm “Bà phó tư lệnh Nguyễn Thị Định” của họa sĩ Diệp Minh Châu, khắc họa chân dung nữ tướng Đồng khởi Bến Tre. Họa sĩ đã tinh tế trong cách xử lý chất liệu chì than để khuôn mặt bà Nguyễn Thị Định hiện lên đầy nhân hậu qua ánh mắt sáng, miệng mỉm cười nhẹ, toát lên vẻ thông minh, dịu dàng nhưng đầy cương nghị, quyết đoán.

Công chúng còn được chiêm ngưỡng thần thái bất khuất của chiến sĩ lao tù côn đảo Trần Quốc Tám, Nguyễn Thị Ngọc Dung, Văn Công Cầm (ký họa của họa sĩ Minh Chánh), bác Mười Dành nằm vùng hoạt động cách mạng (của họa sĩ Phạm Lung), “Đội quân tóc dài” của họa sĩ Vũ Quốc Ái (Lê Lam) hay các chiến sĩ giải phóng quân, những nữ du kích, y, bác sĩ, người thợ mỏ… khắp mọi miền Tổ quốc.

Triển lãm còn giới thiệu những tác phẩm tranh, ký họa của họa sĩ, liệt sĩ Hoàng Anh và họa sĩ, liệt sĩ Hà Xuân Phong và một số tranh, ký họa ít được biết đến của những họa sĩ có tên tuổi như Nguyễn Sỹ Ngọc, Phan Kế An, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái.

2. Tác phẩm “Trong hầm mổ” của nữ họa sĩ Văn Dương Thành trở thành một lời kể bằng mầu sắc về sự sống, niềm hy vọng và tình người trong những ngày tháng hào hùng của dân tộc. Được nữ họa sĩ sáng tác năm 1974, bức tranh miêu tả lại một trong những cảnh tượng bà trực tiếp được chứng kiến vào khoảng thời gian làm việc phụ tá cho GS, bác sĩ Tôn Thất Tùng tại Bệnh viện Việt Đức từ 1970 đến 1975. Họa sĩ cho biết, khi tôi ra trường thì được GS Tôn Thất Tùng tuyển chọn để thực hiện vẽ minh họa về các phương pháp điều trị y khoa dùng cho giảng dạy. Làm họa sĩ cho GS nên đêm, ngày cũng đi theo các ca mổ, nhiều lúc cuốn theo cả việc cứu người, khiêng cáng, chăm sóc người bị thương...

173.jpg
Họa sĩ Văn Dương Thành bên tác phẩm “Trong hầm mổ”.

Nữ họa sĩ kể lại, thời đó Hà Nội bị đánh phá ác liệt, trong nhiều khung giờ nhưng các bác sĩ vẫn tiếp tục cứu người dưới căn hầm hẹp của bệnh viện ngay giữa lúc bom thả bởi chỉ chậm chút thời gian thôi là mạng người bị đe dọa. Họ đã đứng mổ suốt đêm như thế và hình ảnh GS Tôn Thất Tùng cùng vợ là bà Vi Thị Nguyệt Hồ mổ cho bệnh nhân ngay trong hầm trú bom đã khắc sâu trong tâm trí và gây xúc động mạnh cho bà. Và “Trong hầm mổ” hay là “Cuộc mổ trong hầm” bằng chất liệu sơn dầu mô tả không khí căng thẳng, khẩn trương đến ngột ngạt, nơi cái chết luôn cận kề. Bức tranh được họa sĩ thể hiện bằng gam mầu ghi, mầu đen chủ đạo, nhưng trong đó dưới ánh sáng lập lòe của bom đạn, có ánh hồng từ những chai huyết thanh hiện lên như tiếp thêm dòng máu cho người bệnh. Năm ấy, bức tranh được gửi tham dự Triển lãm Mỹ thuật Thủ đô, đoạt giải thưởng và được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam sưu tập. Họa sĩ Văn Dương Thành xúc động, với tôi, đó không chỉ là một bức tranh, mà là một kỷ niệm, một cuốn nhật ký bằng hội họa về những ngày tháng hào hùng của dân tộc.

