Từng bước tiếp cận với kinh tế số, thời gian qua, nông dân, nhất là các hợp tác xã nông nghiệp ở tỉnh Thái Nguyên dưới sự hỗ trợ của chính quyền đã mở ra kênh tiêu thụ nông sản trên không gian số. Đây là hướng đi mới không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị kinh tế.
Ở xã Thượng Minh nói riêng và các xã phía bắc của tỉnh Thái Nguyên nói chung, Hợp tác xã Yến Dương đang là đơn vị tiên phong trong liên kết sản xuất và tích cực, chủ động triển khai kinh tế số.
Theo Giám đốc Hợp tác xã Ma Thị Ninh, đơn vị đã ứng dụng công nghệ ghi nhật ký sản xuất điện tử. Theo cách này, quá trình sản xuất được ghi lại minh bạch, dễ dàng cung cấp, minh chứng cho người tiêu dùng. Hợp tác xã còn xây dựng hệ thống tích hợp thông tin vị trí địa lý, diện tích, loại cây trồng, quy trình sản xuất…
Đặc biệt, Hợp tác xã tập trung quảng bá, bán sản phẩm nông sản qua các sàn thương mại điện tử, như: Postmart, Sendo, Shopee và qua cả mạng xã hội Zalo, Facebook.
“Bán hàng trên không gian số đang trở thành kênh phân phối chủ yếu của hợp tác xã. Nếu trước đây cách làm truyền thống chỉ tiếp cận được ít khách hàng thì nay, nhờ nền tảng số, hợp tác xã có thể vươn tới đông đảo người tiêu dùng. Không gian số mở ra cơ hội lớn cho các hợp tác xã nông nghiệp vùng cao”, Giám đốc Ma Thị Ninh chia sẻ.
Nhờ bán hàng trên không gian số, quy mô sản xuất, số lượng và doanh thu của Hợp tác xã Yến Dương trong thời gian qua đã tăng 10%-20%. Những sản phẩm nổi bật của Hợp tác xã đã đi đến nhiều vùng miền trên cả nước, như: bí xanh thơm, trà bí xanh thơm, gạo nếp Tài, miến dong…
Hiện tại, số lượng sản phẩm bán qua không gian số của Hợp tác xã đang chiếm khoảng 80%, Hợp tác xã đang phấn đấu sẽ sớm đạt tỷ lệ 100% trong thời gian tới.
Năm 2025, lần đầu tiên xã Võ Nhai, thủ phủ của cây na ở Thái Nguyên thực hiện mô hình “Vườn na số” theo phương pháp số hóa quản lý, chăm sóc cho tới bán hàng.
Cây na lần lượt được đánh số thứ tự, mỗi một số thứ tự sẽ được tích hợp vào phần mềm quản lý với nhật trình chăm sóc cụ thể. Người tiêu dùng khi sở hữu cây na số có thể theo dõi toàn bộ quy trình chăm sóc, thu hái với hệ thống camera tại vườn.
Thái Nguyên sở hữu diện tích trồng chè khoảng 22.000 ha, sản lượng đạt hơn 260.000 tấn búp tươi mỗi năm. Tuy nhiên, do hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại theo cách truyền thống còn nhiều hạn chế nên sản phẩm chưa thu được giá trị tương xứng.
Trước thực tế này, địa phương đã cho triển khai dự án “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ chuyển đổi số trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quảng bá, xúc tiến thương mại cho sản phẩm chè”.
Dự án đã tập trung nghiên cứu và ứng dụng nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến, như:
công nghệ blockchain (cơ chế cơ sở dữ liệu tiên tiến cho phép chia sẻ thông tin minh bạch trong một mạng lưới kinh doanh) và AI (trí tuệ nhân tạo), kết hợp với bản đồ số xác định tọa độ vùng trồng và cơ sở sản xuất. Đồng thời, nhãn (tem) địa lý có tính năng chống giả sinh học và bảo mật cao cũng được triển khai...
Qua thực hiện dự án, hệ thống phần mềm cơ sở dữ liệu về chè Thái Nguyên đã được xây dựng, cung cấp đầy đủ thông tin tổng quan về sản xuất, sản lượng; thông tin tổ chức, doanh nghiệp sản xuất; sản phẩm, vùng trồng, kênh phân phối và cả dữ liệu về bảo hộ nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý.
Cùng với đó, phần mềm bản đồ số về chè Thái Nguyên ở dạng App Mobile và website; hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử; App Mobile sử dụng công nghệ blockchain; Cổng thông tin điện tử về chè Thái Nguyên…
Dự án đã xây dựng năm mô hình điểm ứng dụng blockchain với tem chỉ dẫn địa lý chống giả sinh học tại các doanh nghiệp và hợp tác xã tiêu biểu và mở năm gian hàng chè Thái Nguyên trên các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế.
Kinh tế số đang chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, theo đó có 100% doanh nghiệp và hộ kinh doanh tại Thái Nguyên sử dụng hóa đơn điện tử.
Không những vậy, thương mại điện tử đạt kết quả ấn tượng, riêng sàn Shopee trong 6 tháng đầu năm ghi nhận doanh số hơn 816 tỷ đồng. Thanh toán không dùng tiền mặt phát triển mạnh với hơn 1,4 triệu tài khoản được đối chiếu sinh trắc học, 127 chợ 4.0 được triển khai và dịch vụ Mobile Money phục vụ hơn 513.000 khách hàng tại hơn 9.300 điểm chấp nhận.
Tổng doanh thu kinh tế số, 6 tháng đầu năm 2025 đạt hơn 14 tỷ USD. Tỉnh cũng đang tiến những bước dài trong hiện thực hóa kinh tế số với việc triển khai thành lập Khu công nghệ thông tin tập trung Yên Bình với quy mô 197,61 ha, định hướng phát triển công nghệ cao, trọng tâm là bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Thái Nguyên, tỉnh là địa phương đầu tiên trong cả nước thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Nghị quyết về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Với định hướng lấy công nghệ số làm đòn bẩy phát triển kinh tế, tỉnh đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong việc thúc đẩy tiêu dùng số, thương mại điện tử và tài chính số.
Đơn cử như đã hoàn thành triển khai hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; 181 website thương mại điện tử được đăng ký; hơn 80 đơn vị, doanh nghiệp, hợp tác xã được tập huấn kỹ năng kinh doanh trên nền tảng TikTok; có 127 chợ 4.0; hơn 513.000 tài khoản Mobile Money và gian hàng “Bản Việt-Thái Nguyên” trên sàn thương mại điện tử.
Một số dự án sáng tạo bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, tiêu biểu như phim trường số “Dế Mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm lầy lội” ứng dụng công nghệ thực tế ảo với chuyên gia Hàn Quốc thu hơn 20 tỷ đồng; hợp tác đào tạo blockchain với nền tảng OKX, mở ra triển vọng mới trong lĩnh vực công nghệ cao.
Tại dự thảo báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, tỉnh đã xác định mục tiêu phấn đấu giai đoạn 2026-2030 tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP đạt khoảng 35%.
Mục tiêu này đã thể hiện quyết tâm chính trị rất cao và hành động đúng đắn theo xu thế của thế giới để đưa Thái Nguyên trở thành trung tâm chuyển đổi số ở khu vực trung du và miền núi Bắc Bộ trong thời gian tới.
