Bảo vệ thế hệ trẻ: Việt Nam cần duy trì lệnh cấm toàn diện đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng

Một năm trước, Quốc hội Việt Nam đã thể hiện vai trò lãnh đạo xuất sắc trong lĩnh vực y tế công cộng khi ban hành lệnh cấm toàn diện đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhằm bảo vệ sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ Việt Nam.

Tiến sĩ Angela Pratt trao đổi với phóng viên tại Hội thảo cung cấp thông tin cho báo chí về tăng cường thực thi nghị quyết của Quốc Hội về quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Tiến sĩ Angela Pratt trao đổi với phóng viên tại Hội thảo cung cấp thông tin cho báo chí về tăng cường thực thi nghị quyết của Quốc Hội về quy định cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết 173/2024/QH15 vào tháng 11/2024, cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm này, là một dấu mốc quan trọng về y tế công cộng, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Chỉ vừa tháng trước, chúng ta đã được thấy những tác động tích cực của lệnh cấm này đối với sức khoẻ của thanh thiếu niên. Theo số liệu từ Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, số ca cấp cứu liên quan đến việc sử dụng các sản phẩm này, đặc biệt ở giới trẻ đã giảm gần 70% trong 10 tháng sau khi lệnh cấm được ban hành so với cùng kỳ giai đoạn trước đó.

Bên cạnh đó, nhờ lệnh cấm mạnh mẽ được Quốc hội ban hành, hoạt động quảng cáo cho các sản phẩm này bởi những người nổi tiếng, những người có sức ảnh hưởng dường như đã chấm dứt.

Khi được thực thi đầy đủ, lệnh cấm này sẽ để lại một di sản lâu dài: Nhiều thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam được bảo vệ khỏi các nguy cơ sức khỏe do thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng gây ra.

Giờ đây, để bảo đảm lợi ích sức khỏe từ quyết định lịch sử của Quốc hội được hiện thực hóa, lệnh cấm cần được phản ánh trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, không có ngoại lệ.

Nguy cơ sức khỏe đối với thanh thiếu niên – Quyền được sống không nicotine

Điều quan trọng là chúng ta cần nhìn nhận hết sức rõ ràng về nguy cơ sức khoẻ từ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Những sản phẩm này không an toàn mà là rất có hại. Tác hại sức khỏe từ các sản phẩm này có thể rất nghiêm trọng, đặc biệt đối với trẻ vị thành niên.

Việc tiêu thụ nicotine ở trẻ em và thanh thiếu niên gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển não bộ, dẫn đến những hệ quả lâu dài như rối loạn học tập và lo âu. Ngoài ra, các chất độc hại trong sản phẩm này cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư, bệnh tim mạch và bệnh phổi.

Chỉ vài tuần trước, một nam sinh 15 tuổi phải nhập viện tại Bệnh viện Bạch Mai sau khi hút thuốc lá điện tử. Kết quả cho thấy tổn thương não, các vấn đề về thận, phổi, tim và sức khỏe tâm thần. Đây là một bi kịch hoàn toàn có thể phòng tránh được – một sự bất hạnh không đáng phải xảy ra.

Mỗi trẻ em đều xứng đáng được lớn lên mà không phải đối mặt với nguy cơ bị nghiện nicotine và những hệ lụy kéo dài suốt đời. Trường hợp này nhấn mạnh vào sự cấp thiết phải duy trì và thực thi nghiêm ngặt lệnh cấm – bằng cách đưa quy định này vào tất cả các luật liên quan.

z7282088212663-465f366bad15cef107e6b8af29992599.jpg
Ảnh minh họa.

Vì sao các ngoại lệ sẽ làm suy yếu lệnh cấm

Bất kỳ ngoại lệ hay lỗ hổng pháp lý nào – ví dụ cho phép sản xuất thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng để xuất khẩu, hoặc cho phép thuốc lá nung nóng làm từ thuốc lá nguyên chất – đều có thể gây hậu quả nghiêm trọng, làm suy giảm hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng của lệnh cấm.

