Tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

Trước sự biến đổi nhanh chóng, phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và những nguy cơ gây mất ổn định chính trị-xã hội ở trong nước thì việc củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc càng trở nên cấp thiết.

Những năm qua, thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng, nhất là phương hướng, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc mà Đại hội XIII của Đảng đã xác định cũng như Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 Khóa XIII (Nghị quyết 44‑NQ/TW) về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới”, chúng ta đã đạt được những kết quả rất quan trọng và toàn diện.

Nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân được xây dựng vững mạnh; phòng thủ quân khu, khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố ngày càng vững chắc.

Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cơ bản đã hoàn thành sắp xếp bộ máy theo hướng “tinh, gọn, mạnh”. Lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ; lực lượng bảo đảm trật tự, an toàn xã hội cơ sở được quan tâm xây dựng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của lực lượng vũ trang được nâng cao.

Kịp thời xử lý hiệu quả các tình huống quốc phòng, an ninh không để bị động, bất ngờ; bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước.

Tuy nhiên, công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có lúc, có nơi chưa hiệu quả. Việc kết hợp phát triển kinh tế-xã hội với củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh và giải quyết các vấn đề xã hội trên một số lĩnh vực, địa bàn chưa đáp ứng yêu cầu. Thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên một số địa bàn và công tác phối hợp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có lúc chưa chặt chẽ, chưa tương xứng với yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Những năm tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường. Cạnh tranh chiến lược, sự can dự của các nước lớn vào khu vực ngày càng gia tăng; chạy đua vũ trang, xung đột lan rộng.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư tác động mạnh mẽ theo cả hai chiều đến quốc phòng, quân sự, an ninh. Đặc biệt, diễn biến các cuộc chiến tranh, xung đột quân sự gần đây trên thế giới đang đặt ra nhiều vấn đề mới về nghệ thuật quân sự, nhất là công tác chuẩn bị và phương thức tiến hành chiến tranh.

Bên cạnh đó, vấn đề tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông, các thách thức an ninh phi truyền thống vẫn đang tồn tại; sự chống phá quyết liệt cách mạng nước ta bằng chiến lược “diễn biến hoà bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”, âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội, Công an của các thế lực thù địch. Đồng thời, kỷ nguyên phát triển mới của đất nước cũng đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Để tiếp tục tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc, cần tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ giải pháp sau:

Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc, đây là vấn đề có tính nguyên tắc, định hướng xuyên suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận, hoàn thiện phương thức, cơ chế, nguyên tắc lãnh đạo của Đảng đối với QP, AN. Phát huy vai trò của cấp ủy các cấp trong Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an với các ban, bộ, ngành và địa phương.

Nghiên cứu hoàn thiện cơ chế xây dựng và hoạt động khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố trong điều kiện tổ chức hành chính mới.

Thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn làm trong sạch tổ chức đảng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách, cơ chế về quốc phòng, an ninh; quy chế phối hợp giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an với các ban, bộ, ngành, địa phương trong xây dựng quy hoạch, kế hoạch, chương trình thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Quy định và hướng dẫn thực hiện các chế độ, chính sách, kinh phí bảo đảm cho công tác quốc phòng, an ninh. Quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu ở các cấp, các ngành, các địa phương trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Kết hợp chặt chẽ quản lý quốc phòng, an ninh bằng cơ chế, chính sách, pháp luật, biện pháp kinh tế, hành chính và giáo dục thuyết phục. Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cả hệ thống chính trị và toàn dân thực hiện nhiệm vụ củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh bảo vệ Tổ quốc.

Tuyên truyền, giáo dục để cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và toàn dân hiểu rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Nâng cao tinh thần yêu nước xã hội chủ nghĩa, tự hào lịch sử, truyền thống của dân tộc, của cách mạng và của Quân đội, Công an.

Nhận thức đúng âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, các nguy cơ, thách thức bên trong và bên ngoài đất nước; các quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về quốc phòng, an ninh. Nhận thức rõ trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội, Công an là nòng cốt. Tuyên truyền, giáo dục cần lựa chọn nội dung, hình thức phong phú, phù hợp với từng đối tượng.

Đối với cán bộ chủ chốt, cần phải lựa chọn những nội dung cốt lõi, những điểm phát triển mới, những giải pháp thực hiện và có liên hệ thực tiễn, định hướng vận dụng nội dung vào lĩnh vực, cương vị công tác.

Đối với cán bộ ở cơ sở là những nội dung cơ bản, gắn với tình hình thực tiễn của từng cơ quan, đơn vị và chức trách, nhiệm vụ được giao.

Đối với nhân dân cần lựa chọn nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, tránh dàn trải, chung chung. Vận dụng đa dạng hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục như giáo dục chính trị; thông qua thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên; thông qua các hoạt động sân khấu hóa; báo chí, phát thanh, truyền hình, các ứng dụng trên mạng Internet; hệ thống báo cáo viên, tuyên truyền viên. Kiên quyết khắc phục sự dập khuôn, máy móc, xơ cứng hoặc làm một cách hình thức, không thực chất.

