Ngày 24/6, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia xác nhận, ngày này là ngày nắng nóng gay gắt nhất kể từ đầu tháng 6 đến nay. Toàn bộ vùng trung du, đồng bằng Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng chịu mức nhiệt phổ biến từ 37 đến 40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Riêng Hà Nội, kết hợp với hiệu ứng đảo nhiệt đô thị, nhiệt độ cảm nhận thực tế còn cao hơn đáng kể so với con số dự báo.
Những con số chân thực vẽ nên bức tranh mưu sinh đầy khó khăn của hàng triệu người lao động phổ thông trên khắp miền bắc và miền trung. Từ 10 giờ đến 17 giờ mỗi ngày, khi cơ quan khí tượng phát cảnh báo độ ẩm không khí giảm dưới 45% và nhiệt độ duy trì liên tục ở mức nguy hiểm. Đây cũng là khoảng thời gian người những người thợ xây chưa tới giờ nghỉ, những tài xế xe công nghệ tất bật giao đơn và đón khách và cả những người bán hàng đường phố chưa bán được hết gánh hàng.
Tuy nhiên, giữa những ngày nắng nóng gay gắt, không phải ai cũng có điều kiện để tìm cho mình một nơi tránh nóng lý tưởng. Trong khi nhiều người có thể làm việc trong môi trường kín hoặc chủ động điều chỉnh lịch sinh hoạt, hàng triệu lao động ngoài trời vẫn phải tiếp tục mưu sinh dưới cái nắng như đổ lửa. Với họ, nắng nóng không chỉ là cảm giác khó chịu mà còn là áp lực hiện hữu lên sức khỏe, năng suất lao động và nguồn thu nhập hằng ngày.
Núp dưới bóng cây ven đường sau khi vừa hoàn thành một cuốc xe, ông Trần Ngọc Minh (69 tuổi, tài xế xe công nghệ tại Hà Nội) đưa tay lau những giọt mồ hôi liên tục chảy xuống trán sau nhiều giờ di chuyển dưới nền nhiệt cao ngoài trời. Gắn bó với nghề chạy xe hơn 10 năm, ông Minh cho biết chưa năm nào cảm nhận cái nóng gay gắt như mùa hè năm nay. “Đứng ngoài đường một lúc là thấy người nóng rát, mặt mũi như bị hơi nóng phả thẳng vào. Có hôm chạy xe từ gần trưa đến đầu giờ chiều, tôi phải ghé vào quán nước nghỉ vài lần vì choáng váng”, ông Minh chia sẻ.
Dù tuổi đã cao, ông Minh vẫn duy trì công việc hằng ngày để có thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Những ngày nắng nóng cực đoan, ông thường bắt đầu làm việc từ sáng sớm, nhưng vẫn khó tránh khỏi việc phải di chuyển trong khung giờ nhiệt độ cao nhất.
Không chỉ những người phải thường xuyên di chuyển ngoài trời, nắng nóng kéo dài còn tác động trực tiếp đến thu nhập của nhiều lao động buôn bán nhỏ lẻ khi lượng khách giảm mạnh.
Đã qua 11 giờ trưa nhưng quầy hàng thực phẩm vẫn còn khá nhiều, bà Đỗ Thị Thắm (57 tuổi, ở Hà Nội) buồn bã thu dọn gánh hàng của mình. “Trời nóng quá nên người ta ngại ra đường. Bình thường giờ này còn có khách ghé mua, nhưng mấy hôm nay cả buổi sáng chỉ lác đác vài người”, bà kể.
Theo bà Thắm, lượng khách giảm khiến doanh thu mỗi ngày sụt đáng kể. Trong khi đó, người bán hàng vẫn phải có mặt từ sáng đến chiều để giữ chỗ và chờ khách. “Có hôm ngồi từ trưa đến gần tối mà bán được chưa đến một nửa số hàng mang ra. Nóng thì mệt, mà không bán được lại càng sốt ruột hơn”, bà Thắm bày tỏ.
Nguy cơ y tế từ nắng nóng cực đoan là hoàn toàn có thể định lượng được. Sốc nhiệt xảy ra khi thân nhiệt vượt 40 độ C và cơ chế điều tiết của cơ thể bị quá tải, đây là một tình trạng có thể dẫn đến tổn thương nội tạng vĩnh viễn hoặc tử vong nếu không được xử lý kịp thời. Trước tình trạng nắng nóng gay gắt này, cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 17 giờ, bổ sung đủ nước và có biện pháp bảo vệ sức khỏe khi phải làm việc ngoài trời.
Dự báo cho thấy từ ngày 25/6, miền bắc có khả năng xuất hiện mưa rào và dông, nền nhiệt giảm dần. Song trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm vừa qua, hàng triệu lao động ngoài trời vẫn phải tiếp tục mưu sinh dưới cái nắng gần 40 độ C.
Trong ngắn hạn, các giải pháp hỗ trợ thiết thực như mở rộng hệ thống điểm dừng chân có mái che, nước uống và quạt điện tại các khu vực lao động tập trung, tổ chức điểm cấp nước miễn phí, đẩy mạnh truyền thông nhận biết và sơ cứu sốc nhiệt tại cộng đồng, đây là những hành động hoàn toàn có thể triển khai ngay từ cấp chính quyền địa phương mà không đòi hỏi nguồn lực lớn.
