Sóng gió trong quan hệ Mỹ-Nam Phi

Quan hệ song phương giữa Mỹ và Nam Phi trải qua quãng thời gian đầy sóng gió, trong bối cảnh thế giới xảy ra nhiều mâu thuẫn chưa thể hàn gắn. Cả Nam Phi và Mỹ đều coi trọng quan hệ song phương, giới chuyên gia nhận định, hai nước sẽ tiếp tục nỗ lực duy trì và tăng cường hợp tác.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Nam Phi Naledi Pandor tại Pretoria, Nam Phi năm 2022. Ảnh: CGTN
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Nam Phi Naledi Pandor tại Pretoria, Nam Phi năm 2022. Ảnh: CGTN

Lập trường của Nam Phi về các cuộc xung đột trên thế giới thời gian qua khiến quan hệ giữa Nam Phi với Mỹ và các quốc gia phương Tây thêm căng thẳng. Trên trang mạng Diễn đàn châu Phi-Mỹ (Đại học Witwatersrand, Nam Phi), Tiến sĩ Asad el Malik nhận định, trong bối cảnh xung đột giữa Ukraine và Nga, quyết định của Nam Phi bỏ phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu nghị quyết Liên hợp quốc về chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga, hay việc Nam Phi tổ chức đón tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga, cũng như tập trận hải quân chung với Nga và Trung Quốc, đã làm phức tạp thêm mối quan hệ giữa Nam Phi và phương Tây.

Theo học giả Asad el Malik, cách Nam Phi ủng hộ sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của người Palestine cũng gây thêm phức tạp cho Pretoria. Tháng 10/2023, căng thẳng giữa lực lượng Hamas và Israel leo thang thành cuộc xung đột tàn khốc. Phản ứng quân sự sau đó của Israel ở Gaza khiến Nam Phi lên tiếng phản đối, thậm chí đưa vấn đề lên Tòa án Công lý quốc tế. Mỹ đã bác bỏ cáo buộc của Nam Phi cho rằng Israel phạm “tội diệt chủng” ở Gaza, với lý do vô căn cứ, khiến quan hệ song phương Mỹ-Nam Phi thêm căng thẳng. Một yếu tố nữa làm gia tăng phức tạp trong quan hệ giữa Washington và Pretoria là sự tham gia của Nam Phi vào BRICS - khối được coi là đối trọng lớn cạnh tranh ảnh hưởng với phương Tây.

Hiện trường đổ nát sau vụ oanh tạc của Israel xuống trại tị nạn al-Maghazi ở Dải Gaza ngày 25/12/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Hiện trường đổ nát sau vụ oanh tạc của Israel xuống trại tị nạn al-Maghazi ở Dải Gaza ngày 25/12/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Vì những căng thẳng gần đây, đầu tháng 2 vừa qua, một dự luật kêu gọi đánh giá lại quan hệ giữa Mỹ và Nam Phi được đưa ra Hạ viện Mỹ. Dự luật cáo buộc đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC) có quan hệ với lực lượng Hamas kể từ khi ANC nắm quyền năm 1994; các thành viên Chính phủ Nam Phi và lãnh đạo ANC có những tuyên bố bài Do Thái và chống Israel sau vụ tấn công của lực lượng Hamas vào Israel ngày 7/10/2023. Dự luật cũng cho rằng, Nam Phi đang tích cực theo đuổi việc xây dựng các “mối quan hệ chặt chẽ hơn” với cả Nga và Trung Quốc.

Tháng 3/2024, Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi Naledi Pandor thăm Washington, thảo luận với phía Mỹ về căng thẳng giữa hai nước. Bà Pandor bác bỏ cáo buộc cho rằng ANC “có một số hình thức hợp tác với Hamas”, đồng thời nhấn mạnh, triết lý cơ bản của Nam Phi trong chính sách đối ngoại là luôn tìm kiếm hòa bình và đàm phán. Chuyến thăm được cho là nhằm mục đích để các nhà chiến lược Mỹ hiểu rõ hơn quan điểm của Nam Phi trong các vấn đề có sự khác biệt với Mỹ.