Những đề xuất này sẽ mở đường cho sản phẩm độc hại xâm nhập thị trường bằng con đường hợp pháp hoặc bất hợp pháp. Nếu ngoại lệ được chấp thuận, sẽ rất khó khăn - thậm chí bất khả thi - để phân biệt được sản phẩm hợp pháp và bất hợp pháp, vì vậy sẽ làm giảm hiệu quả thực thi.

Nếu Việt Nam đã xác định rằng các sản phẩm này quá nguy hiểm để tiêu thụ trong nước, thì Việt Nam không nên sản xuất chúng để xuất khẩu sang các quốc gia khác. Việt Nam không muốn bị gắn mác là “nơi xuất khẩu nguồn gây bệnh tật và tử vong”.

Một lệnh cấm toàn diện – được phản ánh trong mọi văn bản quy phạm pháp luật – sẽ tương thích với tuyên bố mạnh mẽ của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu ngày 26/11: “Việt Nam sẽ không đánh đổi tiến bộ, công bằng xã hội, việc bảo vệ môi trường hay an sinh xã hội để chạy theo tăng trưởng kinh tế đơn thuần”. WHO xin nhấn mạnh thêm: Việt Nam cũng không nên đánh đổi sức khỏe – yếu tố cốt lõi của tiến bộ xã hội và phát triển kinh tế – vì bất cứ lợi ích ngắn hạn nào.

Kinh nghiệm quốc tế

Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm các quốc gia khác về những nguy cơ sẽ gặp khi áp dụng cách tiếp cận quản lý các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng thay vì áp dụng cách tiếp cận cấm toàn diện.

Ví dụ, tại Úc – quê hương của tôi – những lỗ hổng pháp lý khi thuốc lá điện tử mới xuất hiện đã dẫn đến việc giới trẻ sử dụng chúng gia tăng một cách nhanh chóng. Nghiên cứu cho thấy, đáng buồn thay, các bạn thanh thiếu niên nếu đã bắt đầu sử dụng thuốc lá điện tử thì nguy cơ bắt đầu sử dụng thuốc lá thông thường sẽ tăng cao hơn nhiều. Chính điều này đã làm suy giảm những thành quả kiểm soát thuốc lá mà nước Úc đã đạt được từ những biện pháp kiểm soát thuốc lá mạnh mẽ trong suốt nhiều thập kỷ gần đây.

Trên thế giới hiện nay, có 42 quốc gia đã ban hành lệnh cấm với thuốc lá điện tử, 24 quốc gia đã cấm thuốc lá nung nóng. Trong khu vực ASEAN thì ngoài Việt Nam, 4 quốc gia khác đó là Singapore, Thái Lan, Lào và Campuchia đã cấm cả hai loại sản phẩm này; Brunei đã cấm thuốc lá điện tử; và Malaysia cũng sẽ áp dụng lệnh cấm với thuốc lá điện tử từ năm 2026.

Thực hành quốc tế tốt nhất hiện nay là các quốc gia ban hành lệnh cấm một cách nhất quán trong hệ thống pháp luật, và không cho phép ngoại lệ đối với việc sản xuất để xuất khẩu, hay các ngoại lệ khác.

WHO kêu gọi Việt Nam bảo đảm không có lỗ hổng trong luật pháp của mình. Chỉ một lệnh cấm toàn diện, thống nhất và không kẽ hở mới có thể bảo vệ được thành quả kiểm soát thuốc lá và phù hợp với mục tiêu quốc gia cũng như định hướng của Đảng về sức khỏe.

