Phát huy thành quả đạt được, đưa quan hệ Việt Nam-Nhật Bản bước vào kỷ nguyên mới

JCCI là tổ chức kinh tế-doanh nghiệp uy tín hàng đầu của Nhật Bản, với hơn 1,25 triệu doanh nghiệp hội viên trên toàn Nhật Bản, đóng vai trò nòng cốt trong việc kiến nghị chính sách, thúc đẩy đầu tư, thương mại và hợp tác kinh tế quốc tế của Nhật Bản.

Trong cơ cấu của JCCI, Ủy ban Hợp tác doanh nghiệp Nhật Bản-Mekong (JMBCC) được thành lập từ năm 2013, là đầu mối chuyên trách thúc đẩy hợp tác đầu tư, kinh doanh giữa doanh nghiệp Nhật Bản với các nước Tiểu vùng Mekong, trong đó Việt Nam là một trong những đối tác trọng điểm. JMBCC thường xuyên tổ chức các phái đoàn kinh tế tới gặp gỡ Chính phủ các quốc gia tại khu vực để tăng cường kết nối doanh nghiệp, phát triển hạ tầng và hợp tác kinh tế.

Nhật Bản vẫn luôn là nhà đầu tư hàng đầu tại Việt Nam. Tính lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký 78,9 tỷ USD. Trong năm 2025, Nhật Bản đứng thứ 4/113 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam (sau Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc) với 296 dự án, tổng vốn đăng ký cấp mới đạt 3,7 tỷ USD, tăng 6,6% so với năm 2024.

Đầu tư của Nhật Bản tập trung vào các lĩnh vực: công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa; bất động sản. Về thương mại Việt Nam-Nhật Bản ghi nhận cột mốc ấn tượng khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD, đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11,28% so với năm 2024. Việt Nam xuất siêu sang Nhật Bản gần 2,1 tỷ USD, khẳng định vị thế Nhật Bản là đối tác thương mại hàng đầu, ổn định và bổ sung lẫn nhau trong chuỗi cung ứng.

Tại buổi tiếp, ông Keita Ishii cho biết, Ủy ban Kinh tế Nhật Bản-Mekong được JCCI thành lập năm 2013 nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế thông qua đối thoại với các nước Mekong, cũng như cử các phái đoàn kinh tế sang khu vực; vì vậy giao lưu hợp tác với Việt Nam có lịch sử hơn 30 năm kể từ khi Ban Nghiên cứu kinh doanh Việt Nam - tiền thân Ủy ban được thành lập.

Ông cho biết, không chỉ có các doanh nghiệp lớn, thành phần đoàn có cả các doanh nghiệp vừa và nhỏ đến từ các địa phương Nhật Bản trong các lĩnh vực chế tạo, dịch vụ, đào tạo nguồn nhân lực, đang mong muốn tìm hiểu cơ hội mở rộng hợp tác kinh doanh tại Việt Nam.

Dưới sự lãnh đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, nhiều chính sách đang được triển khai quyết liệt như cải cách hành chính, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số. Ông đánh giá cao những nỗ lực và thành quả cải cách kinh tế của Việt Nam, được cụ thể hóa trong chiến lược phát triển của nhiều doanh nghiệp Nhật Bản. Nhiều công ty trong đoàn đã tích cực tiếp nhận và sử dụng lao động Việt Nam, đóng góp lớn cho sự phát triển kinh tế hai nước.

Đây là minh chứng thành công, biểu tượng cho sự hợp tác giữa hai nước nhờ điều hành chính sách ổn định. Đoàn doanh nghiệp Nhật Bản mong muốn tận mắt tìm hiểu sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế Việt Nam, trong đó có việc tăng cường sử dụng nguồn nhân lực ưu tú, tìm kiếm mở rộng cơ hội kinh doanh, qua đó hiện thực hóa hợp tác, giao lưu giữa hai nước trong lĩnh vực nhân lực và công nghiệp.

Ông cho biết, dân số Nhật Bản trong độ tuổi lao động đang giảm nhanh chóng. Ước tính vào năm 2040, thiếu khoảng 11 triệu lao động. Để bù đắp thiếu hụt nhân lực này thì việc tiếp nhận, sử dụng lao động nước ngoài là tất yếu. Phía Nhật Bản cần có giải pháp linh hoạt hơn để trở thành điểm đến được người lao động lựa chọn. Hai nước cần phát huy trí tuệ để có giải pháp tích cực hơn trong vấn đề này. Hiện có 600 nghìn người Việt Nam đang sinh sống, làm việc ở Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài đông nhất hiện nay. Người Việt Nam chăm chỉ, cần cù, ham học hỏi.

Ông cho biết, các doanh nghiệp Nhật Bản mong muốn được góp phần vào sự phát triển của quan hệ kinh tế Việt Nam-Nhật Bản, góp phần đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới.

Phát biểu ý kiến tại buổi tiếp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá quan hệ hai nước đang phát triển hết sức tốt đẹp từ trước tới nay; quan hệ thương mại, kinh tế, chính trị, ngoại giao… cũng đều phát triển tốt đẹp.

