Trình bày tờ trình tại phiên họp, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn nêu rõ, dự thảo luật tập trung sửa đổi các nội dung nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo cơ sở để khơi thông nguồn vốn, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và kịp thời xử lý những thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý liên quan đến phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của APG, FATF và OECD, cũng như phục vụ cho kỳ đánh giá công tác phòng, chống rửa tiền tiếp theo tại Việt Nam.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết: bổ sung quy định về trạng thái đầu tư của Việt Nam, đầu tư quốc tế của Việt Nam nhằm tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ thành viên của tổ chức tiền tệ quốc tế. Số liệu này cũng góp phần quan trọng để Ngân hàng Nhà nước cùng các cơ quan quản lý thực hiện công tác điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá và chính sách kinh tế vĩ mô khác.
Về sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước đề xuất sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục thiếu hụt trong công tác phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của FATF và APG; bổ sung đối tượng báo cáo, trách nhiệm của công tác phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa.
Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, lần sửa đổi này tập trung bổ sung nội dung “đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ”.
Thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết xây dựng Luật. So với thời điểm trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026, phạm vi dự án Luật được mở rộng thêm 7 nội dung. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu theo quy định.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm phù hợp các chủ trương, quan điểm của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế liên quan; đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng các nguồn lực, điều kiện bảo đảm cho việc thi hành Luật.
Liên quan các nội dung sửa đổi, bổ sung theo từng Luật cụ thể, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ các khái niệm như: “trạng thái đầu tư quốc tế”, “chủ sở hữu hưởng lợi”, “quyền kiểm soát trên thực tế”, “thực sự chi phối”, “hưởng lợi từ giao dịch”…
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị rà soát các quy định, đánh giá đầy đủ tác động một số quy định mới trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; rà soát quy định về trách nhiệm của các bộ, ngành trong hoạt động phòng chống rửa tiền, bảo đảm không chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, nhất là giữa Thanh tra Chính phủ và các bộ có cơ quan thanh tra chuyên ngành trong sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống rửa tiền…
Góp ý kiến vào dự thảo Luật, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cần đánh giá kỹ tác động xã hội của chính sách mới, tiếp tục rà soát kỹ các nội dung mới được bổ sung, làm rõ nội dung nào thật sự cấp bách, đã đủ chín để quy định trong Luật, nội dung nào cần đánh giá thêm, nhất là tác động đến người dân, đến doanh nghiệp, nhóm yếu thế và khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính chính thức, bảo đảm Luật được ban hành đem lại hiệu quả cao nhất.
Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin số liệu theo cam kết quốc tế, bảo đảm phù hợp với cơ cấu tổ chức Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đồng thời, khắc phục một số bất cập trong thực tiễn thi hành luật và thiếu hụt về khuôn khổ pháp lý phòng, chống rửa tiền theo các chuẩn mực khuyến nghị và cơ chế đánh giá quốc tế.
Về phạm vi sửa đổi, bổ sung, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ lưu ý đánh giá tác động của dự án Luật, làm rõ quy định cấp bách để sửa luôn, quy định nào cần đánh giá, rà soát thêm.
Để tiếp tục hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội, đề nghị Chính phủ chỉ đạo rà soát, nghiên cứu tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội, rà soát bảo đảm tính hợp pháp, hợp hiến, tính thống nhất của dự thảo luật với hệ thống pháp luật, tương thích với điều ước quốc tế có liên quan, đánh giá đầy đủ tác động đến an toàn hoạt động của hệ thống ngân hàng, an ninh tiền tệ, an ninh tài chính quốc gia, yêu cầu về phòng, chống tội phạm, chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp và điều kiện bảo đảm thi hành.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức dự án Luật, xây dựng báo cáo trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra vào tháng 8 tới.
