Thực thi ESG trong bất động sản: Hướng đi tất yếu để phát triển bền vững

Tham dự sự kiện có trên 100 đại biểu đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính quốc tế, nhà đầu tư và doanh nghiệp bất động sản lớn ở trong nước và ngoài nước.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Công Thịnh, Phó Vụ trưởng Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng, Bộ Xây dựng cho rằng, chủ đề thực hiện ESG (môi trường, xã hội và quản trị) trong lĩnh vực bất động sản hiện nay đang là một trong những vấn đề được đặc biệt quan tâm. Đây không chỉ là yêu cầu của thị trường mà còn là định hướng xuyên suốt trong các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế xanh, thi công đúng tiến độ, và bảo vệ môi trường. Tiêu chí ESG đang ngày càng trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp hội nhập, thu hút vốn đầu tư và phát triển bền vững. Trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản, điều này không chỉ giới hạn ở công trình xanh mà còn bao gồm các chuẩn mực quản trị, tiêu chuẩn xã hội và phát thải carbon thấp. Rất nhiều doanh nghiệp vật liệu như: Xi-măng Hà Tiên, Xi-măng Thăng Long… đã xây dựng và công bố EPD - báo cáo môi trường sản phẩm cho các dòng vật liệu của mình. Điều từng được cho là “lạ lẫm” nay đã trở thành xu thế tất yếu.

Trong khi đó, về mặt cơ chế, chính sách, nước ta cũng bước đầu lồng ghép ESG vào một số định hướng chiến lược. Cụ thể, trong Chiến lược Tăng trưởng xanh quốc gia (2021–2030), ESG được xem là trụ cột quan trọng để chuyển đổi mô hình kinh tế theo hướng phát triển bền vững. Quyết định 167/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng xanh cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp và thị trường tài chính trong quá trình xanh hóa nền kinh tế.

Gần đây, trong các Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về "Hội nhập quốc tế trong tình hình mới"; Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đều trực tiếp, gián tiếp đề cập đến vấn đề tăng trưởng xanh…

Về lĩnh vực xây dựng, Bộ Xây dựng đã ban hành một số chính sách về công trình xanh và xây dựng bền vững tại Việt Nam đã đặt nền móng với khung pháp lý khá rõ ràng, mục tiêu cụ thể và sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên, các văn bản này mới dừng ở mức định hướng, chưa có bộ tiêu chí ESG cụ thể.

Do đó, để đạt được các mục tiêu đầy tham vọng như 150 công trình xanh vào 2030 và giảm 74,3 triệu tấn CO₂ vào 2050, Việt Nam cần khắc phục các hạn chế về tiêu chuẩn, tài chính và thực thi. Với những cải tiến phù hợp, công trình xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Diễn đàn được chia làm hai phiên với 10 bài tham luận của các diễn giả trong nước và quốc tế, đan xen là các phiên thảo luận chuyên sâu, hỏi đáp với khách mời…

Tại phiên 1 với chủ đề: “Toàn cảnh ESG trong bất động sản – Xu hướng và chiến lược” được các diễn giả các đơn vị GRESB, VGBC, MOC, CBRE, Becamex Tokyu và Viện Chính sách phát triển kinh tế Trung ương trình bày tham luận, thảo luận về việc ESG đang tái định hình cách các doanh nghiệp tiếp cận thị trường, tài chính và người mua, trong đó VGBC đóng vai trò điều phối.

Tại phiên thứ 2 với chủ đề: “Giải pháp huy động Tài chính xanh và Thực thi ESG trong thực tiễn” có sự tham gia của các diễn giả đến từ các đơn vị như: Phú Long, Becamex IDC, SeAbank, VertZéro, Gamuda Land, CBRE, VGBC và Bộ Xây dựng, điều phối bởi chuyên gia quốc tế về tài chính bền vững.

Các tham luận được trình bày tại diễn đàn đã nêu bật sự cần thiết ESG liên quan đến lĩnh vực bất động sản như: Chính sách và bối cảnh tài chính cho bất động sản bền vững; Tận dụng ESG như một công cụ chiến lược để mở khóa tài chính xanh: Một khuôn khổ cho việc ra quyết định đầu tư; Tài chính xanh cho bất động sản – Chiến lược và kinh nghiệm từ ADB; Bài học từ Úc: Tài chính bền vững trong bất động sản và khuyến nghị cho Việt Nam; Quan điểm của nhà đầu tư; Phát triển đô thị ESG tích hợp tại Bình Dương: Liên kết cơ sở hạ tầng, quy hoạch đô thị và tài chính xanh;

ESG có phải là "Hộ chiếu" để tiếp cận vốn xanh không?; Chiến lược ESG trong phát triển đô thị sinh thái: Trường hợp của Công ty CP Phú Long; Góc nhìn ngân hàng: ESG trong chiến lược tín dụng và hỗ trợ tài chính cho các dự án bất động sản; Nền tảng công nghệ và giải pháp tiết kiệm năng lượng cho bất động sản xanh…

Tại các phiên thảo luận, nhiều ý kiến tâm huyết cũng chia sẻ về những bất cập khi triển khai ESG ở Việt Nam như: Việc triển khai ESG vẫn còn manh mún, tự phát và thiếu nền tảng chính sách. Các doanh nghiệp muốn phát triển dự án bất động sản xanh vẫn gặp khó trong tiếp cận vốn vay ưu đãi hay các ưu đãi về thuế, đất đai.

Bên cạnh đó, một trong những nguyên nhân khiến Việt Nam chưa xây dựng được bộ tiêu chí ESG quốc gia dành riêng cho bất động sản, dẫn đến việc các tổ chức tài chính không có căn cứ xác định đâu là dự án thực sự đạt chuẩn để cấp vốn ưu đãi. Chính phủ cũng chưa có chính sách ưu tiên cụ thể đối với các dự án ứng dụng ESG như rút ngắn thủ tục hành chính, miễn giảm thuế hay ưu đãi tín dụng.

Để thúc đẩy bất động sản phát triển bền vững, Việt Nam cần gấp rút xây dựng bộ tiêu chí ESG quốc gia, làm căn cứ cho việc đánh giá, xếp hạng và tiếp cận vốn. Đây sẽ căn cứ, cơ sở để Chính phủ xem xét triển khai các chính sách ưu đãi thuế, tín dụng, thủ tục hành chính, đồng thời giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn xanh trong và ngoài nước.

Bên cạnh đó, tuổi thọ của một dự án bất động sản có thể kéo dài hàng chục năm, nếu không tích hợp ESG ngay từ khâu thiết kế, thi công đến vận hành, sẽ rất khó để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh trong tương lai. Do vậy, việc áp dụng ESG sẽ giúp nâng cao giá trị tài sản, chất lượng sống cho cư dân và uy tín doanh nghiệp.