Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị tổng kết, triển khai nhiệm vụ trọng tâm ngành Tư pháp

Cùng dự có đồng chí: Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long và Hồ Quốc Dũng; lãnh đạo các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh, với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, trong năm 2025 và giai đoạn 2021-2025, Bộ, ngành Tư pháp đã triển khai khối lượng công việc rất lớn. Nhiều nhiệm vụ mới, khó, có yêu cầu thời hạn rất gấp, chưa từng có tiền lệ, đã được hoàn thành nhằm triển khai các chủ trương, chỉ đạo quan trọng của Đảng, Nhà nước về đổi mới tư duy quản lý kinh tế-xã hội. Những nhiệm vụ này hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tạo động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; đồng thời phục vụ việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, qua đó góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của cả nước.

Vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ, ngành Tư pháp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo khẩn trương, đồng bộ, quyết liệt công tác tư pháp với nhiều đổi mới, gắn kết chặt chẽ với công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương. Trong đó, đã chú trọng đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật; khẳng định ngày càng rõ nét vai trò là lực lượng nòng cốt trong tham mưu xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Đặc biệt, Bộ, ngành Tư pháp đã chủ trì tham mưu Chính phủ tham gia tích cực vào quá trình sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013; hoàn thành tốt việc tham mưu xây dựng một số đạo luật quan trọng; chủ động, sáng tạo tham mưu các cơ chế pháp luật đặc thù, đặc biệt, góp phần phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, tháo gỡ nhiều “điểm nghẽn” trong thực tiễn. Trong nhiệm kỳ 2021-2025, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua khối lượng nhiệm vụ lập pháp lớn nhất từ trước đến nay với gần 180 dự án luật, dự thảo nghị quyết. Chỉ riêng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Chính phủ đã trình và được Quốc hội thông qua 47 luật, 8 Nghị quyết.

Có thể khẳng định rằng, với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, Bộ, ngành Tư pháp đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn với nhiều nhiệm vụ khó, chưa từng có tiền lệ trong nhiệm kỳ để triển khai các chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế của đất nước.

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, một số lĩnh vực công tác đạt kết quả nổi bật của ngành Tư pháp: đã chủ động, tích cực tham mưu giúp Chính phủ, Quốc hội đề xuất những định hướng chính sách lớn, then chốt trong cải cách pháp luật, cải cách tư pháp, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa để triển khai thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và các Nghị quyết Hội nghị Trung ương khóa XIII, nổi bật là tham mưu Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW.

Công tác xây dựng pháp luật ngày càng đổi mới, có tính đột phá. Bộ Tư pháp đã kịp thời tham mưu ban hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17/5/2025, Nghị quyết 206/2025/QH15 ngày 24/6/2025 để cụ thể hóa tư tưởng chỉ đạo về đổi mới công tác xây dựng pháp luật của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước; tham gia có trách nhiệm vào giải quyết các vấn đề khó khăn, phức tạp phát sinh, góp phần tháo gỡ vướng mắc kìm hãm sự phát triển, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; tham mưu thực hiện hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và Ban Chỉ đạo rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật.

Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tiếp tục được chú trọng với nhiều mô hình, cách làm mới hiệu quả trong đó, việc xây dựng, vận hành Cổng pháp luật quốc gia là bước tiến quan trọng trong quá trình đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, đáp ứng tốt nhu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận chính sách, pháp luật trên môi trường số.

Công tác kiểm tra, theo dõi thi hành pháp luật được tăng cường.

Công tác thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án dân sự tiếp tục có những tiến bộ rõ rệt, đổi mới căn bản về mô hình tổ chức, tỷ lệ thi hành án về việc và tiền ngày càng tăng qua các năm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thực thi công lý, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Công tác hành chính tư pháp đạt nhiều kết quả nổi bật, tập trung cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin. Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc được đưa vào vận hành, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư góp phần số hóa quản lý dân cư, phục vụ cấp các giấy tờ hộ tịch thuận tiện, nhanh gọn, giúp tiết kiệm chi phí cho người dân, góp phần quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số.

Công tác bổ trợ tư pháp có nhiều đổi mới, tiếp tục được xã hội hóa theo tinh thần Chiến lược cải cách tư pháp. Các lĩnh vực luật sư, công chứng, tư vấn pháp luật, đấu giá tài sản, trọng tài,.. phát triển cả về quy mô và chất lượng, góp phần bảo đảm công lý, nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp, phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Công tác trợ giúp pháp lý có nhiều dấu ấn nổi bật khi nhiệm vụ về trợ giúp pháp lý được triển khai đồng bộ trong tất cả các Chương trình mục tiêu quốc gia, đối tượng thụ hưởng chính sách được mở rộng; hàng trăm nghìn vụ việc được thụ lý, giải quyết đã bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đặc biệt là đối tượng yếu thế, góp phần thúc đẩy công bằng xã hội, bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Công tác pháp luật quốc tế, hợp tác quốc tế về pháp luật và tư pháp tiếp tục đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn, tiếp tục khẳng định rõ vị thế của Bộ, ngành Tư pháp trong vai trò chủ trì, đại diện pháp lý cho Chính phủ trong giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế và xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến hội nhập quốc tế, nhất là trong bối cảnh đất nước tiếp tục hội nhập quốc tế sâu rộng và ngày càng có nhiều vấn đề pháp luật và tư pháp quốc tế cần được giải quyết.

Công tác nghiên cứu khoa học pháp lý tiếp tục có nhiều đóng góp thiết thực, cung cấp nhiều luận cứ khoa học cho việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Bộ, ngành Tư pháp.

