Nhiều cánh cửa đã mở

Tạo cơ chế chấp nhận rủi ro

Theo kế hoạch, Quỹ đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh chính thức tiếp nhận hồ sơ để xem xét đầu tư bắt đầu từ quý III này. Đây là bước đi đánh dấu nỗ lực đưa vào hoạt động công cụ tài chính chuyên biệt của thành phố, thiết kế riêng để hỗ trợ và đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ từ giai đoạn ươm mầm đến khi tăng trưởng.

Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều chương trình nâng cao năng lực và kết nối các nguồn lực trong, ngoài nước. Tuy nhiên, hệ sinh thái vẫn thiếu vắng các quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương vận hành theo cơ chế thị trường để đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt dòng vốn xã hội. Do đó, Sở Khoa học và Công nghệ đã thành lập Công ty cổ phần Quỹ đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 4/2026. Vốn điều lệ ban đầu 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố góp 200 tỷ đồng, tương đương 40%, phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính uy tín.

Quỹ hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp, giúp bảo đảm sự minh bạch, tính tự chủ trong quản trị và ra quyết định đầu tư. Theo lộ trình tới năm 2035, Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu nâng tổng vốn điều lệ của quỹ lên mức tối thiểu 5.000 tỷ đồng, với nguyên tắc huy động nguồn lực xã hội chiếm tối thiểu 60% tổng kinh phí.

Theo các chuyên gia, mô hình này có bốn điểm đột phá. Thứ nhất, đây là cách tiếp cận theo hướng mô hình quản trị hiện đại, tách biệt rõ ràng quyền sở hữu của Nhà nước, nhà đầu tư và quyền điều hành của đội ngũ chuyên gia chuyên nghiệp theo thông lệ quốc tế. Thứ hai, cơ chế "chấp nhận rủi ro có kiểm soát" cho phép ngưỡng rủi ro tổng thể được xác lập ở mức 50% phần vốn nhà nước, trong một chu kỳ đầu tư, đánh giá trên cả danh mục 50 đến 150 doanh nghiệp, không xét từng dự án đơn lẻ. Thứ ba, cơ chế "miễn trừ trách nhiệm" mang đến "tấm khiên" pháp lý để đội ngũ quản lý Quỹ tự tin dấn thân, xóa bỏ rào cản tâm lý e ngại của cán bộ khi đồng hành cùng các startup, bảo vệ họ trước những rủi ro khách quan của thị trường nếu đã tuân thủ đúng quy trình minh bạch. Cuối cùng, Quỹ có tầm nhìn chiến lược, mục tiêu quy mô vốn rõ ràng, cũng như xác định tập trung vào các công nghệ lõi chiến lược (như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn hay công nghệ sinh học...).

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: Sự ra đời của Công ty cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm Thành phố Hồ Chí Minh là lời giải mang tính đột phá cho bài toán vốn đầu tư giai đoạn sớm, đánh dấu bước đi lịch sử trong việc cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Những kết quả bước đầu

Theo báo cáo tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm sáu tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển từ triển khai nhiệm vụ riêng lẻ sang tiếp cận tổng thể, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực phát triển. Đầu tư cho lĩnh vực này tăng mạnh từ 5.373 tỷ đồng năm 2025 lên 12.705 tỷ đồng chỉ trong nửa đầu năm 2026 (tăng hơn 2,3 lần). Nguồn lực ấy giúp địa phương phát triển hạ tầng số, công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Thực tế, Quỹ đầu tư mạo hiểm không phải sự kiện duy nhất nhằm tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế. Đầu năm, Đề án thí điểm chính sách thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ từ ngân sách Nhà nước, đợt tiếp nhận đầu tiên, đã thu hút 54 đề xuất với tổng vốn đăng ký khoảng 500 tỷ đồng, với hơn 50% đến từ nguồn ngoài ngân sách.

Sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới cũng kết nối gần 25.000 công nghệ, thiết bị và hơn 1.100 chuyên gia, thu hút trên 191.000 lượt tiếp cận. Thành phố ghi nhận 30 hợp đồng chuyển giao công nghệ, mua bán thiết bị với tổng giá trị 26,7 tỷ đồng, tính riêng trong sáu tháng đầu năm 2026.

Bên cạnh đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đi vào hoạt động không chỉ đóng vai trò thu hút dòng vốn quốc tế, mà còn phát triển hệ sinh thái tài chính hiện đại gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngày 12/7, Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC cũng công bố quyết định thành lập và ra mắt Tổ tư vấn chiến lược. 13 chuyên gia được kỳ vọng sẽ cung cấp các góc nhìn độc lập, góp phần hoàn thiện nền tảng chuyên môn và nâng cao năng lực triển khai.

Đặt cạnh nhau, các sự kiện trên cho thấy chủ đích rõ ràng. Thành phố không xử lý từng nút thắt một cách rời rạc, mà tháo gỡ đồng loạt ở nhiều điểm trong cùng một chuỗi giá trị. Tuy nhiên, giải quyết cùng lúc nhiều điểm nghẽn không đồng nghĩa khơi thông hoàn toàn cả con đường.

Bản thân Quỹ đầu tư mạo hiểm, theo đúng kế hoạch công bố, mới chỉ bắt đầu tiếp nhận hồ sơ xem xét đầu tư giai đoạn gần đây. Những cơ chế đặc thù, dù được đặt tên mới, dù mang tinh thần chấp nhận rủi ro, vẫn phải chứng minh năng lực thực thi, tương ứng khoản vốn thật sự được đầu tư trong thời gian sắp tới.

Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo

Chặng đường còn dài

Tạo không gian cho thử nghiệm công nghệ