Sóng gió trong quan hệ Mỹ-Nam Phi

Quan hệ song phương giữa Mỹ và Nam Phi trải qua quãng thời gian đầy sóng gió, trong bối cảnh thế giới xảy ra nhiều mâu thuẫn chưa thể hàn gắn. Cả Nam Phi và Mỹ đều coi trọng quan hệ song phương, giới chuyên gia nhận định, hai nước sẽ tiếp tục nỗ lực duy trì và tăng cường hợp tác.
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Nam Phi Naledi Pandor tại Pretoria, Nam Phi năm 2022. Ảnh: CGTN
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Nam Phi Naledi Pandor tại Pretoria, Nam Phi năm 2022. Ảnh: CGTN

Lập trường của Nam Phi về các cuộc xung đột trên thế giới thời gian qua khiến quan hệ giữa Nam Phi với Mỹ và các quốc gia phương Tây thêm căng thẳng. Trên trang mạng Diễn đàn châu Phi-Mỹ (Đại học Witwatersrand, Nam Phi), Tiến sĩ Asad el Malik nhận định, trong bối cảnh xung đột giữa Ukraine và Nga, quyết định của Nam Phi bỏ phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu nghị quyết Liên hợp quốc về chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga, hay việc Nam Phi tổ chức đón tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Nga, cũng như tập trận hải quân chung với Nga và Trung Quốc, đã làm phức tạp thêm mối quan hệ giữa Nam Phi và phương Tây.

Theo học giả Asad el Malik, cách Nam Phi ủng hộ sự nghiệp đấu tranh chính nghĩa của người Palestine cũng gây thêm phức tạp cho Pretoria. Tháng 10/2023, căng thẳng giữa lực lượng Hamas và Israel leo thang thành cuộc xung đột tàn khốc. Phản ứng quân sự sau đó của Israel ở Gaza khiến Nam Phi lên tiếng phản đối, thậm chí đưa vấn đề lên Tòa án Công lý quốc tế. Mỹ đã bác bỏ cáo buộc của Nam Phi cho rằng Israel phạm “tội diệt chủng” ở Gaza, với lý do vô căn cứ, khiến quan hệ song phương Mỹ-Nam Phi thêm căng thẳng. Một yếu tố nữa làm gia tăng phức tạp trong quan hệ giữa Washington và Pretoria là sự tham gia của Nam Phi vào BRICS - khối được coi là đối trọng lớn cạnh tranh ảnh hưởng với phương Tây.

Hiện trường đổ nát sau vụ oanh tạc của Israel xuống trại tị nạn al-Maghazi ở Dải Gaza ngày 25/12/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Hiện trường đổ nát sau vụ oanh tạc của Israel xuống trại tị nạn al-Maghazi ở Dải Gaza ngày 25/12/2023. Ảnh: AFP/TTXVN

Vì những căng thẳng gần đây, đầu tháng 2 vừa qua, một dự luật kêu gọi đánh giá lại quan hệ giữa Mỹ và Nam Phi được đưa ra Hạ viện Mỹ. Dự luật cáo buộc đảng Đại hội Dân tộc Phi (ANC) có quan hệ với lực lượng Hamas kể từ khi ANC nắm quyền năm 1994; các thành viên Chính phủ Nam Phi và lãnh đạo ANC có những tuyên bố bài Do Thái và chống Israel sau vụ tấn công của lực lượng Hamas vào Israel ngày 7/10/2023. Dự luật cũng cho rằng, Nam Phi đang tích cực theo đuổi việc xây dựng các “mối quan hệ chặt chẽ hơn” với cả Nga và Trung Quốc.

Tháng 3/2024, Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi Naledi Pandor thăm Washington, thảo luận với phía Mỹ về căng thẳng giữa hai nước. Bà Pandor bác bỏ cáo buộc cho rằng ANC “có một số hình thức hợp tác với Hamas”, đồng thời nhấn mạnh, triết lý cơ bản của Nam Phi trong chính sách đối ngoại là luôn tìm kiếm hòa bình và đàm phán. Chuyến thăm được cho là nhằm mục đích để các nhà chiến lược Mỹ hiểu rõ hơn quan điểm của Nam Phi trong các vấn đề có sự khác biệt với Mỹ.

