Đi tuốt luốt bên Tây rồi dìa miền Tây bày trò Lộn Xộn” là chương trình trải nghiệm đầu tiên của dự án “Thư viện Người -
Người Nam Bộ kể chuyện” do Quỹ Hoa Sen thực hiện. Trong lần ra mắt này, “cuốn sách sống” mà thư viện muốn giới thiệu đến độc giả là cô gái mang hai dòng máu Pháp - Việt Cécile Ngọc Sương Perdu với chặng đường đầy thú vị.
Tại buổi gặp gỡ diễn ra ở Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh hôm ấy, Ngọc Sương đã kể lại hành trình học tập, làm việc ở nước ngoài đến khi trở về quê hương theo đuổi các dự án văn hóa tại Đồng bằng sông Cửu Long. Ngọc Sương cho biết, thay vì phụ thuộc vào nguồn tài liệu nghiên cứu sẵn có để đỡ nhọc công, cô tập trung khai thác yếu tố trải nghiệm thực địa với mong muốn tìm hiểu thật sâu các chất liệu thực tế về con người, vùng đất miền Tây sông nước. Câu chuyện đi thật, làm thật của cô gái trẻ khiến khách tham dự chương trình cảm thấy tò mò, thích thú.
Cuộc trò chuyện với Ngọc Sương là buổi ra mắt mang tính thử nghiệm trước khi “Thư viện Người-Người Nam Bộ kể chuyện” chính thức đi vào phục vụ bạn đọc. Được biết, dự án này ra đời dựa trên mô hình “Human Library” tại Đan Mạch nhưng đã được “Việt hóa” để phù hợp với mục tiêu lan tỏa câu chuyện về những con người Nam Bộ bình thường, dân dã nhưng đang âm thầm tạo ra giá trị về lịch sử, văn hóa. Cấu trúc chương trình dựa trên hình thức “storytelling - kể chuyện có dẫn dắt”, tối đa 20 người tham dự mỗi buổi để bảo đảm sự kết nối và tính tương tác. Đặc biệt, người nghe không chỉ nghe để biết mà sẽ đặt vấn đề, gợi mở ý tưởng ngược lại cho chính người kể, tạo nên không gian đối thoại đa chiều.
Trước đó, vào tháng 3/2026, Thái Hà Books cũng đã ra mắt mô hình “Thư viện sách người”. Ở đó, “sách” là những người tình nguyện kể câu chuyện đời mình và trả lời các câu hỏi của bạn đọc. Độc giả đến nghe và đặt câu hỏi. Mỗi buổi “đọc sách” như thế thường kéo dài 20-30 phút dưới dạng trò chuyện trực tiếp. TS Nguyễn Mạnh Hùng, người sáng lập Thái Hà Books cho biết, trước mắt, “sách” là những người nổi tiếng, uy tín, có ảnh hưởng trong xã hội, về sau sẽ đa dạng, gần gũi đời sống hơn.
Đơn vị tổ chức đưa ra ba yếu tố quan trọng để bảo đảm chất lượng cho thư viện này, gồm: tôn trọng ranh giới cá nhân, có sự dẫn dắt chuyên nghiệp và phù hợp với văn hóa Việt Nam. Theo đó, “người kể” không cần nói hết các chi tiết trong câu chuyện của riêng mình và được chủ động lựa chọn “mở đến đâu” để vừa lan tỏa nhiều thông tin thú vị, vừa giữ sự thoải mái khi kết nối với cộng đồng. Không gian tổ chức cũng ưu tiên yếu tố an toàn, đủ tin cậy, tránh biến việc chia sẻ thành tò mò, khai thác quá đà.
“Phân khúc của chúng tôi rất rõ ràng, không tham lam và không đi tìm người nổi tiếng.
Tiêu chí chọn nhân vật xoay quanh ba điểm cốt lõi là họ phải có câu chuyện để kể, câu chuyện đó đáng để kể và chúng ta có thể phát triển tiếp những giá trị đó về sau. Chúng tôi không ngồi ở nhà để tìm nhân vật mà phải dấn thân đi thực tế, trải nghiệm và tìm kiếm chất liệu, bóc tách những giá trị sâu sắc”.
TS Quách Thu Nguyệt
Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hoa Sen
