Bất chợt, mở tờ báo sáng sớm, bạn đọc được dòng tin có đàn cá heo tung tăng nơi vùng biển quê hương, nhiều cá thể động vật quý hiếm xuất hiện ở một vườn quốc gia… Những tín hiệu đó từ thiên nhiên thật xanh, lành.
Qua hơn hai năm điều tra, nghiên cứu theo tuyến kết hợp đặt hệ thống máy ảnh tự động (bẫy ảnh), máy quay phim, mới đây, nhóm nghiên cứu tại Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, đã công bố kết quả rất đáng kể: Hình ảnh và các dấu chân bò tót, có thể từ 13-17 cá thể với nhiều con đã trưởng thành, cùng nhiều cá thể động vật quý hiếm khác, như vượn đen má vàng, chà vá chân đen, sơn dương, tê tê Java, sóc bay…
Trước đó, tác giả Trương Thanh Tịnh và cộng sự công bố nghiên cứu “Hiện trạng và quần thể chà vá chân đen (Pygathrix nigripes) ở Vườn quốc gia Núi Chúa, tỉnh Ninh Thuận (nay là Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam)”, trong Bản tin Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ Khánh Hòa, số 3 năm 2025. Nghiên cứu được tiến hành tại khu vực rộng hơn 23 nghìn ha, trong hai năm 2022-2023, đem lại thông tin thống kê rất đáng chú ý: Có tổng cộng 889 cá thể, ước tính số lượng quần thể lên đến 1.139 cá thể chà vá chân đen, thuộc 59 đàn. Nghiên cứu đồng thời gợi ra nhiều thảo luận về bảo tồn đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia này và nêu kiến nghị: Trồng rừng nối liền sinh cảnh bằng loài cây làm thức ăn cho chà vá chân đen trong lâm phần do Vườn quốc gia quản lý.
Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa, hiện đại hóa hạ tầng cơ sở ngày càng mạnh mẽ ở hầu khắp các địa phương trên cả nước, diện tích rừng cũng không tránh khỏi tình trạng bị thu hẹp, thức ăn của các loài động vật quý hiếm mất dần. Nhưng để những tín hiệu xanh, lành từ thiên nhiên xuất hiện nhiều hơn trong đời sống con người, chẳng còn cách nào khác, chính con người cần “bảo nhau” cùng cân bằng lại những tham vọng tài sản vật chất của mình…
Sự xuất hiện của những chú bò tót đen nhẫy, lừng lững, những con chà vá chân đen đuôi dài thõng thượt cho thấy sự đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Núi Chúa - Phước Bình là quan trọng, cần được bảo tồn, quản lý theo cách đặc biệt.