Đẩy mạnh xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại làm nòng cốt thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là nội dung quan trọng hàng đầu đảm bảo cho quân đội, công an hoàn thành tốt nhiệm vụ theo chức trách, phát huy vai trò chủ trì tham mưu đúng, trúng cho Đảng, Nhà nước và phối hợp, hướng dẫn, giúp đỡ các ban, bộ, ngành, đoàn thể ở Trung ương và địa phương thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Do đó, phải chăm lo xây dựng quân đội, công an luôn vững mạnh về chính trị, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Tiếp tục điều chỉnh tổ chức lực lượng tinh, gọn, mạnh, tăng cường kiểm tra, chỉ đạo, rút kinh nghiệm, giải quyết kịp thời các vấn đề nảy sinh, duy trì hệ thống tổ chức quân sự địa phương, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở hoạt động đồng bộ, thông suốt, hiệu quả; hiện đại hóa các quân chủng, binh chủng, lực lượng đúng lộ trình.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao phục vụ quân đội, công an. Xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp.

Đổi mới nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo, nâng cao trình độ chỉ huy, tham mưu tác chiến; xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, chấp hành pháp luật và cải cách hành chính quân sự, an ninh.

Đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng, từng bước làm chủ công nghệ lõi và chuỗi sản xuất vũ khí, trang bị, kỹ thuật quân sự, an ninh công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu của chiến tranh hiện đại.

Nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược về quốc phòng, an ninh để bảo đảm không bị động, bất ngờ về chiến lược. Vì vậy, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, lãnh đạo, quản lý, chỉ huy cơ quan, đơn vị đối với công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược.

Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế chỉ đạo, điều hành, phối hợp trong nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược. Kiện toàn cơ quan, đơn vị và tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng cán bộ nghiên cứu chiến lược.

Trong tình hình hiện nay, cần tập trung nghiên cứu các vấn đề như cục diện chính trị, quân sự, an ninh, xu thế lớn và các đột biến, “điểm nóng”, thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống của thế giới, khu vực. Các yếu tố dẫn đến nguy cơ, thách thức và tình huống chiến lược như hội nhập quốc tế, cơ chế kinh tế thị trường, vấn đề dân tộc, tôn giáo...; nghiên cứu công tác bảo đảm quốc phòng, an ninh các vùng chiến lược trọng điểm như Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ, Biển Đông, Biển Tây Nam.

Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu bổ sung, phát triển đường lối, mục tiêu, quan điểm, nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, an ninh; phương châm, phương thức, lực lượng, sức mạnh bảo vệ Tổ quốc; xây dựng quân đội, công an cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; lý luận về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, hợp tác, đấu tranh quốc phòng, an ninh; văn hóa quân sự, an ninh, tâm lý tinh thần sẵn sàng cho chiến tranh hiện đại; lý luận về nghệ thuật quân sự, chiến tranh nhân dân như tác chiến liên hợp, tác chiến điện tử, không gian mạng…; hậu cần, kỹ thuật quân sự, an ninh, công nghiệp quốc phòng, an ninh để chủ động và đối phó kịp thời, hiệu quả thủ đoạn phá hoại, phương thức tác chiến mới của các đối tượng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.

Đẩy mạnh quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế, thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta.

Triển khai đồng bộ hoạt động đối ngoại và mở rộng quan hệ hợp tác song phương với các nước, đưa quan hệ hợp tác đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả, củng cố tin cậy chiến lược, tạo thế đan xen lợi ích với lợi ích với các nước láng giềng, các nước lớn, đối tác chiến lược, đối tác toàn diện, các nước ASEAN và các bạn bè truyền thống.

Chủ động, tích cực tham gia có trách nhiệm vào các hoạt động đối ngoại đa phương, góp phần củng cố lòng tin chiến lược, nâng cao vị thế và uy tín của đất nước và quân đội, công an trên trường quốc tế. Nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính đồng bộ, toàn diện, sâu rộng của hội nhập quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo đảm độc lập, tự chủ, chủ quyền quốc gia, môi trường hòa bình, ổn định của đất nước.

Nhận diện, xử lý đúng đắn, hài hòa về đối tác, đối tượng, kết hợp chặt chẽ hợp tác với đấu tranh, đảm bảo cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc. Ngăn ngừa nguy cơ xung đột, đối đầu, tránh bị cô lập, lệ thuộc, kiên quyết, kiên trì giải quyết các bất đồng tranh chấp, xung đột, chiến tranh bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế. Đồng thời, tranh thủ tối đa các nguồn lực từ tinh thần, vật chất, kỹ thuật tài chính có được từ tình đoàn kết, hữu nghị, sự đồng tình, ủng hộ của bạn bè quốc tế, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự nghiệp củng cố, tăng cường QP, AN của nước ta trong tình hình mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2018), Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 16/4/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về Chiến lược Quốc phòng Việt Nam, Hà Nội.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2019), Nghị quyết số 51-NQ/TW ngày 05/9/2019 của Bộ Chính trị khóa XIII về Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia, Hà Nội.

3. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội.

4. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Quy định số 49-QĐ/TW ngày 22/12/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về Tổ chức đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Hà Nội.

5. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá", Hà Nội.

6. Đảng Cộng sản Việt Nam (2022), Nghị quyết số 05-NQTW ngày 17/01/2022 của Bộ Chính trị về Tổ chức Quân đội Nhân dân Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và những năm tiếp theo, Hà Nội.

7. Đảng Cộng sản Việt Nam (2023), Nghị quyết số 44-NQ/TW ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Hà Nội.

8. Đảng Cộng sản Việt Nam (2025), Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/01/2025 của Bộ Chính trị khoá XIII về Hội nhập quốc tế trong tình hình mới, Hà Nội.

9. Quốc hội (2018), Luật Quốc phòng, Hà Nội.

10. Quốc hội (2018), Luật An ninh mạng, Hà Nội.