Một vài con số thống kê ban đầu từ đại diện Viện Chăn nuôi quốc gia Việt Nam (NIAS), Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, tình trạng mất an toàn sinh học trong chăn nuôi lợn ở nước ta.
Với sự hỗ trợ từ Chương trình Aus4Innovation, nhóm các nhà khoa học đến từ NIAS, Cơ quan Khoa học quốc gia Australia (CSIRO) và Đại học Charles Sturt (CSU, Australia) đã tiến hành nghiên cứu sau khi khảo sát tập trung tại ba tỉnh Bình Định (nay thuộc tỉnh Gia Lai), Đắk Lắk và Quảng Ngãi về tập quán chăn nuôi của các nông hộ nhỏ.
Cuối tháng 10/2025, nhóm đã công bố nghiên cứu, chỉ rõ nhiều tập quán chăn nuôi lợn “truyền thống” tại hộ gia đình có thể làm tăng nguy cơ lây lan, bùng phát các dịch bệnh, như dịch tả lợn châu Phi. Nhiều biện pháp được cho là hữu hiệu trước mắt đã được nhóm các nhà nghiên cứu chia sẻ. Có thể kể đến việc bảo đảm lợn được uống nước sạch, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh tới năm lần. Hay việc phải vệ sinh tay và ủng của người chăn nuôi trước khi vào khu vực chuồng trại, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh tới 10 lần… Nói cách khác, người chăn nuôi phải thay đổi thói quen vệ sinh chuồng trại và không tùy tiện cho lợn ăn uống thức ăn thu gom không rõ nguồn gốc.
Bà con nông dân, nhất là các chủ hộ chăn nuôi nhỏ lẻ ở vùng sâu vùng xa, luôn thiếu điều kiện tiếp cận kiến thức khoa học cập nhật để ứng phó nhiều vấn đề phát sinh trong thời gian xảy ra dịch bệnh. Chính vì vậy, những chương trình nghiên cứu tại địa phương kết hợp đưa ra giải pháp ban đầu cho bà con như nhóm các nhà khoa học nói trên vừa thực hiện là vô cùng thiết thực.
Nghiên cứu cũng chỉ ra, để góp phần giải quyết có hiệu quả dịch bệnh trong chăn nuôi lợn, cần có sự hợp lực của “ba nhà”: nhà nghiên cứu, nhà quản lý, hoạch định chính sách và chủ hộ chăn nuôi để tạo sức mạnh của sự hợp tác, kiến tạo các giải pháp dựa trên cơ sở khoa học, hướng đến phát triển chăn nuôi lợn an toàn, bền vững.