Bảo vệ thế hệ trẻ - bảo vệ tương lai

Vì tất cả những lý do trên, WHO kêu gọi các nhà lập pháp bảo đảm lệnh cấm mang tính cột mốc của Quốc hội đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được phản ánh đầy đủ trong tất cả các văn bản quy phạm pháp luật, bao gồm dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi). Cụ thể, Điều 6 của Luật Đầu tư sửa đổi cần đưa các sản phẩm này vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Một lệnh cấm toàn diện là lựa chọn đúng đắn – để duy trì những thành quả đã đạt được và để bảo vệ sức khỏe, sự thịnh vượng và tương lai của thanh thiếu niên Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư-Tiến sĩ Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường đại học Y Hà Nội và Giáo sư Boycho Landjov, Hiệu trưởng Đại học Y Sofia đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU). (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Bulgaria cung cấp)

Việt Nam-Bulgaria mở rộng hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu y khoa và dược phẩm

Với các hoạt động đa dạng, hiệu quả, chuyến công tác của Đoàn Trường đại học Y Hà Nội tới Bulgaria góp phần mở rộng hợp tác giữa các cơ sở đào tạo, bệnh viện và doanh nghiệp hai nước Việt Nam và Bulgaria trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.

VinGenChip do công ty Genstory phát triển dựa trên nền tảng VN1K hiện là một trong những công nghệ đang được sử dụng trong Dự án Ngân hàng Gene liệt sĩ và thân nhân do Nhà nước.

Từ dữ liệu gene người Việt đến hành trình tri ân các anh hùng liệt sĩ

Hàng trăm nghìn liệt sĩ vẫn chưa được xác định danh tính sau nhiều thập kỷ chiến tranh. Hôm nay, bài toán ấy đang được tiếp cận bằng một cách toàn diện hơn: xây dựng ngân hàng gene thân nhân trên quy mô quốc gia và sử dụng đặc trưng gene người Việt nhằm xác định mối quan hệ huyết thống giữa thân nhân và liệt sĩ.

Thầy thuốc ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Trung Trực, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt, Tạo hình-Thẩm mỹ thăm khám người bệnh.

Tám giờ vi phẫu nối mạch cứu đầu gối người thương binh 85 tuổi

Mang vết thương từ chiến trường miền nam suốt hơn nửa thế kỷ, người thương binh 85 tuổi phải chịu cảnh đầu gối đau nhức, chảy dịch kéo dài do viêm rò mạn tính. Bằng ca vi phẫu nối mạch kéo dài 8 giờ, các bác sĩ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã xử lý triệt để tổn thương, giúp người bệnh bảo tồn chi và phục hồi khả năng đi lại.

Các chuyên gia tọa đàm trao đổi các nội dung với đại diện các cơ quan báo chí. (Ảnh: PV)

Lan tỏa kiến thức và nâng cao sức khỏe hô hấp ở trẻ nhỏ

Ngày 26/7, tại Hà Nội, với sự hỗ trợ khoa học của Công ty trách nhiệm hữu hạn Pfizer Việt Nam, Hội Phụ sản Việt Nam tổ chức tọa đàm “Chiến lược chăm sóc cho phụ nữ mang thai: Mẹ chủ động - con được bảo vệ” với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực sản phụ khoa và nhi khoa.

Ảnh minh họa hỗ trợ tạo bởi AI.

Điều trị thoái hóa khớp gối bằng huyết tương giàu tiểu cầu là gì?

Phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) được nhắc đến ngày càng nhiều trong điều trị thoái hóa khớp gối với kỳ vọng cải thiện chức năng vận động và làm chậm tiến triển bệnh. Vậy PRP hoạt động theo cơ chế nào, mang lại hiệu quả ra sao và những ai sẽ phù hợp với phương pháp này?

[Video] Phú Thọ ra quân khám sức khỏe miễn phí cho người dân

[Video] Phú Thọ ra quân khám sức khỏe miễn phí cho người dân

Sáng 25/7, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ ra quân khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân trên địa bàn tỉnh, hướng tới mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời và xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân.

