Đây là bước đi chiến lược góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai chữ số và khát vọng đưa Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.
Chuyển dịch năng lượng toàn cầu đang đặt các doanh nghiệp dầu khí trước yêu cầu tái định vị mô hình phát triển. Nhu cầu năng lượng vẫn tiếp tục gia tăng, trong khi yêu cầu giảm phát thải, đa dạng hóa nguồn cung và phát triển các dạng năng lượng xanh ngày càng trở nên cấp thiết. Trước xu thế đó, nhiều tập đoàn dầu khí lớn trên thế giới không từ bỏ lĩnh vực truyền thống, mà chủ động mở rộng sang năng lượng tái tạo, năng lượng ngoài khơi, thu giữ và lưu trữ carbon, hydrogen, khoáng sản chiến lược và các ngành công nghiệp phát thải thấp.
Đối với PVEP, đây vừa là sức ép phải thích ứng, vừa là cơ hội để mở rộng không gian phát triển. Hướng đi phù hợp không phải là chuyển đổi bằng mọi giá, mà là phát triển những lĩnh vực mới có khả năng kế thừa, phát huy trực tiếp năng lực thăm dò và khai thác (E&P) đã được tích lũy; qua đó tạo thêm động lực tăng trưởng, nâng cao sức chống chịu trước biến động của thị trường và tiếp tục đóng góp cho an ninh năng lượng quốc gia.
Giữ vững nền tảng E&P, mở rộng không gian phát triển
Sau nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, PVEP đã hình thành hệ thống năng lực tương đối đồng bộ, từ nghiên cứu địa chất, địa vật lý, khoan, phát triển mỏ đến quản lý, vận hành các dự án dầu khí, nhất là những dự án ngoài khơi có điều kiện kỹ thuật phức tạp. Cùng với đó là đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, hệ thống dữ liệu chuyên ngành, năng lực quản trị dự án và mạng lưới hợp tác với nhiều công ty dầu khí quốc gia, tập đoàn năng lượng quốc tế.
Những năng lực này không chỉ có giá trị đối với hoạt động khai thác dầu khí truyền thống. Kinh nghiệm nghiên cứu cấu trúc địa chất, quản lý vỉa, khoan, xây dựng và vận hành công trình biển có thể được chuyển hóa để PVEP từng bước tham gia các lĩnh vực như năng lượng tái tạo ngoài khơi; vận chuyển, sử dụng, thu giữ và lưu trữ carbon (CCS/CCUS); địa nhiệt; khí than; khoáng sản ngầm, khoáng sản đáy biển; hydrogen, amoniac xanh và các loại tài nguyên chiến lược phục vụ chuyển dịch năng lượng.
Việc mở rộng vì thế không làm thay đổi bản chất PVEP là doanh nghiệp thăm dò, khai thác dầu khí. Trái lại, đây là quá trình nâng cao giá trị của năng lực E&P, đưa những kinh nghiệm, công nghệ và nguồn lực đã tích lũy sang các không gian hoạt động mới có tính liên kết cao. Dầu khí tiếp tục là nền tảng tạo dòng tiền, nguồn lực, công nghệ và con người; còn các lĩnh vực mới bổ sung dư địa phát triển, giúp Tổng công ty thích ứng tốt hơn với sự thay đổi của cấu trúc năng lượng toàn cầu.
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với kinh nghiệm của nhiều tập đoàn năng lượng lớn trên thế giới khi duy trì dầu khí như một trụ cột quan trọng, đồng thời phát triển điện gió ngoài khơi, CCS/CCUS, hydrogen và các nguồn năng lượng phát thải thấp trên nền tảng năng lực địa chất, kỹ thuật ngoài khơi và quản trị dự án đã có. Chuyển dịch năng lượng vì thế không phải là sự thay thế đột ngột giữa cái cũ và cái mới, mà là quá trình mở rộng có lộ trình, bảo đảm hiệu quả và khả năng thích ứng dài hạn.
Cụ thể hóa mục tiêu chiến lược của Petrovietnam
Định hướng mở rộng của PVEP là một phần trong quá trình chuyển đổi mô hình phát triển của Petrovietnam. Từ một tập đoàn năng lượng truyền thống, Petrovietnam đang từng bước phát triển trên 3 trụ cột chiến lược: Năng lượng, công nghiệp và dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao; trong đó năng lượng tiếp tục giữ vai trò trụ cột cốt lõi.
Không gian hoạt động của Tập đoàn không còn giới hạn trong tìm kiếm, thăm dò, khai thác, chế biến và kinh doanh dầu khí, mà đang mở rộng sang LNG, điện khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen, amoniac xanh, CCS/CCUS, hóa chất, vật liệu mới, chế tạo thiết bị và dịch vụ kỹ thuật năng lượng.
Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu xây dựng Petrovietnam trở thành tập đoàn công nghiệp-năng lượng hàng đầu quốc gia và khu vực, có vị thế quốc tế; giữ vai trò chủ lực trong bảo đảm an ninh năng lượng, dẫn dắt quá trình chuyển dịch năng lượng và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu.
Đến năm 2030, Petrovietnam đặt mục tiêu hướng tới trở thành doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Trong chiến lược đó, lĩnh vực thăm dò, khai thác tiếp tục giữ vai trò nền tảng: vừa bảo đảm nguồn cung năng lượng, duy trì dòng tiền và đóng góp ngân sách, vừa tạo nguồn lực cho Petrovietnam phát triển công nghiệp, dịch vụ kỹ thuật và các dạng năng lượng mới.
Với vai trò đơn vị chủ lực của lĩnh vực E&P, PVEP được kỳ vọng không chỉ hoàn thành nhiệm vụ tìm kiếm, gia tăng trữ lượng và khai thác hiệu quả tài nguyên dầu khí, mà còn tiên phong tìm kiếm những không gian tăng trưởng mới cho toàn hệ sinh thái.
Định hướng tại buổi làm việc với PVEP về kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Chủ tịch Hội đồng thành viên Petrovietnam Lê Ngọc Sơn yêu cầu Tổng công ty tập trung gia tăng trữ lượng dầu khí, đồng thời nâng cao giá trị năng lực lõi “đầu tư-tìm mỏ-giữ mỏ”. PVEP phải thực sự trở thành “cánh tay nối dài” của Tập đoàn trong quản lý vốn và tài nguyên ở lĩnh vực E&P, đóng vai trò đầu mối, phối hợp các đơn vị có thế mạnh để triển khai hoạt động theo từng khu vực, bảo đảm hiệu quả tổng thể.
Chủ tịch Hội đồng thành viên Petrovietnam cũng lưu ý PVEP cần phát huy kinh nghiệm trong hoạt động mua bán, sáp nhập dự án và tài sản dầu khí; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao quản trị theo các chuẩn mực tiên tiến. Đây là nền tảng để Tổng công ty mở rộng khả năng tìm kiếm tài sản, nâng cao chất lượng quyết định đầu tư và đóng góp thiết thực cho mục tiêu tăng trưởng của Tập đoàn đến năm 2030.
Từ năng lực lõi đến chuỗi giá trị năng lượng mới
Trụ cột đầu tiên trong chiến lược phát triển của PVEP vẫn phải là củng cố hoạt động E&P. Trong điều kiện các mỏ dầu khí hiện hữu suy giảm tự nhiên, các đối tượng tiềm năng ngày càng nằm ở khu vực nước sâu, xa bờ, có cấu tạo địa chất phức tạp và yêu cầu vốn đầu tư lớn, PVEP cần tiếp tục nâng cao hiệu quả tìm kiếm, thăm dò; tối ưu khai thác; gia tăng hệ số thu hồi và kéo dài vòng đời các mỏ.
Cùng với việc khai thác tối đa tiềm năng trong nước, mở rộng đầu tư quốc tế thông qua hợp tác chiến lược, liên doanh, mua bán và sáp nhập (M&A) tài sản dầu khí cần trở thành một hướng đi quan trọng. Cách tiếp cận này giúp PVEP bổ sung trữ lượng và sản lượng, đa dạng hóa danh mục tài sản, phân tán rủi ro địa chất, thị trường, đồng thời tiếp nhận công nghệ và kinh nghiệm quản trị quốc tế.
Trên nền tảng đó, PVEP có thể từng bước tham gia những lĩnh vực liền kề. Với CCS/CCUS, năng lực nghiên cứu địa chất, quản lý vỉa, khoan và giám sát lòng đất là lợi thế trực tiếp để Tổng công ty đánh giá các cấu tạo có khả năng lưu trữ CO₂, xây dựng phương án bơm ép, vận chuyển và giám sát lâu dài. Đây là lĩnh vực có tiềm năng hình thành chuỗi dịch vụ mới, đồng thời hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải của các ngành công nghiệp trong nước.
Đối với điện gió ngoài khơi, kinh nghiệm khảo sát biển, phát triển mỏ, thiết kế và quản lý công trình ngoài khơi có thể được chuyển hóa thành năng lực tham gia khảo sát địa chất công trình, đánh giá điều kiện đáy biển, quản lý dự án và vận hành hạ tầng năng lượng biển. Tương tự, các hoạt động nghiên cứu địa nhiệt, khí than hay khoáng sản đáy biển đều có sự giao thoa đáng kể với tri thức địa chất, địa vật lý và công nghệ khoan mà PVEP đã tích lũy.
