Vì một không gian mạng an toàn, hòa bình và phát triển chung

Công cụ pháp lý quan trọng mang tính toàn cầu

Chiều 8/10, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Bộ Công an tổ chức họp báo quốc tế thông tin về Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội).

Thứ trưởng Công an, Thượng tướng Phạm Thế Tùng và Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đồng chủ trì họp báo. Tham dự họp báo còn có các đại sứ, trưởng đại diện các cơ quan đại diện nước ngoài và các tổ chức quốc tế tại Việt Nam, các phóng viên cơ quan báo chí, truyền thông của Việt Nam và các cơ quan báo chí nước ngoài thường trú tại Việt Nam.

Tại họp báo, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, trong đó tội phạm mạng nổi lên như một thách thức, mối đe dọa rất nguy hiểm đối với an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, đặt ra yêu cầu cấp bách cho các nước trong việc tăng cường hợp tác quốc tế và xây dựng khuôn khổ pháp lý toàn cầu để ứng phó với mối nguy hại này.

Theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang, quá trình đàm phán Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng đã được khởi xướng từ năm 2019 với việc xây dựng dự thảo văn kiện đầu tiên mang tính phổ quát, bao trùm toàn cầu. Việt Nam cùng các quốc gia thành viên của Liên hợp quốc đã ủng hộ Liên hợp quốc khởi động tiến trình đàm phán văn kiện này.

Sau 8 phiên đàm phán chính thức và 5 phiên họp giữa kỳ kéo dài khoảng 30 tháng (từ tháng 2/2022 đến tháng 8/2024), Đại hội đồng Liên hợp quốc đã chính thức đồng thuận thông qua công ước vào ngày 24/12/2024.

“Việt Nam rất vui mừng và tự hào khi Thủ đô Hà Nội được Liên hợp quốc lựa chọn là địa điểm tổ chức lễ mở ký và hội nghị cấp cao, đánh dấu một dấu mốc quan trọng trong lịch sử đối ngoại đa phương của Việt Nam và 47 năm quan hệ đối tác Việt Nam-Liên hợp quốc”, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang bày tỏ.

Thứ trưởng nêu rõ, đây là lần đầu tiên một công ước đa phương toàn cầu trong một lĩnh vực đang được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm gắn với một địa danh của Việt Nam, phản ánh sự ghi nhận đối với vai trò, uy tín của Việt Nam. Việc đăng cai tổ chức lễ mở ký cũng là bước đi cụ thể khẳng định vị thế, thể hiện trách nhiệm và thúc đẩy các sáng kiến an ninh mạng của Chính phủ Việt Nam.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang khẳng định, công ước hứa hẹn sẽ trở thành công cụ pháp lý cho tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc để tăng cường hợp tác trong phòng, chống tội phạm mạng trên phạm vi toàn cầu, tạo ra một diễn đàn mới để các quốc gia trực tiếp trao đổi về công tác này.

Thứ trưởng Ngoại giao cũng cho biết, tính đến ngày 6/10, Chính phủ Việt Nam đã nhận được sự khẳng định tham dự của gần 100 quốc gia cùng với hơn 100 tổ chức quốc tế và khu vực. Quy mô tham dự dự kiến rất đông đảo, với nhiều nguyên thủ quốc gia, lãnh đạo Chính phủ và bộ trưởng các nước.

Ngoài phiên khai mạc và bế mạc, Chương trình dự kiến của Lễ mở ký và Hội nghị cấp cao sẽ có 1 phiên thảo luận toàn thể, 1 phiên ký, 4 phiên thảo luận cấp cao và 4 phiên trao đổi bàn tròn, 1 Gala dinner, Triển lãm về Công nghệ do Chính phủ Việt Nam và Ban Thư ký Liên hợp quốc phối hợp tổ chức. Dự kiến Chủ tịch nước Lương Cường và Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres sẽ phát biểu quan trọng tại phiên khai mạc.