Nam Phi là đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ ở châu Phi. Năm 2022, kim ngạch xuất khẩu của Mỹ sang Nam Phi đạt mức 9,3 tỷ USD; khoảng 600 doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại quốc gia này. Nam Phi và Mỹ cũng đã ký một số hiệp định hợp tác thương mại. Bên cạnh quan hệ kinh tế, hai nước còn hợp tác chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực khác, như chống dịch bệnh, hay sáng kiến liên quan khí hậu, giảm lượng khí thải các-bon... Chia sẻ với báo chí, Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi Naledi Pandor khẳng định, Nam Phi là đối tác quan trọng của Mỹ và ngược lại. Bà Pandor hy vọng hai quốc gia có thể hàn gắn và tiếp tục phát triển mối quan hệ dựa trên cơ sở vững chắc mà hai nước đã xây dựng trong nhiều năm qua.

Nhận định cả Nam Phi và Mỹ đều coi trọng mối quan hệ song phương, Giáo sư trợ giảng tại Trung tâm Nghiên cứu châu Phi tại Đại học Stanford (Mỹ), ông Joel Samoff kỳ vọng hai nước sẽ nỗ lực tìm cách duy trì hợp tác. Chuyên gia tin tưởng chuyến thăm Mỹ của Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi vừa diễn ra giúp xoa dịu căng thẳng giữa hai bên. Ông cũng nhận định, dự luật đánh giá lại quan hệ Mỹ-Nam Phi khó có khả năng “vượt ải” hai viện Quốc hội Mỹ và được Tổng thống Mỹ ký ban hành.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại Ottawa. (Ảnh: THX/TTXVN)

Canada mở rộng mạng lưới đối tác thương mại

Truyền thông quốc tế đưa tin, Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ tiến hành chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng 10, với nội dung thúc đẩy hợp tác thương mại, năng lượng, quốc phòng và kết cấu hạ tầng.

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Màn trình diễn áo dài. (Ảnh: Q.H)

Sắc màu Việt Nam tỏa sáng giữa lòng thành phố vùng Viễn Đông

Ngày 3/10, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Vladivostok, Viễn Đông Nga phối hợp Chính quyền thành phố Vladivostok tổ chức “Ngày Việt Nam tại Viễn Đông 2026” - ngày hội văn hóa-kinh tế-du lịch mang đậm bản sắc Việt, để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng bạn bè Nga và quốc tế.

Sáng 28/7/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang và Thứ trưởng Ngoại giao Panama Carlos A. Hoyos đồng chủ trì Phiên Tham vấn chính trị lần thứ hai Việt Nam - Panama. Ảnh tư liệu: TTXVN

Cơ hội mở rộng hợp tác Việt Nam-Panama

Trải qua hơn 50 năm từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam và Panama ngày càng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, đồng thời phát huy vai trò của mỗi nước như một cầu nối giữa các khu vực năng động của thế giới.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Đại sứ Bùi Lê Thái phát biểu tại buổi gặp mặt giao lưu. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Hungary cung cấp)

Gặp mặt hữu nghị, tăng cường giao lưu nhân dân Việt Nam-Hungary

Việt Nam luôn trân trọng, ghi nhớ những đóng góp quý báu của những người bạn Hungary trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước. Những tình cảm chân thành được vun đắp qua nhiều thế hệ đã tạo nên nền tảng đặc biệt cho quan hệ hữu nghị giữa hai nước Việt Nam-Hungary.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng tại họp báo thường kỳ, ngày 1/10/2026. (Ảnh: Bộ Ngoại giao cung cấp)

Việt Nam và Hoa Kỳ hướng tới sớm ký kết Hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng

Theo Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng, Việt Nam và Hoa Kỳ đang tiếp tục trao đổi để thúc đẩy đàm phán thương mại đạt kết quả tích cực, bảo đảm lợi ích chính đáng của người dân và doanh nghiệp, phù hợp với điều kiện phát triển của mỗi nước, đóng góp tích cực vào quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Eo biển Hormuz - gần thị trấn Khasab, miền bắc Oman. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tìm kiếm thỏa thuận về Eo biển Hormuz

Các bên trung gian đang tăng cường nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm bảo đảm tự do hàng hải qua Eo biển Hormuz và khôi phục đàm phán hướng tới chấm dứt cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng qua.