Nam Phi là đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ ở châu Phi. Năm 2022, kim ngạch xuất khẩu của Mỹ sang Nam Phi đạt mức 9,3 tỷ USD; khoảng 600 doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại quốc gia này. Nam Phi và Mỹ cũng đã ký một số hiệp định hợp tác thương mại. Bên cạnh quan hệ kinh tế, hai nước còn hợp tác chặt chẽ trong nhiều lĩnh vực khác, như chống dịch bệnh, hay sáng kiến liên quan khí hậu, giảm lượng khí thải các-bon... Chia sẻ với báo chí, Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi Naledi Pandor khẳng định, Nam Phi là đối tác quan trọng của Mỹ và ngược lại. Bà Pandor hy vọng hai quốc gia có thể hàn gắn và tiếp tục phát triển mối quan hệ dựa trên cơ sở vững chắc mà hai nước đã xây dựng trong nhiều năm qua.

Nhận định cả Nam Phi và Mỹ đều coi trọng mối quan hệ song phương, Giáo sư trợ giảng tại Trung tâm Nghiên cứu châu Phi tại Đại học Stanford (Mỹ), ông Joel Samoff kỳ vọng hai nước sẽ nỗ lực tìm cách duy trì hợp tác. Chuyên gia tin tưởng chuyến thăm Mỹ của Bộ trưởng Ngoại giao Nam Phi vừa diễn ra giúp xoa dịu căng thẳng giữa hai bên. Ông cũng nhận định, dự luật đánh giá lại quan hệ Mỹ-Nam Phi khó có khả năng “vượt ải” hai viện Quốc hội Mỹ và được Tổng thống Mỹ ký ban hành.

Có thể bạn quan tâm

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Các cơ quan đại diện và kiều bào tại Pháp vui mừng đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Cộng hòa Pháp ngày 3/10/2024. (Ảnh: KHẢI HOÀN)

Cộng đồng người Việt tại Pháp và Bồ Đào Nha tự hào, vững tin theo con đường lãnh đạo của Đảng quang vinh

Phấn khởi với thành công rất tốt đẹp của Đại hội XIV của Đảng, cán bộ các cơ quan đại diện và cộng đồng người Việt tại Pháp và Bồ Đào Nha bày tỏ niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời khẳng định quyết tâm góp sức thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đại sứ EU tại ASEAN Sujiro Seam. (Ảnh: Đỗ Quyên/TTXVN)

EU cân nhắc khởi động đàm phán FTA với ASEAN sau năm 2027

Theo phóng viên TTXVN tại Indonesia, phát biểu tại cuộc gặp gỡ báo chí ở Jakarta tối 26/1, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Sujiro Seam cho biết khối này có thể xem xét khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) sau năm 2027.

Cảng hàng hóa Busan, Hàn Quốc. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng thuế lên 25% đối với một số hàng hóa của Hàn Quốc

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 26/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tăng thuế nhập khẩu đối với ô-tô, dược phẩm và gỗ xẻ của Hàn Quốc từ mức 15% lên 25%. Nguyên nhân được cho là do Quốc hội Hàn Quốc chậm phê duyệt thỏa thuận thương mại song phương đã đạt được với Mỹ vào mùa hè năm ngoái.

Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV thống nhất tuyệt đối bầu đồng chí Tô Lâm tiếp tục giữ chức Tổng Bí thư. (Ảnh: TTXVN)

Ấn tượng về nhà lãnh đạo hành động quyết liệt, nhìn xa trông rộng, đủ sức dẫn dắt Việt Nam vươn mình

Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có nhiều nét tương đồng về thể chế chính trị, văn hóa-xã hội và tầm nhìn phát triển đất nước, Đại hội XIV và việc Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục giữ cương vị người đứng đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận và giới trí thức, học giả Trung Quốc.

Tuyết rơi dày tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ: Bão gây tê liệt giao thông đường bộ và hàng không

Một cơn bão mùa đông mạnh đang càn quét phần lớn nước Mỹ, buộc các hãng hàng không phải hủy hàng nghìn chuyến bay và hoãn hàng trăm chuyến vào ngày 26/1, trong bối cảnh mưa đóng băng và tuyết rơi dày làm gián đoạn hoạt động đi lại và gây rối loạn mạng lưới giao thông.

Tổng Bí thư Tô Lâm Báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam tại phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Đại hội XIV và tầm nhìn phát triển dựa trên khoa học-công nghệ

Đại hội XIV của Đảng là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt và là dấu mốc khởi đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Một trong những nhiệm vụ chủ yếu trong giai đoạn 2026-2030 là thúc đẩy đột phá chiến lược, lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính cho phát triển đất nước.