Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm giữ vững địa bàn không ma túy, góp phần xây dựng môi trường sống bình yên cho nhân dân.
Khu vực Thới Hòa, phường Ô Môn (trước đây) có nhiều hẻm nhỏ và vùng giáp ranh, tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, có dấu hiệu sử dụng trái phép chất ma túy từng khiến người dân lo lắng. Tuy nhiên, kể từ khi triển khai mô hình xã, phường không ma túy, bộ mặt nơi đây đã thay đổi hoàn toàn. Bà Trần Thị Đào ở khu vực Thới Hòa cho biết: “Cảnh sát khu vực, lực lượng an ninh trật tự cơ sở tăng cường nắm tình hình, cùng với người dân nêu cao tinh thần cảnh giác phòng, chống các loại tội phạm. Thông qua đường dây nóng, nhóm Zalo phòng, chống tội phạm, khi có vấn đề về an ninh trật tự, người dân báo ngay cho cơ quan chức năng kịp thời xử lý”.
Cần Thơ là trung tâm kinh tế-xã hội của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có hệ thống giao thông thủy, bộ huyết mạch, kết nối với nhiều tỉnh trong vùng. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nhưng cũng là “cơ hội” để tội phạm ma túy lợi dụng vận chuyển hàng cấm. Lực lượng chuyên trách đã tăng cường tuần tra, kiểm soát các tuyến trọng điểm, triệt phá các đường dây từ khi chúng mới nhen nhóm ý định xâm nhập vào địa bàn cơ sở.
Là lực lượng nòng cốt, Công an thành phố Cần Thơ phối hợp các cấp, ngành, người dân thực hiện đồng bộ những giải pháp làm trong sạch địa bàn theo lộ trình, kế hoạch phù hợp. Công an thành phố Cần Thơ chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, công an xã, phường, đặc biệt tổ công tác an ninh trật tự cơ sở bám sát địa bàn, phát hiện bắt giữ nhiều vụ tàng trữ, mua bán, sử dụng trái phép chất ma túy trong đợt cao điểm tấn công tội phạm. Trong quá trình triển khai các đợt cao điểm phòng, chống tội phạm, Công an thành phố Cần Thơ bắt giữ hàng chục vụ mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép ma túy trên địa bàn, xử lý gần 100 đối tượng góp phần giữ vững an ninh trật tự, đem lại bình yên cho người dân.
Bên cạnh đó, công an các xã, phường rà soát, thống kê số người nghiện và người sử dụng trái phép chất ma túy. Danh sách này được cập nhật liên tục để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp. Công tác lập hồ sơ đưa đi cai nghiện bắt buộc được thực hiện quyết liệt, song hành với việc vận động cai nghiện tự nguyện tại gia đình và cộng đồng. Thay vì dàn trải, các xã, phường tập trung làm sạch địa bàn không ma túy ở từng tổ dân phố, từng khu vực. Khi một khu vực đã sạch ma túy, chính quyền sẽ huy động sức dân để canh giữ, không để tội phạm quay lại, từ đó nhân rộng ra toàn xã, phường.
Ngoài ra, các xã, phường phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ an ninh trật tự, phòng chống tội phạm qua các mô hình như: “Camera an ninh”, “Cổng rào an ninh trật tự”, “Zalo kết nối an ninh”… góp phần phòng, chống tội phạm hiệu quả. Nhờ vậy, sau hơn sáu tháng triển khai, đến đầu năm 2026, thành phố Cần Thơ có 25 xã, phường đạt tiêu chí không ma túy, đạt kế hoạch đề ra. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố triển khai xây dựng xã, phường không ma túy đến tất cả đơn vị, phấn đấu có 50% số xã, phường đạt tiêu chí không ma túy.
Dù đạt nhiều kết quả khả quan, nhưng hành trình xây dựng xã, phường không ma túy tại Cần Thơ vẫn đối mặt nhiều khó khăn, thách thức. Các loại ma túy mới dưới hình thức “nước vui”, “bánh cần” nhắm vào giới trẻ đang len lỏi vào trường học, quán bar, karaoke. Ở một số nơi, sau khi địa bàn được công nhận “sạch” ma túy, công tác duy trì có dấu hiệu chùng xuống, dẫn đến nguy cơ tái diễn phức tạp. Kinh phí cho công tác cai nghiện và đào tạo nghề cho người sau cai nghiện vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế.
Đại tá Bùi Đức An, Phó Giám đốc Công an thành phố Cần Thơ nhấn mạnh: Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan, tổ chức các cấp có trách nhiệm trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy và phải xem xét kỷ luật nghiêm nếu để tình hình ma túy diễn biến phức tạp tại cơ quan, đơn vị, địa phương, lĩnh vực, địa bàn được giao phụ trách, quản lý.
Công an cấp xã, phường cần khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xử lý dứt điểm các diện đối tượng về ma túy trên địa bàn, quyết tâm làm trong sạch địa bàn, không để phát sinh số diện đối tượng về ma túy mới; làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống ma túy, xây dựng, nhân rộng các mô hình hay mang lại hiệu quả thiết thực trong công tác phòng, chống ma túy.
Xây dựng xã, phường không ma túy là một quá trình liên tục, không có điểm kết thúc. Trong xây dựng xã, phường không ma túy phải lấy sự hài lòng và bình yên của nhân dân làm thước đo cao nhất cho hiệu quả của mô hình này. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi, Chủ tịch Hội đồng thẩm định xã, phường không ma túy thành phố Cần Thơ đề nghị: Cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phòng, chống ma túy; gắn trách nhiệm người đứng đầu nếu để tội phạm ma túy hoạt động phức tạp, gây bức xúc dư luận.
Công an thành phố cần phát huy vai trò nòng cốt trong triển khai phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Toàn dân tham gia phòng, chống ma túy”, gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và các phong trào thi đua yêu nước nhằm huy động sức mạnh toàn xã hội.
Các địa phương cần triển khai đồng bộ biện pháp phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ cho lực lượng chuyên trách, lực lượng phối hợp tại cơ sở; xây dựng đội ngũ tuyên truyền viên rộng khắp, hoạt động hiệu quả. Đồng thời, củng cố lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự cơ sở, trang bị công cụ hỗ trợ cần thiết cho công an xã, phường và lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát khép kín địa bàn.
