Thực hiện đồng bộ, hiệu quả các biện pháp phòng, chống tham nhũng, chuyển trọng tâm sang phòng ngừa

Phát biểu kết luận hội nghị, thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị: các cơ quan, đơn vị, đội ngũ cán bộ, đảng viên chú trọng khắc phục các sơ hở, vướng mắc, bất cập do quy định pháp luật dẫn đến tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đề cao trách nhiệm, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu, bảo đảm phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, không để xảy ra tình trạng cài cắm lợi ích nhóm, cục bộ trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật theo yêu cầu tại các văn kiện, nghị quyết của Đảng.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh việc thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các biện pháp phòng, chống tham nhũng, chuyển trọng tâm sang phòng ngừa, chủ động nhận diện, dự báo, cảnh báo vi phạm từ sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn, kiên quyết không để tái diễn các sai phạm cũ.

Tạo lập hành lang pháp lý trong công tác phòng, chống tham nhũng

Tại hội nghị, đồng chí Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận có sự chuyển biến rõ nét trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng.

Trong đó, hệ thống pháp luật trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong quản lý kinh tế-xã hội ngày càng được hoàn thiện, tạo lập hành lang pháp lý trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Công tác giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước được Quốc hội chú trọng, góp phần tích cực từng bước kiềm chế, ngăn chặn tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên nhiều lĩnh vực...

Chủ tịch Quốc hội cũng đề cập kết quả hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán nhà nước đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được quan tâm, chú trọng thực hiện.

Kiểm toán nhà nước đã kiến nghị xử lý tài chính 239.795 tỷ đồng, trong đó, kiến nghị tăng thu ngân sách Nhà nước 20.687 tỷ đồng, giảm chi Ngân sách Nhà nước 86.772 tỷ đồng; kiến nghị khác 132.336 tỷ đồng...

Tại Hội nghị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội thẳng thắn chỉ rõ: công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong Đảng bộ Quốc hội vẫn còn những hạn chế như việc hoàn thiện thể chế pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu thực tiễn; hoạt động giám sát nói chung trong đó có giám sát công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn hạn chế, bất cập.

Chủ tịch Quốc hội đề cập rõ một số vấn đề nổi lên gây bức xúc dư luận chưa được tiến hành giám sát kịp thời; việc lựa chọn phương thức giám sát trong một số trường hợp chưa phù hợp; việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị chưa được thường xuyên.

Vì thế, thời gian tới, yêu cầu Đảng bộ Quốc hội, các Đảng bộ trực thuộc, các Chi bộ cần phê bình, tự phê bình, kiểm điểm, đánh giá sâu sắc hơn về những tồn tại để khắc phục hiệu quả trong thời gian tới.

Ngăn chặn, loại bỏ mọi sự chi phối của lợi ích nhóm

Về nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Bí thư Đảng ủy Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, rà soát, khắc phục sơ hở, bất cập trong các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội.

Trong đó, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý các giải pháp trọng tâm: Đẩy mạnh giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Các nội dung quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đó là tăng cường công khai, minh bạch các quy trình, thủ tục hành chính, quy chế chi tiêu nội bộ, quản lý tài chính, tài sản công... “nhằm ngăn ngừa hành vi tham nhũng, không để xảy ra tình trạng lạm quyền, lộng quyền”.

Mặt khác, cần coi trọng công tác kê khai, xác minh tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức, bảo đảm tính trung thực; đồng thời phát huy vai trò giám sát, phản biện của báo chí và nhân dân.

Vấn đề nữa là cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành, để hạn chế cơ hội phát sinh tham nhũng. Kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tham nhũng, không có "vùng cấm", không có ngoại lệ trong xử lý sai phạm.

Bí thư Đảng ủy Quốc hội yêu cầu tiếp tục quán triệt và thực hiện hiệu quả tư duy mới trong công tác xây dựng pháp luật xác định trong Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị. Đẩy mạnh việc thực hiện phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình; xóa bỏ cơ chế “xin - cho”; chuyển trạng thái quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”; Trung ương kiến tạo cơ chế, chính sách, địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm; phải tiếp tục nâng cao hơn nữa chất lượng xây dựng pháp luật.

Bí thư Đảng ủy Quốc hội đề nghị tăng cường kỷ luật, kỷ cương, quán triệt và thực hiện nghiêm Quy định 178 của Bộ Chính trị và các trình tự, thủ tục xây dựng pháp luật, quy trình xây dựng chính sách theo quy định của pháp luật; bảo đảm mọi đạo luật đều xuất phát từ lợi ích quốc gia - dân tộc và nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Đồng chí đề nghị khẩn trương xây dựng, trình Bộ Chính trị xem xét, thông qua Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; đặc biệt chú trọng rà soát hệ thống luật, nhất là các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để đưa vào Chương trình lập pháp.

Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu bảo đảm minh bạch, khách quan khi quyết định những vấn đề quan trọng như chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, phân bổ ngân sách quốc gia, các dự án hạ tầng trọng điểm, chính sách an sinh xã hội, chủ trương lớn về hội nhập quốc tế, và tiếp tục nhấn mạnh “kiên quyết ngăn chặn và loại bỏ mọi sự chi phối của lợi ích nhóm, mọi tác động tiêu cực từ bên ngoài”.

Đồng chí cũng đề nghị quan tâm việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực...

Nhấn mạnh lại phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên cần thấy rõ yêu cầu, nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay là rất quan trọng, khẩn trương, cấp bách; bất kỳ ai có hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, cản trở đổi mới, cản trở sự phát triển của đất nước trong lúc này không chỉ có tội mà còn có lỗi rất lớn với Đảng, Nhà nước và nhân dân, Bí thư Đảng ủy Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu, tất cả cán bộ, đảng viên trong toàn Đảng bộ Quốc hội nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Tạo phong trào mạnh mẽ, xu thế không thể đảo ngược

Từ những kết quả đạt được và những vấn đề đặt ra qua các tham luận, thảo luận tại Hội nghị, Đảng ủy Quốc hội đề nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và các cơ quan hữu quan tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực thành pháp luật.

Trước đó, phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nêu rõ: thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng, trong nhiệm kỳ qua, công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được đẩy mạnh và có mặt đột phá, đạt được nhiều kết quả quan trọng, toàn diện, tạo thành một phong trào mạnh mẽ, một xu thế không thể đảo ngược, để lại nhiều dấu ấn tốt, có hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, hưởng ứng, đánh giá cao, cộng đồng quốc tế ghi nhận...

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày báo cáo tóm tắt tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực của Đảng bộ Quốc hội; nêu rõ nhiệm vụ trọng tâm tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động của Quốc hội, tăng cường tranh luận, phản biện, giám sát để qua đó nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng nhấn mạnh việc huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học vào hoạt động thẩm tra nhằm nâng cao hàm lượng khoa học và tính phản biện của báo cáo thẩm tra.

Theo đó, trong trường hợp cần thiết, các cơ quan hữu quan sẽ tiến hành điều tra xã hội học, lấy ý kiến của người dân, doanh nghiệp, đối tượng chịu sự tác động để làm rõ chính sách của các dự án luật, đánh giá tác động chính sách nhất là đối với các vấn đề còn có ý kiến khác nhau...