Nhân viên y tế xã Hiệp Phước đến nhà khám sức khỏe cho người cao tuổi.

Thành phố Hồ Chí Minh đưa khám sức khỏe đến tận nhà người dân yếu thế

Trước thực tế không phải mọi người đều có điều kiện đến các điểm khám sức khỏe tập trung, đơn cử như người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người mắc bệnh mạn tính nặng, việc di chuyển trở thành rào cản khiến họ khó tiếp cận dịch vụ y tế, dù đây là nhóm cần được theo dõi sức khỏe thường xuyên nhất.

Ê-kíp thực hiện ca ghép thận tại Bệnh viện Nhân dân 115.

Ghép thận lần thứ ba thành công cho bệnh nhân từng hai lần thải ghép

Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân 115, Thành phố Hồ Chí Minh vừa thực hiện thành công ca ghép thận lần thứ ba cho bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn cuối có tiền sử hai lần ghép thận thất bại và bất thường mạch máu phức tạp. Đây là ca ghép thận thứ ba đầu tiên tại bệnh viện và là trường hợp thứ hai được ghi nhận tại Việt Nam.

Ê-kíp bác sĩ tiến hành ghép tạng cho người nhận.

Chạy đua với "thời gian vàng" để trao cơ hội sống từ 2 nguồn tạng hiến

Mỗi phút đều quý giá khi gan và tim hiến được điều phối từ 2 bệnh viện khác nhau cùng về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong một ngày. Sự phối hợp khẩn trương, đồng bộ giữa các đơn vị đã giúp 2 ca ghép diễn ra thành công, lan tỏa ý nghĩa nhân văn từ nghĩa cử hiến tạng và tinh thần sẻ chia vì sự sống.

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Bài 1: Việt Nam bước vào cuộc đua du lịch y tế

Du lịch y tế đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch thế giới. Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng mạnh, chi phí điều trị ngày càng cao, thời gian chờ khám chữa bệnh kéo dài và, ngày càng nhiều người sẵn sàng vượt qua biên giới để tìm kiếm dịch vụ y tế phù hợp hơn.

Cán bộ y tế tiêm vaccine cho trẻ trong độ tuổi để phòng các bệnh truyền nhiễm trên địa bàn Hà Nội.

Cúm mùa có thể gây biến chứng nặng ở cả người trẻ khỏe mạnh

Theo bác sĩ chuyên khoa cấp II Nguyễn Trung Cấp, phần lớn bệnh nhân mắc cúm mùa có diễn biến nhẹ với các triệu chứng thường gặp như sốt, ho, đau mỏi người, sổ mũi và có thể hồi phục sau khoảng 5-7 ngày. Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ bệnh nhân tiến triển nặng, thậm chí tử vong do các biến chứng của bệnh.

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Kiến tạo "tấm lưới y tế" cho du lịch khám phá tại Việt Nam

Từ độ cao hơn 6.000m trên cao nguyên Tây Tạng đến những cung leo núi ở Nepal, những hang động sâu hay vùng biển dành cho thợ lặn, phía sau mỗi hành trình mạo hiểm đều là một hệ thống bảo đảm an toàn được chuẩn bị kỹ lưỡng: bảo hiểm, cứu hộ, trực thăng y tế, bệnh viện và mạng lưới phản ứng nhanh.

Kiểm tra hạ tầng, trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số, bệnh án điện tử tại các bệnh viện trên địa bàn Hà Nội. (Ảnh: TRUNG TUYẾN)

Nền tảng xây dựng bệnh viện thông minh

Chuyển đổi số lĩnh vực y tế giờ đây không chỉ là nhiệm vụ của từng cá nhân, từng đơn vị, mà còn là điều kiện tiên quyết để hình thành hạ tầng dữ liệu quốc gia, phục vụ quản lý, điều hành, nhất là hướng tới xây dựng hệ thống bệnh viện thông minh.