Số ca bệnh gia tăng, nguy cơ từ chủng virus độc lực cao.
Những ngày gần đây, tại Khoa Nhiễm-Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 không khí trở nên căng thẳng hơn khi số trẻ nhập viện vì tay chân miệng tăng nhanh. Không ít phụ huynh bất ngờ khi con mắc bệnh nhưng không có những dấu hiệu điển hình như trước. Theo bác sĩ chuyên khoa II Dư Tuấn Quy, Trưởng khoa Nhiễm-Thần kinh, hiện đơn vị đang điều trị cho khoảng 30 bệnh nhi, trong đó có 7 trường hợp nặng. “Điều đáng lưu ý là nhiều ca không xuất hiện ban rõ ở tay, chân mà lại ở những vị trí kín đáo như vùng mông, quanh hậu môn hoặc chỉ lấm tấm ở rìa ngón tay, ngón chân, nếu phụ huynh không kiểm tra kỹ sẽ rất dễ bỏ sót”, bác sĩ Quy cho biết.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố, chỉ riêng tuần 12 (từ ngày 16/3- 22/3/2026) đã ghi nhận 858 ca mắc, tăng gần 67% so với bốn tuần trước đó. Tính chung từ đầu năm đến nay, số ca mắc tay chân miệng đã vượt 8.000 trường hợp. Đáng chú ý, số ca bệnh có xu hướng tăng trở lại từ tuần thứ chín, sau giai đoạn giảm vào cuối năm 2025. Cùng với đó là sự xuất hiện của chủng virus Enterovirus 71 (EV71) tác nhân có độc lực cao, dễ gây biến chứng nặng như viêm não, viêm màng não hoặc viêm cơ tim, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, sự lưu hành của EV71 khiến nguy cơ bệnh tay chân miệng không chỉ dừng ở mức lây lan nhanh mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng. Đây cũng là lý do ngành y tế thành phố phải khẩn trương triển khai hàng loạt biện pháp ứng phó. Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Các cơ sở điều trị phải sẵn sàng thu dung, phân tuyến và điều trị kịp thời, đặc biệt đối với các ca nặng. Việc lấy mẫu xét nghiệm nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh cũng được yêu cầu thực hiện nghiêm túc”.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại hiện nay là tâm lý chủ quan của một bộ phận phụ huynh. Nhiều trường hợp chỉ đưa trẻ đi khám bệnh khi đã chuyển nặng, bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong điều trị. Theo khuyến cáo của bác sĩ, ngay cả khi chưa xuất hiện ban rõ ràng, nếu trẻ có các biểu hiện như: sốt, đau miệng, biếng ăn, chảy nước miếng hoặc quấy khóc kéo dài, phụ huynh cần nghĩ đến khả năng mắc tay chân miệng.
Siết chặt phòng dịch tại cộng đồng
Trước diễn biến đáng lo ngại của bệnh tay chân miệng, ngành y tế thành phố đã triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát và phòng, chống bệnh, nhất là tại các cơ sở mầm non vốn có nguy cơ lây lan cao. Tại nhiều địa phương, Trạm y tế đã chủ động phối hợp nhà trường theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày, kịp thời phát hiện ca nghi ngờ. Những lớp có trẻ mắc bệnh được tăng cường vệ sinh, khử khuẩn và giám sát chặt chẽ. Từ đầu năm đến nay, phường Bà Rịa ghi nhận 96 ca mắc tay chân miệng.
Để chủ động ứng phó, Trạm y tế phường đã thực hiện giám sát ca bệnh hằng ngày và phối hợp chặt chẽ với các trường học để nắm bắt kịp thời diễn biến dịch. Giáo viên một trường mầm non tại phường Bà Rịa cho biết, thường kiểm tra sức khỏe trẻ ngay từ đầu giờ, hướng dẫn rửa tay thường xuyên và vệ sinh đồ chơi mỗi ngày, khi trẻ nghỉ bệnh nhà trường cũng theo dõi sát để tránh lây lan.
Trong bối cảnh chưa có vaccine phòng bệnh tay chân miệng phổ biến, các biện pháp phòng ngừa đơn giản nhưng hiệu quả vẫn là lá chắn quan trọng nhất. Ngành y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm nguyên tắc “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch. Rửa tay bằng xà-phòng nhiều lần trong ngày, đặc biệt trước khi ăn và sau khi chăm sóc trẻ là biện pháp then chốt. Bên cạnh đó, việc vệ sinh đồ chơi, dụng cụ học tập, sàn nhà, tay nắm cửa,… cần được duy trì thường xuyên. Trẻ mắc bệnh phải được cách ly tại nhà, không tiếp xúc với trẻ khác và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hay làm vỡ các mụn nước trên da vì dễ gây viêm nhiễm. Chăm sóc dinh dưỡng hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng, trẻ nên được ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa, uống nhiều nước và nghỉ ngơi đầy đủ để tăng sức đề kháng.
Sở Y tế cũng đề nghị các cơ sở giáo dục bảo đảm trang bị đầy đủ bồn rửa tay với nước sạch và xà-phòng tại các vị trí thuận tiện cho trẻ và người chăm sóc. Nhà trường phải phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để tăng cường truyền thông phòng bệnh, nhấn mạnh mức độ nguy hiểm của chủng virus EV71 để phụ huynh nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và đưa trẻ đi khám kịp thời. Khi phát hiện ca bệnh, các cơ sở giáo dục phải thông báo khẩn cho y tế địa phương để tổ chức khám, điều trị và xử lý ổ dịch nhanh chóng, hạn chế lây lan. Ngoài ra, tất cả các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn phải thực hiện nghiêm túc khai báo và báo cáo ca bệnh liên tục thông qua “Nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng” để phục vụ hiệu quả công tác giám sát và phòng, chống dịch.
