Trong bối cảnh đó, những thách thức về tội phạm và tệ nạn ma túy cũng diễn biến phức tạp hơn. Các đợt ra quân quyết liệt, hiệu quả gần đây, đã cho thấy sự thay đổi về tư duy quản lý, phương thức thực hiện nhằm tạo nền tảng cho mục tiêu xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030.
Bước chuyển quan trọng
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành siêu đô thị, giữ vai trò trung tâm kinh tế, tài chính và nhiều lĩnh vực khác của cả nước. Tuy nhiên, mặt trái của quá trình đô thị hóa cũng khiến tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy có dấu hiệu xuất hiện với nhiều phương thức, thủ đoạn mới.
Ngày 12/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TU về nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm và tệ nạn ma túy, phấn đấu xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030. Điều đáng chú ý của Nghị quyết không chỉ nằm ở mục tiêu mà ở sự thay đổi tư duy lãnh đạo và quản trị.
Nếu trước đây công tác phòng, chống ma túy chủ yếu dựa vào việc xử lý các vụ án, triệt phá từng đường dây thì nay thành phố xác định phải chuyển mạnh từ “quản lý theo vụ việc” sang “quản lý, chuyển hóa địa bàn”; lấy cơ sở làm trung tâm, lấy người đứng đầu cấp ủy, chính quyền làm chủ thể chịu trách nhiệm. Nghị quyết xác lập phương châm “Sáu rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả.
Đây là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý nhà nước. Bởi, ma túy không chỉ là vấn đề an ninh, trật tự mà còn là vấn đề xã hội, liên quan giáo dục, y tế, việc làm, văn hóa và môi trường sống.
Sau hơn 6 tháng triển khai, 100% số xã, phường, đặc khu đã quán triệt nghị quyết. Thành phố xác định 59 địa bàn trọng điểm, phức tạp về ma túy để tập trung chuyển hóa; lựa chọn 67 xã, phường, đặc khu xây dựng đạt tiêu chí địa bàn không ma túy trong năm 2026.
Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an thành phố đánh giá: “Qua 6 tháng triển khai, nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị và nhân dân thành phố đã được nâng lên rõ rệt. Các tổ chức, cơ sở đảng, cấp ủy, chính quyền địa phương đã triển khai nghị quyết với nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn ở lĩnh vực và từng địa bàn”
. Theo thống kê, từ ngày 15/12/2025 đến 14/6/2026, các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý hơn 4.000 vụ với hơn 10.300 đối tượng liên quan ma túy; riêng 7 tháng đầu năm 2026 xử lý 5.002 vụ với 13.072 đối tượng, tăng so với cùng kỳ năm 2025.
Hướng tới mục tiêu “Thành phố không ma túy”
Một trong những nội dung quan trọng đề ra tại Nghị quyết số 02 là không chỉ tập trung giảm cung mà còn kiểm soát nguồn cầu, giảm tác hại và tạo môi trường sống lành mạnh.
Theo Trung tướng Mai Hoàng, nếu nguồn cầu về ma túy trong xã hội không được giải quyết triệt để thì người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy tiếp tục lôi kéo, làm phát sinh thêm người nghiện mới, dẫn đến hiệu quả công tác đấu tranh, trấn áp tội phạm ma túy sẽ khó đạt được như kỳ vọng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Văn Bảy cho rằng: Công tác quản lý cần chuyển từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản lý gắn với phục hồi chức năng và sinh kế bền vững, đồng thời phải đào tạo nghề, tạo việc làm cho các đối tượng liên quan ma túy, phát triển mô hình “cụm sản xuất-đào tạo-tái hòa nhập” để giảm nguy cơ tái nghiện.
Đây là hướng tiếp cận nhân văn và bền vững, bởi người sau cai nghiện chỉ thật sự hòa nhập khi có việc làm, thu nhập và môi trường sống ổn định.
Ở tầm chiến lược, thành phố xác định đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và điều hành, xây dựng hệ thống giám sát, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 02; khai thác dữ liệu dân cư, dữ liệu nghiệp vụ để xây dựng bản đồ số về tình hình tội phạm, người nghiện và các địa bàn trọng điểm. Đồng thời, kết quả phòng, chống ma túy sẽ được lượng hóa bằng các chỉ số cụ thể và trở thành tiêu chí đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang nhấn mạnh: “Kết quả phòng, chống ma túy phải được đánh giá bằng số liệu, bằng chuyển biến cụ thể, không đo bằng phong trào, văn bản hay số lần hội nghị”
. Quan điểm chỉ đạo đó thể hiện rõ yêu cầu đổi mới phương thức quản trị: Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, lấy dữ liệu và kết quả cụ thể để đánh giá trách nhiệm. Đó cũng là tiền đề để xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả công việc.
Giai đoạn 2026-2030, thành phố tiếp tục mở rộng các trung tâm cai nghiện; hoàn thiện đề án nâng cao hiệu quả cai nghiện và quản lý sau cai; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và huy động nguồn lực xã hội tham gia xây dựng môi trường sống an toàn.
Công tác quản lý, xử lý các vấn đề về ma túy sẽ còn nhiều khó khăn, nhưng những kết quả bước đầu đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương và quyết tâm chính trị của thành phố. Khi từng khu phố bình yên, từng gia đình an toàn, từng địa phương chịu trách nhiệm và hành động thực chất, mục tiêu “Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030” là hoàn toàn có cơ sở.