Điều quan trọng là các lĩnh vực mới cần được phát triển theo cách tiếp cận tích hợp, thay vì những dự án đơn lẻ. PVEP có thể phối hợp các đơn vị thành viên Petrovietnam có thế mạnh về khí, điện, chế biến, dịch vụ kỹ thuật, vận tải, thương mại và nghiên cứu khoa học để hình thành các chuỗi giá trị đồng bộ. Sức mạnh hệ sinh thái sẽ giúp tối ưu hóa hạ tầng và nguồn lực, nâng cao khả năng làm chủ công nghệ, hạn chế đầu tư phân tán và tạo lợi thế cạnh tranh mà một doanh nghiệp đơn lẻ khó có được.
Mở rộng lĩnh vực hoạt động cũng phải gắn với mở rộng không gian địa lý. Khi dư địa tăng trưởng trong nước có những giới hạn nhất định, thị trường quốc tế, đặc biệt là Trung Đông, Bắc Phi và các khu vực giàu tài nguyên, đang mở ra nhiều cơ hội cho Petrovietnam và PVEP trong đầu tư dầu khí, thương mại năng lượng, dịch vụ kỹ thuật và tiếp cận các lĩnh vực công nghệ mới.
Theo đó, PVEP sẽ có điều kiện thuận lợi để tiếp tục tìm kiếm các dự án dầu khí có tiềm năng, thúc đẩy M&A tài sản, mở rộng hợp tác với các công ty dầu khí quốc gia và các tập đoàn năng lượng lớn. Không gian hợp tác cũng có thể được mở rộng từ thăm dò, khai thác sang CCS/CCUS, năng lượng ngoài khơi, khoáng sản chiến lược và các dịch vụ có liên quan. Bên cạnh đó, qua mỗi dự án quốc tế, PVEP có cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh, tích lũy kinh nghiệm, hình thành quan hệ đối tác dài hạn và từng bước xây dựng vị thế của một doanh nghiệp E&P có khả năng hoạt động trên quy mô khu vực.
Khơi nguồn những động lực tăng trưởng mới
Mở rộng lĩnh vực hoạt động là hướng đi cần thiết, nhưng không thể được thực hiện theo cách dàn trải. Mỗi cơ hội đầu tư cần được lựa chọn trên cơ sở mức độ phù hợp với năng lực cốt lõi, hiệu quả kinh tế, khả năng làm chủ công nghệ, năng lực kiểm soát rủi ro và sự gắn kết với chiến lược chung của Petrovietnam. Việc thử nghiệm các mô hình mới cũng cần có lộ trình, cơ chế đánh giá rõ ràng và khả năng nhân rộng khi chứng minh được hiệu quả.
Bên cạnh nguồn lực tài chính, PVEP cần tiếp tục đầu tư cho dữ liệu, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, quản trị danh mục và nguồn nhân lực liên ngành. Đội ngũ cán bộ E&P không chỉ cần am hiểu dầu khí, mà còn phải từng bước làm chủ kiến thức về carbon, năng lượng tái tạo, khoáng sản chiến lược, thị trường năng lượng và các mô hình tài chính xanh. Đây là điều kiện để Tổng công ty chủ động nhận diện cơ hội, xây dựng dự án và hợp tác bình đẳng với các đối tác quốc tế.
Nếu trước đây sứ mệnh của PVEP được thể hiện qua việc tìm kiếm, phát hiện và đưa những dòng dầu, dòng khí đầu tiên về phục vụ đất nước, thì trong giai đoạn mới, sứ mệnh ấy được mở rộng thành khả năng khơi nguồn nhiều dạng năng lượng và tài nguyên cho phát triển bền vững. “Tiên phong khơi nguồn năng lượng” vì thế không chỉ là một thông điệp thương hiệu, mà còn phản ánh yêu cầu phát triển mới đối với PVEP trong hệ sinh thái Petrovietnam.
Với nền tảng E&P vững chắc, kinh nghiệm triển khai các dự án trong và ngoài nước cùng sự định hướng, hỗ trợ của Petrovietnam, PVEP có điều kiện để chuyển từ một doanh nghiệp thăm dò, khai thác dầu khí chủ lực thành lực lượng tiên phong tìm kiếm những nguồn lực mới cho hệ sinh thái công nghiệp và năng lượng quốc gia.
Đó không chỉ là bước đi giúp PVEP nâng cao sức chống chịu trước biến động của thị trường, mà còn là đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, mở rộng chuỗi giá trị năng lượng toàn cầu và hiện thực hóa khát vọng đưa Petrovietnam vươn lên tầm vóc của một tập đoàn công nghiệp-năng lượng hàng đầu khu vực và thế giới.