Có thể bạn quan tâm

Đọc và “chơi” với sách

Đọc và “chơi” với sách

Với chủ đề “Thành thị và nông thôn”, Đêm đọc sách 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều người yêu văn hóa đọc và văn hóa Pháp đến tham gia.

“Khổng tước” đến Hà Nội

“Khổng tước” đến Hà Nội

Vở vũ kịch “Khổng tước” của Dương Lệ Bình, nghệ sĩ múa Trung Quốc huyền thoại được mệnh danh là “Chim công làng múa” sẽ công diễn tại Hà Nội vào tháng 3.

Vui xuân Tổ quốc tại làng văn hóa

Vui xuân Tổ quốc tại làng văn hóa

Sự kiện “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026 sẽ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp một số ban, bộ, ngành trung ương và các địa phương.

Một buổi tập đàn tại nhà Chủ nhiệm CLB.

Sắp 70 năm tiếng vĩ cầm làng Then

Năm 2027, làng Then sẽ tròn 70 năm từ ngày tiếng vĩ cầm vang lên và tiếp nối đến bây giờ. Làng thuộc xã Tân Dĩnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là xã Thái Đào, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), vốn nổi tiếng là ngôi làng của những người nông dân chơi nhạc… hoàng gia.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

Lê Trọng Nghĩa trong một chương trình giao lưu về Tiếng Việt.

Tìm sự giàu đẹp trong từng câu chữ

Ra đời từ năm 2019, trang Tiếng Việt giàu đẹp không chỉ dừng lại ở việc giải thích từ ngữ đơn thuần. Qua từng bài viết, dự án gợi mở một thái độ nghiêm cẩn với Tiếng Việt, coi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố lòng tự hào dân tộc.

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị). Ảnh: ANH QUÂN

Vì sự thanh bình và xanh tươi bền vững

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị) đang hoàn thiện tôn tạo tổng thể. Mục quan trọng nhất trong dự án là việc tu bổ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải - một “địa chỉ đỏ” là giới tuyến chia cắt đất nước suốt 21 năm (1954-1975).

Bàn viết với những kỷ vật của nhà văn Tô Hoài.

Kỷ vật của “ông Dế mèn” lên tiếng

Tại ngôi nhà 21B phố Đoàn Nhữ Hài (Hà Nội), nơi nhà văn Tô Hoài từng sống, viết và tiếp bạn văn, không gian văn hóa “Tô Hoài House” vừa được hình thành. Hàng nghìn kỷ vật kể lại câu chuyện đời sống và lao động chữ nghĩa của tác giả “Dế Mèn phiêu lưu ký”.

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Xây dựng và phát triển văn hóa thật sự trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Kẻ cắp ở cuối làng

Ở quê tôi ngày ấy, cái nghèo không chỉ là sự thiếu thốn vật chất, mà nó còn tồn tại một thứ định kiến vô hình, tàn nhẫn. Những gia đình sống ở cuối làng, nơi con đường đất cụt ngủn và cỏ dại mọc lút đầu gối, thường mặc nhiên bị coi là "vùng tối" của cả cộng đồng.

Các món chè. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhớ sao vị ngọt ngào thơ ấu

Một sáng cuối tuần, tôi ghé khu chợ nhỏ quen thuộc gần nhà. Đang mải miết suy nghĩ mua nguyên vật liệu gì thì tiếng rao lảnh lót “Ai chè đậu đỏ, đậu đen, đậu xanh, thập cẩm không?” của một người phụ nữ quẩy quang gánh trên vai đã làm tôi khựng lại.

Cảnh đón nhận gươm thiêng.

