Một mặt, thị trường bán lẻ Việt Nam trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết với sự phát triển mạnh mẽ của các “ông lớn” trong và ngoài nước như Central Retail, Bách Hóa Xanh, Winmart..., với lợi thế về quy mô, vốn và chiến lược giá linh hoạt. Mặt khác, đại dịch Covid-19 ập đến đã tác động nặng nề, làm thay đổi hoàn toàn hành vi mua sắm của người tiêu dùng và gây sụt giảm sức mua nghiêm trọng trên diện rộng.
Kỷ luật thép và những quyết định dũng cảm
Đối mặt với bối cảnh mà việc tồn tại đã là một thách thức lớn, chứ chưa nói đến phát triển, SATRA đã không lùi bước. Thay vì né tránh thực tế, SATRA đã chọn cách đối mặt trực diện, khởi động một “cuộc cách mạng” để tái cấu trúc toàn diện hệ thống bán lẻ, với mục tiêu không chỉ là tồn tại, mà là để trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn. Trọng tâm của cuộc tái cấu trúc là một chiến lược cắt giảm bộ máy.
Nhận thấy việc duy trì một mạng lưới cồng kềnh nhưng kém hiệu quả sẽ bào mòn nguồn lực, SATRA đã tiến hành một cuộc rà soát toàn diện. Kết quả là, từ năm 2021 đến nay, Tổng Công ty đã quyết định đóng cửa 44 cửa hàng Satrafoods hoạt động không hiệu quả, có doanh thu thấp hoặc có vị trí mặt bằng không còn phù hợp để phát triển. Đây là một quyết định không hề dễ dàng, bởi nó đồng nghĩa với việc chấp nhận hy sinh doanh thu trong ngắn hạn.
Song song với việc tinh gọn mạng lưới, SATRA tập trung vào việc tái cấu trúc danh mục hàng hóa. Thay vì dàn trải, hệ thống đã lựa chọn và tập trung vào khoảng 400 mặt hàng chủ lực, có sức mua tốt và phù hợp với nhu cầu của khách hàng mục tiêu, đồng thời liên tục rà soát để điều chỉnh cho phù hợp.
Những hành động này cho thấy một tư duy quản trị thực tế và dài hạn. SATRA đã chuyển hướng từ mục tiêu “tăng trưởng bằng mọi giá” sang “tăng trưởng bền vững và hiệu quả”, tạo ra một “cơ thể tài chính” khỏe mạnh hơn trong tương lai.
“Quả ngọt” từ hành trình tinh gọn-tái cấu trúc
Những nỗ lực và các quyết sách đúng đắn đã bắt đầu mang lại “quả ngọt”. Các con số tài chính là minh chứng không thể chối cãi cho sự thành công của chiến lược tái cấu trúc. Toàn hệ thống bán lẻ đã kiên trì giảm lỗ qua từng năm, với mức giảm trung bình ấn tượng là 10,1% mỗi năm, cho thấy một sự chuyển biến tích cực và bền vững. Quan trọng hơn, hệ thống đã dần lấy lại được sự tự chủ về tài chính. Đến nay, đã có 3 đơn vị trong hệ thống (Siêu thị Sài Gòn, Trung tâm thương mại Phạm Hùng và Củ Chi) kinh doanh có lợi nhuận và hoàn toàn tự chủ được quỹ tiền lương, dự kiến sẽ có thêm Thương xá Tax gia nhập nhóm này trong năm 2025.
Sự chuyển đổi còn thể hiện ở việc tái cơ cấu nhân sự một cách sâu rộng, tối ưu hóa bộ máy hoạt động. Đến nay, số lượng nhân sự của hệ thống bán lẻ cũng đã giảm khoảng 35,4% so với năm 2020.
Đáng chú ý, từ năm 2021, SATRA đã không còn phải dùng ngân sách chung để hỗ trợ các đơn vị về chi phí thuê đất và tiếp thị-quảng bá, vốn là một khoản chi không nhỏ, chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào ngân sách chung. Những kết quả này đã biến câu chuyện từ “khó khăn” thành “vượt khó thành công”, khẳng định mạnh mẽ sự đúng đắn trong chiến lược tái cấu trúc của SATRA
Khi lợi nhuận và trách nhiệm song hành
Điểm nhấn đắt giá và đáng tự hào nhất trong “cuộc cách mạng” của HTBL SATRA chính là khả năng thực hiện một cuộc tái cấu trúc tài chính khắc nghiệt mà không hề từ bỏ sứ mệnh xã hội của mình. Ngay cả trong giai đoạn khó khăn nhất, hệ thống bán lẻ vẫn vững vàng ở vai trò chủ lực trong Chương trình Bình ổn thị trường của thành phố, đều đặn cung ứng lượng hàng hóa trị giá 30-40 tỷ đồng mỗi năm với giá cả ổn định cho người dân.
Đặc biệt, trong những ngày tháng cam go của đại dịch Covid-19, HTBL SATRA đã trở thành một trong những đơn vị tuyến đầu của thành phố. Các siêu thị, cửa hàng đã làm việc không kể ngày đêm, dự trữ và cung ứng một khối lượng hàng hóa khổng lồ, có những ngày doanh thu tăng vọt gấp 4-5 lần so với ngày bình thường, để phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân trong giai đoạn giãn cách xã hội.
Sự song hành này cho thấy một phẩm chất đặc biệt của SATRA. Trong khi các doanh nghiệp tư nhân có thể phải cắt giảm mọi hoạt động không sinh lời khi gặp khó khăn, SATRA vẫn có trách nhiệm với cộng đồng. Điều này không chỉ định vị thương hiệu SATRA mạnh về kinh doanh, mà còn giàu tình người và có trách nhiệm xã hội, tạo ra một sự khác biệt và thiện cảm sâu sắc, khẳng định giá trị cốt lõi của một doanh nghiệp nhà nước trụ cột trong lòng người dân thành phố.
Ông Lâm Quốc Thanh, Tổng Giám đốc SATRA, cho biết: Người tiêu dùng ngày càng chú trọng vào tiêu dùng bền vững, cá nhân hóa sản phẩm và yếu tố ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị). Bối cảnh này đòi hỏi các doanh nghiệp phải thay đổi để bắt kịp xu thế, điều chỉnh từng ngày cách vận hành của ngành bán lẻ.
Trước xu thế này, SATRA đã đặt ra mục tiêu tái cơ cấu mảng bán lẻ, quyết tâm tạo thế và lực mới cho doanh nghiệp. SATRA cũng xác định rõ, tái cơ cấu mảng bán lẻ là một quá trình phức tạp đòi hỏi sự cẩn trọng và hoạch định chiến lược kỹ lưỡng, việc thực hiện phải đồng bộ, hiệu quả, phù hợp với thay đổi của ngành bán lẻ hiện đại nhưng cũng phải giữ được bản sắc và giá trị mà doanh nghiệp đã dày công gây dựng.
