Chính quyền Taliban đổ lỗi cho phía Pakistan, còn Islamabad bác bỏ cáo buộc, khẳng định không nhằm vào các mục tiêu dân sự.
Cáo buộc lẫn nhau
Trong một tuyên bố đăng trên nền tảng mạng xã hội X sau vụ tấn công, Phó phát ngôn viên của chính quyền Taliban ở Afghanistan, Hamdullah Fitrat cho biết, cuộc không kích diễn ra vào khoảng 21 giờ (giờ địa phương) ngày 16/3 và đánh trúng Trung tâm cai nghiện ma túy Omid ở Kabul. Vụ tấn công gây ra cháy lớn và phá hủy phần lớn cơ sở này. Ước tính ban đầu, ít nhất 408 người thiệt mạng và khoảng 260 người bị thương. Con số thương vong có thể còn tăng.
Theo người phát ngôn chính quyền Taliban, Trung tâm Omid có khoảng 2.000 giường bệnh, chuyên điều trị cho những người nghiện ma túy. Lực lượng cứu hộ đã nỗ lực khống chế đám cháy và tìm kiếm những người có thể còn mắc kẹt. Ông Hamdullah Fitrat cáo buộc Pakistan có thể có liên quan vụ việc. Trong khi đó, Người phát ngôn Bộ Nội vụ thuộc chính quyền Taliban Abdul Matin Qane tuyên bố Afghanistan sẽ đáp trả mạnh mẽ vụ tấn công này.
Tuy nhiên, Pakistan đã bác bỏ cáo buộc của phía Taliban, khẳng định các lực lượng nước này không tấn công các mục tiêu dân sự, mà chỉ nhằm vào các cơ sở quân sự, cũng như hạ tầng hỗ trợ khủng bố thuộc phiến quân đang ẩn náu tại Afghanistan. Các cuộc tấn công được thực hiện thận trọng và bảo đảm không gây thiệt hại ngoài dự kiến.
Bộ Thông tin và Phát thanh Pakistan nêu rõ, lực lượng an ninh nước này đã tiến hành các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các kho lưu trữ thiết bị kỹ thuật và đạn dược tại Kabul và tỉnh Nangarhar, những địa điểm được cho là được sử dụng để chống lại người dân Pakistan.
Islamabad từ lâu đã cáo buộc Chính quyền Taliban cung cấp “nơi trú ẩn an toàn” cho các phần tử khủng bố thực hiện các cuộc tấn công vào Pakistan, song Taliban phủ nhận. Căng thẳng leo thang sau khi nổ ra các cuộc đụng độ dọc biên giới hai nước từ cuối tháng 2, được đánh giá là giao tranh tồi tệ nhất trong nhiều năm qua.
Pakistan còn tiến hành các đợt không kích nhằm vào bên trong Afghanistan, nhắm mục tiêu vào các cơ sở mà Islamabad cho là “cứ điểm” của phiến quân để thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào Pakistan. Phía Afghanistan cáo buộc các cuộc tấn công này là vi phạm chủ quyền, nhắm vào thường dân và phát động các hoạt động quân sự trả đũa.
Kêu gọi kiềm chế
Phái bộ Hỗ trợ của LHQ tại Afghanistan (UNAMA) xác nhận vụ không kích vào trung tâm cai nghiện ma túy ở Kabul gây thương vong lớn cho thường dân và kêu gọi một cuộc điều tra độc lập, nhanh chóng làm rõ trách nhiệm về vụ tấn công. Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres lên án vụ tấn công và hối thúc các bên hạ nhiệt căng thẳng ngay lập tức. Trong khi đó, người phát ngôn Cao ủy Nhân quyền LHQ Thameen Al-Kheetan nhấn mạnh, thảm kịch phải được điều tra kịp thời, độc lập và minh bạch; những đối tượng chịu trách nhiệm phải bị trừng trị thích đáng theo luật pháp quốc tế; kết quả điều tra phải được công khai và các nạn nhân cũng như gia đình nạn nhân có quyền được bồi thường.
Liên minh châu Âu (EU) kêu gọi Afghanistan và Pakistan kiềm chế tối đa sau vụ không kích. Người phát ngôn Ủy ban châu Âu (EC) Anouar El Anouni nhấn mạnh, vụ tấn công nhằm vào một cơ sở y tế là bước leo thang mới và nguy hiểm và cuộc xung đột giữa Pakistan và Afghanistan phải chấm dứt càng sớm càng tốt. EU kêu gọi các bên liên quan kiềm chế, thực hiện tất cả các biện pháp khả thi nhằm giảm nguy cơ gây tổn hại cho dân thường.
Trung Quốc hối thúc Pakistan và Afghanistan kiềm chế sau vụ việc trên; cho rằng hai nước cần khẩn trương thực hiện lệnh ngừng bắn và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại. Bắc Kinh cho biết, đã cử đặc phái viên đến khu vực để thúc đẩy các nỗ lực giảm bớt căng thẳng. Trung Quốc sẽ tiếp tục đóng vai trò trung gian mang tính xây dựng, thúc đẩy các kênh ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Pakistan và Afghanistan, đồng thời cam kết hỗ trợ hai bên đối thoại để đạt được một thỏa thuận ngừng bắn sớm nhất có thể.
Bộ Ngoại giao Nga cũng ra tuyên bố kêu gọi Pakistan và Afghanistan tránh những hành động đối đầu quân sự trực tiếp; nhanh chóng trở lại bàn đàm phán để giải quyết bất đồng thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao, thay vì sử dụng vũ lực. Là quốc gia láng giềng có chung biên giới với cả Pakistan và Afghanistan, Iran bày tỏ lo ngại sâu sắc về sự mất ổn định trong khu vực; kêu gọi cả Kabul lẫn Islamabad không để nổ ra một cuộc xung đột toàn diện.
Văn phòng Cao ủy Nhân quyền LHQ (OHCHR) nhấn mạnh rằng, các cơ sở dân sự và thường dân phải được bảo vệ nghiêm ngặt theo luật nhân đạo quốc tế. Nhiều tổ chức quyền con người cũng kêu gọi Pakistan giải trình về các cáo buộc nhắm mục tiêu vào cơ sở y tế dân sự.
