Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã Thanh Mai, tỉnh Thái Nguyên được hình thành và đi vào hoạt động trên cơ sở hợp nhất các xã Thanh Mai, Thanh Vận và Mai Lạp (tỉnh Bắc Kạn cũ). Trên địa bàn xã hiện có 137 hộ thuộc diện được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát, gồm: 126 hộ làm mới và 11 hộ sửa chữa. Đến đầu tháng 7, xã đã khởi công 114 nhà, trong đó có 48 nhà đã hoàn thành. Tuy nhiên, trên địa bàn xã có 37 hộ đủ điều kiện, nhưng không có nhu cầu thực hiện trong năm 2025. Các hộ này đều đã làm bản cam kết không thắc mắc, khiếu nại về chương trình.
Tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn xã Thanh Mai gặp khó khăn do một số hộ thiếu kinh phí đối ứng, trong khi giá nguyên vật liệu tăng cao. Mặt khác, địa hình núi cao, chia cắt, mưa lũ cũng gây khó khăn cho vận chuyển vật liệu. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hà Đức Dục cho biết: Cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo của tỉnh ủy, ban chỉ đạo của xã đã phân công các thành viên phụ trách từng thôn, bản tiến hành rà soát, tổng hợp lại chính xác từng trường hợp cụ thể để lên kế hoạch chi tiết. Với sự nỗ lực, quyết tâm, xã xác định sẽ hoàn thành sớm việc xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn.
Trong sáng 6/7, lãnh đạo xã Thanh Mai đã trực tiếp xuống các thôn vận động các hộ dân đã được hỗ trợ nhưng chưa khởi công tiến hành khởi công xây dựng nhà; đồng thời tiếp tục vận động 37 hộ đủ điều kiện hỗ trợ nhưng chưa đăng ký tham gia chương trình nhân văn này.
Bằng Thành trước đây là xã rộng nhất của tỉnh Bắc Kạn (cũ). Sau sắp xếp đơn vị hành chính, sáp nhập thêm các xã lân cận, xã Bằng Thành mới vẫn là một trong những xã có diện tích rộng nhất của tỉnh Thái Nguyên (mới). Nằm cách trung tâm tỉnh khoảng 200 km, tỷ lệ hộ nghèo cao, giao thông cách trở nên việc xóa nhà tạm, nhà dột nát tại Bằng Thành gặp nhiều khó khăn. Qua rà soát, thống kê, Bằng Thành hiện có 330 nhà tạm, dột nát. Hiện tại, xã đã hoàn thành 168 nhà; 86 nhà đã khởi công và đang thi công. Số nhà chưa khởi công là 76 nhà do khó khăn trong vận chuyển vật liệu, không có đất; 21 hộ không đăng ký thực hiện.
Bí thư Đảng ủy xã Đào Duy Hưng cho biết: Với tinh thần không kể ngày nghỉ, không ngại đường xa, các tổ công tác của ban chỉ đạo đã đến từng hộ dân để vận động, chỉ đạo triển khai. Người dân sẽ được hỗ trợ ứng trước để huy động máy móc san ủi, tạo mặt bằng, vận chuyển vật liệu. Đối với các hộ không có đất sẽ bố trí vào khu tái định cư Lẻo Luông và đất tập thể thôn Ngạm Váng. Xã đã chốt số liệu và từng trường hợp cụ thể để báo cáo tỉnh cấp bổ sung kinh phí, quyết tâm hoàn thành sớm nhất việc xóa nhà tạm, nhà dột nát cho nhân dân.
Hiện tại, việc thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát của tỉnh Thái Nguyên chỉ còn tập trung ở 37 xã phía bắc, vốn là các xã của tỉnh Bắc Kạn (cũ). Trước khi hợp nhất, tỉnh Thái Nguyên (cũ) đã hoàn thành việc xóa nhà tạm, nhà dột nát từ tháng 4/2025. Theo thống kê của tỉnh Thái Nguyên (tính đến ngày 5/7), tại 37 xã phía bắc có 6.008 hộ thuộc đối tượng hỗ trợ. Số hộ thuộc đối tượng hỗ trợ thực hiện trong năm 2025 là 4.651 hộ, trong đó, đã khởi công và hoàn thành 3.922 hộ. Tuy nhiên, trong tổng số hộ đủ điều kiện hỗ trợ có tới 1.357 hộ không đăng ký thực hiện trong năm 2025. Nguyên nhân chủ yếu là do các hộ không có đất, không có khả năng đối ứng, do tập quán tín ngưỡng... Mặc dù tỉnh Bắc Kạn (cũ) đã quyết liệt chỉ đạo, vận động nhưng nhiều hộ vẫn không đăng ký thực hiện trong năm 2025. Các xã đã phải để các hộ ký cam kết không thắc mắc, khiếu nại, đồng thời tiếp tục vận động các hộ đăng ký thực hiện.
Trước tình hình này, ngay ngày thứ bảy của tuần đầu tiên vận hành tỉnh mới, lãnh đạo Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân và các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thái Nguyên đã trực tiếp đến địa bàn các xã ở phía bắc để kiểm tra, chỉ đạo, đôn đốc. 16 đoàn kiểm tra của ban chỉ đạo tỉnh đã kiểm tra các xã còn nhiều khó khăn, vướng mắc, tiến độ chậm, gồm: Thanh Mai, Chợ Rã, Cường Lợi, Bằng Thành, Thượng Minh, Nà Phặc, Nam Cường, Phúc Lộc, Nghiên Loan, Ba Bể, Hiệp Lực, Nghĩa Tá, Cao Minh, Thượng Quan, Đồng Phúc, Ngân Sơn.
Các đoàn kiểm tra yêu cầu khẩn trương rà soát những hộ thuộc diện hỗ trợ mà chưa đăng ký; trong đó, phải cụ thể rõ khó khăn, vướng mắc để có giải pháp khắc phục. Trực tiếp kiểm tra tại xã Chợ Rã, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên Đinh Quang Tuyên yêu cầu, xã Chợ Rã khẩn trương rà soát lại số liệu, đối tượng, tiêu chuẩn các hộ trong diện hỗ trợ; huy động tối đa nguồn lực để hỗ trợ các hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, hoàn thành mục tiêu theo kế hoạch.
Tại cuộc họp Ban chỉ đạo xóa nhà tạm, nhà dột nát tỉnh Thái Nguyên, Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Việt Hùng nhấn mạnh, đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị quan trọng, mà còn là “mệnh lệnh từ trái tim”, là việc làm nhân văn cao cả. Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu ban chỉ đạo các xã tiến hành tuyên truyền, vận động các hộ thuộc đối tượng hỗ trợ nhưng chưa đăng ký tham gia thực hiện chương trình, có số liệu chính xác báo cáo về ban chỉ đạo tỉnh. Thành viên ban chỉ đạo các cấp, cấp ủy các cấp tăng cường kiểm tra, giám sát, nêu gương vận động để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện mục tiêu toàn diện, hiệu quả.
Tỉnh Thái Nguyên phấn đấu sẽ hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho đối tượng chính sách, người có công trước ngày 27/7; hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo trước ngày 31/8 ■