Công tác ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số được thực hiện quyết liệt, hoàn thành kế hoạch của Tổ công tác Đề án 06 và Kế hoạch, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, các kế hoạch và nghị quyết của Chính phủ.

Phát biểu ý kiến chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong thành tựu chung của đất nước, ngành tư pháp đã có nhiều đóng góp thiết thực, toàn diện và thể hiện rõ vai trò là cơ quan “gác cổng pháp lý” của Chính phủ, đi đầu trong “cuộc cách mạng” xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật với quan điểm: “Thể chế vừa là mục tiêu, vừa là động lực, nguồn lực; là đột phá của đột phá; là lợi thế cạnh tranh của quốc gia; đầu tư cho thể chế là đầu tư cho sự phát triển".

Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm tiến hành Đại hội XIV của Đảng; Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục xác định rõ thể chế pháp luật là một trong 3 đột phá chiến lược; do đó cần nâng cao nhận thức và hành động với 3 nội dung chính: xây dựng thể chế pháp luật là động lực, mục tiêu cho sự phát triển; xây dựng thể chế pháp luật lấy người dân doanh nghiệp làm trung tâm; xây dựng thể chế pháp luật từ điểm nghẽn thành năng lực cạnh tranh quốc gia. Tiếp tục củng cố, phát triển 3 trụ cột nền tảng: xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng nhấn mạnh “3 định hướng chiến lược”: phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu chiến lược xây dựng, hoàn thiện thể chế; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng công tác thi hành pháp luật; bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, nhất là trong xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; ưu tiên xây dựng đồng bộ thể chế phát triển, trọng tâm là hệ thống pháp luật; đổi mới tư duy làm luật, chuyển từ “quản lý bằng pháp luật” sang “kiến tạo thể chế phát triển”; xóa bỏ tư duy “không biết mà vẫn quản”, “không quản được thì cấm”; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi của cấp dưới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng sâu rộng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong lĩnh vực tư pháp, nhất là xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng được hệ thống đo lường chất lượng thực thi pháp luật dựa trên mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.

Ưu tiên phát triển nguồn nhân lực tư pháp chất lượng cao, có đạo đức, vừa có tâm, vừa có tầm, bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn sâu, am hiểu luật pháp quốc tế, thành thạo công nghệ; đồng thời chủ động hội nhập, nâng tầm hợp tác quốc tế về công tác pháp luật và cải cách tư pháp; nâng cao năng lực phòng ngừa, xử lý tranh chấp quốc tế và tranh thủ tối đa mọi nguồn lực.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh “6 nhiệm vụ trọng tâm” gồm: Một là, tiếp tục bám sát, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đã được nêu rất rõ tại Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị; đẩy mạnh rà soát, xử lý các vướng mắc về thể chế. Bộ Tư pháp tiếp tục phát huy tốt vai trò Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và Ban Chỉ đạo về rà soát, tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật. Khẩn trương tập trung nghiên cứu, hoàn thiện các đề án quan trọng.

Hai là, Bộ Tư pháp tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan liên quan tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các định hướng, nhiệm vụ lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI dựa trên nguyên tắc “3 bảo đảm”: bao phủ toàn diện mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế-xã hội phát triển trên thực tế; thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội XIV và các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, sự chỉ đạo của Nhà nước; đáp ứng yêu cầu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Ba là, tập trung nghiên cứu, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật phù hợp với quan điểm đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và định hướng hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam; thực hiện nghiêm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm “thực hiện đầy đủ-đúng vai trò-trách nhiệm đến cùng” của Chính phủ đối với các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; có giải pháp đột phá khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết; nâng cao chất lượng thẩm định, đánh giá tác động chính sách và theo dõi thi hành pháp luật.

Bốn là, tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành hiệu quả các quy định của pháp luật về thi hành án dân sự, thi hành án hành chính; phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu được giao; bảo đảm 100% bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án về vụ án hành chính được theo dõi thi hành; đồng thời phát huy hiệu quả vai trò Cơ quan đại diện pháp lý của Chính phủ trong tham mưu, phòng ngừa, giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhà nước, Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Năm là, đẩy nhanh tiến độ và hoàn thành việc xây dựng, kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tư pháp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác; triển khai hiệu quả cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong các lĩnh vực trọng tâm, rút ngắn thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Sáu là, thực hiện nghiêm việc sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ ngành tư pháp có phẩm chất, năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tiếp nhận, kế thừa chức năng kiểm soát thủ tục hành chính từ Văn phòng Chính phủ, bảo đảm tính liên tục, hiệu quả; xây dựng văn hóa ngành tư pháp “liêm chính-chuyên nghiệp-hiệu quả”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất.

Để ngành tư pháp hoàn thành tốt sứ mệnh trong kỷ nguyên mới, Thủ tướng đề nghị các bộ trưởng, trưởng ngành, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp: Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, dành thời gian, trí tuệ, tập trung tối đa nguồn lực cho công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, gắn với kiểm tra giám sát; chịu trách nhiệm chính về chất lượng chính sách pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành mình.

Các bộ, ngành chủ động, tích cực tham mưu, phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và hiệu quả với các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật; kịp thời thể chế hóa và điều chỉnh những quy định pháp luật phù hợp thực tiễn; tiếp tục rà soát, có phương án xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc từ các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.

Mỗi cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức phải nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật, gương mẫu chấp hành và thực thi các quy định pháp luật; kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng “kẽ hở”, sự thông thoáng của pháp luật để trục lợi chính sách và tình trạng cấp trên “hợp thức hóa” cho cấp dưới; thiết kế các công cụ giám sát, kiểm tra.