Kể chuyện Vua Lê bên Hồ Gươm

Tọa lạc gần Hồ Gươm huyền sử, nhìn qua mặt hồ sang bên kia là di tích tưởng niệm Vua Lê Thái Tổ với bức tượng vua trên cột cao, nhỏ mà uy nghi, tinh tế, có lẽ vở kịch “Huyền tích Hồ Gươm” trong chùm tác phẩm mới của Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện trách nhiệm các nghệ sĩ được đứng chân trên mảnh đất trung tâm Thủ đô linh thiêng.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Người khách đến nhà

Nắng tháng 5 dát vàng mái phố. Ngôi biệt thự số 7 Rue Jean Soler nằm ngay góc giao với Rue Jauréguiberry dường như nổi bật thêm lên bởi mầu sơn vàng. Ông Duot Bertheur (Đuy ô), người chủ của ngôi biệt thự, dậy sớm, đứng trên ban-công tầng 2, để ngắm nắng sớm mai.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

XB Hội Nhà văn vừa xuất bản tập thơ "Ánh dương còn mãi" của tác giả Văn Diên. Đây là sự tri ân, góp phần lan tỏa cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Một sự kiện cần điểm lại, bởi liên quan đến những kỷ niệm đi vào trái tim tuổi thơ nhiều thế hệ. Đó là cuối tuần qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa kỷ niệm 70 năm một nghiệp - nghề vất vả (16/1/1956 - 16/1/2026).

"Ai về Bình Định mà coi...". Ảnh: NGUYỄN LINH VINH QUỐC

Để Võ cổ truyền Bình Định thăng hoa

Đề nghị UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là cách hiệu quả để khẳng định, tôn vinh các giá trị của Võ cổ truyền Bình Định cùng với việc vươn ra giao lưu văn hóa võ học với khu vực và thế giới.

Sấu đá - thành bậc thời Lý ở Hoa Lâm Viên đang được lưu giữ tại chùa Phúc Lâm - Đông Anh, Hà Nội. Ảnh: PGS ĐẶNG HỒNG SƠN

Hồi quang của một Hành cung rực rỡ

Hoa Lâm Viên đang dần được đặt vào vị trí của một nguồn lực văn hóa mạnh mẽ, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Nhà khoa học chân chính

Đó là biệt danh lũ chúng tôi đặt cho anh khi mon men lên Thư viện Quốc gia mượn sách. Giữa môi trường tri thức trăm phần trăm, giáo sư, tiến sĩ "đông như quân Nguyên", anh vẫn nổi bật bởi vẻ đắm đuối suy tư những điều cao siêu đến thoát tục.

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

Ngày 17 và 18/1 tại Đà Nẵng, Trường HOPE School và Ban tổ chức chương trình “Chấm • Chạm” sẽ tổ chức cho học sinh chấm màu lên bức tranh chung và thực hiện thao tác chạm đầu ngón tay khi hai người ghép lại, tạo thành hình trái tim.

Ảnh: SONG ANH

Mảnh vườn xưa

Tôi có thói quen khắc số năm sau ngày bà mất lên thanh xà ngang trong nhà vào mùa cây thay lá.

Các bạn trẻ trải nghiệm sáng tạo với lá bồ đề.

Mạnh dạn gây dựng hệ sinh thái di sản giữa phố cổ

Giữa phố cổ Hà Nội, một hoạt động quảng bá sản phẩm văn hóa, tác phẩm nghệ thuật mới xuất hiện tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Tại đây, tranh thêu lá bồ đề, gốm, trà và thảo dược truyền thống được trưng bày, kể chuyện và khuyến khích du khách trải nghiệm.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Xóm cầu thang

Cục diện bê-tông hóa đã thiết lập từ cao xuống thấp khi tòa nhà đi vào sử dụng. Cư dân ở đây tuyền ở quê lên, trong ký ức bùn theo chân lên tận giường, “hai xoa, ba đập” khuất mắt trông coi. Họ chỉ mong đoạn tuyệt được với bùn đất để làm người phố ra sáng vào bóng.