Thủ tướng cũng cảm ơn nỗ lực cống hiến của Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki vào sự phát triển của hai nước. Hai nước có lòng tin chính trị, sự yêu quý, tôn trọng dành cho nhau rất cao. Đầu tư Nhật Bản hiện đứng thứ 3; ODA là lớn nhất trong nước nước; kim ngạch thương mại song phương vượt mốc 50 tỷ USD... Điều này phản ánh quan hệ hai nước hết sức tốt đẹp trên tinh thần “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”; quan hệ kinh tế, giao lưu nhân dân cũng phát triển rất tốt đẹp. Do đó chúng ta tiếp tục gìn giữ, nâng niu, phát triển mối quan hệ này tốt đẹp hơn, không chỉ bằng lời nói mà bằng nhận thức, hành động, từ đó đề ra chương trình, dự án cụ thể, mang lại lợi ích chung. Do đó, Việt Nam và Nhật Bản phải đoàn kết để có sức mạnh; phải hợp tác để có được lợi ích; phải có đối thoại để tăng cường niềm tin, sự hiểu biết lẫn nhau.

Thủ tướng nêu rõ, theo kết quả khảo sát của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) đã công bố: trong năm 2025 vừa qua, tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam có lãi đạt mức 67,5%, mức cao nhất kể từ năm 2009 (vượt mức trung bình của ASEAN là 65,3%) và mức độ sẵn sàng mở rộng kinh doanh trong 1-2 năm tới đạt 56,9%, dẫn đầu ASEAN trong 2 năm liên tiếp. Điều này cho thấy chúng ta có dư địa để phát triển về chính trị, kinh tế, quốc phòng an ninh, đào tạo… Tất nhiên, chúng ta phải phấn đấu để 90% số doanh nghiệp Nhật Bản làm ăn có lãi ở Việt Nam.

Thủ tướng nhấn mạnh, để đạt các mục tiêu trên, Việt Nam xác định tầm nhìn và tư duy: tầm nhìn xa trông rộng, tư duy nghĩ sâu làm lớn; đưa ra tầm nhìn 100 năm tới. Trong đó, tầm nhìn đến năm 2045 là nước phát triển có thu nhập cao.

Theo đó, về chính trị phải ổn định, bảo đảm trật tự an toàn xã hội; an ninh, an toàn, an dân; phát triển để ổn định, ổn định để phát triển; giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn bè tốt, đối tác tin cậy với tất cả các nước trên thế giới, vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển; thực hiện đường lối quốc phòng “4 không”.

Về kinh tế, thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Phát triển xã hội dân chủ, bảo đảm quyền con người, phát huy tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do dân, vì dân. Thực hiện chính sách an sinh xã hội không để ai bị bỏ lại phía sau, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể. Coi văn hóa là sức mạnh nội sinh; văn hóa là nền tảng tinh thần; xác định rõ 3 đột phá chiến lược.

Việt Nam tập trung phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tri thức, kinh tế sáng tạo, là ưu tiên hàng đầu, lựa chọn chiến lược; Việt Nam xác định đạt tăng trưởng 10% trở lên, tăng trưởng nhanh và bền vững; hài hòa, không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội, an sinh xã hội, môi trường để đổi lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần; tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ là chính, đề cao trí tuệ, tiết kiệm thời gian, quyết đoán kịp thời; hoàn thiện thể chế, chuyển đổi trạng thái; đẩy mạnh hội nhập; phát triển kinh tế tư nhân, xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của quốc gia; xác định kinh tế nhà nước là chủ đạo; phát triển năng lượng sạch, bảo đảm không thiếu điện, năng lượng; phát triển xanh; tăng cường phát triển giáo dục đào tạo; làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho nhân dân; phát triển văn hóa. Tăng cường thu hút vốn đầu tư. Muốn vậy, Việt Nam phải thực hiện “chính sách thông thoáng, hạ tầng thông suốt, quản lý thông minh”.

Về những quan tâm của phía Nhật Bản, Thủ tướng cho biết, Việt Nam sẽ đáp ứng yêu cầu lao động của Nhật Bản trên cơ sở tăng cường đào tạo. Chính phủ yêu cầu các trường đại học Việt Nam phải tăng cường đào tạo kiến thức, văn hóa, pháp luật cho lực lượng lao động. Hai bên cần phát huy những thành quả đạt được trong hợp tác lao động; việc hợp tác cần thông thoáng hơn (visa, giấy phép lao động); chất lượng lao động cần phải được nâng cao, đi vào các lĩnh vực chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), chống biến đổi khí hậu, phát triển xanh...

Thủ tướng mong các bộ, ngành, tập đoàn, tổng công ty xem xét các yêu cầu của phía Nhật Bản để cùng nhau đáp ứng yêu cầu, nâng cao chất lượng lao động.

Thủ tướng chân thành cảm ơn các doanh nghiệp Nhật Bản đã đến Việt Nam để tìm hiểu cơ hội hợp tác; giao các bộ, ngành Việt Nam phối hợp Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, JETRO để phát huy tối đa thành quả đạt được từ trước tới nay để đưa quan hệ hợp tác hai nước bước sang kỷ nguyên mới của sự phát triển; để hai nền kinh tế gắn kết, bổ sung cho nhau, dựa trên quan hệ chính trị hết sức tốt đẹp, giao lưu nhân dân để thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.