Bảo đảm an ninh mạng vì hòa bình và phát triển chung

Trả lời các câu hỏi của báo chí tại họp báo về tình hình và công tác phòng, chống tội phạm mạng ở Việt Nam cũng như trên thế giới, Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao (Bộ Công an) cho biết, tội phạm mạng trên thế giới đang có xu hướng chuyển từ các cuộc tấn công nhỏ lẻ sang hoạt động có tổ chức, mang tính xuyên quốc gia, nhắm vào các cơ quan trọng yếu, doanh nghiệp lớn, có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Riêng Việt Nam đã ghi nhận khoảng 100 nghìn vụ việc có liên quan trong năm qua.

Bên cạnh đó, tội phạm lừa đảo trực tuyến diễn biến phức tạp, đặc biệt là có sự câu kết giữa các đối tượng ở nhiều quốc gia, gây ra những nguy cơ và tác động nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và phát triển kinh tế-xã hội.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh khẳng định: “Việt Nam đã và đang triển khai nhiều hoạt động hợp tác quốc tế, phối hợp với các lực lượng thực thi pháp luật của nhiều quốc gia trong đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng. Chúng tôi kỳ vọng việc các quốc gia cùng phê chuẩn và thực thi Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng sẽ tạo ra khuôn khổ pháp lý chung, giúp các nước chia sẻ thông tin, dấu hiệu nhận diện, phối hợp điều tra, xử lý tội phạm và dẫn độ đối tượng phạm tội”.

Đại diện Bộ Công an cũng nhấn mạnh mục tiêu xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, được sử dụng vì mục đích hòa bình và phát triển chung của nhân loại.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh cũng cho hay, Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng hành lang pháp lý đạt chuẩn quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động an toàn trong môi trường đầu tư số. Đồng thời, tăng cường năng lực cho lực lượng chuyên trách về an ninh mạng, triển khai các nhiệm vụ cấp bách trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân cũng được đẩy mạnh, giúp cộng đồng hiểu biết hơn trong bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng công nghệ một cách an toàn.

Thiếu tướng Lê Xuân Minh cho biết thêm, Bộ Công an đang rà soát toàn bộ hệ thống pháp luật có liên quan để bảo đảm tương thích với Công ước, trong đó Luật An ninh mạng (sửa đổi toàn diện Luật An ninh mạng và Luật An toàn thông tin mạng thành 1 luật) dự kiến sẽ được trình Quốc hội phê chuẩn trong tháng 10/2025.

Bên cạnh đó, Việt Nam đang xem xét sửa đổi, bổ sung các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự để có thể triển khai sớm các nội dung của công ước, đặc biệt trong trao đổi thông tin, dẫn độ và thu hồi tài sản do phạm tội mà có.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, việc công ước được thông qua đã tạo ra khuôn khổ pháp lý quan trọng để các quốc gia tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi thông tin trong phòng, chống tội phạm mạng, đồng thời thúc đẩy chia sẻ hiểu biết, kinh nghiệm giữa các thành viên.

Đây cũng là cơ sở để Việt Nam và các nước hợp tác chặt chẽ hơn trong việc nâng cao năng lực thể chế, kỹ thuật, chuyên môn của các cơ quan chấp pháp và hành pháp, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách trong lĩnh vực an ninh mạng.

Thứ trưởng nhấn mạnh, Việt Nam coi đây là cơ hội quan trọng để thể hiện trách nhiệm, vai trò tiên phong trong thúc đẩy thực thi Công ước không chỉ trong khu vực mà cả trên phạm vi toàn cầu.

“Với những mục tiêu và yêu cầu như vậy, việc đăng cai lễ mở ký công ước không chỉ là tổ chức một sự kiện quốc tế lớn, mà còn giúp Việt Nam đi đầu trong việc thúc đẩy thực thi công ước trên phạm vi khu vực và toàn cầu”, Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang nêu rõ.

.