Phản ứng trái chiều trước lời kêu gọi hợp tác của Mỹ nhằm khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz

Ngày 16/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc giục các đồng minh châu Âu và các đối tác  Ả-rập tăng cường hỗ trợ nhằm khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh tuyến vận tải năng lượng quan trọng này gần như bị đình trệ do xung đột leo thang tại Trung Đông.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump đang trao đổi với các đồng minh ở châu Âu cũng như nhiều đối tác tại vùng Vịnh và các nước Ả-rập để kêu gọi họ “làm nhiều hơn” nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) cần tăng cường đóng góp. Theo bà Leavitt, ông Trump kêu gọi các nước đồng minh “làm điều đúng đắn” để bảo đảm an ninh cho châu Âu, Trung Đông và phần còn lại của thế giới.

Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker cũng cho rằng đề xuất của Tổng thống Trump về việc các nước thành viên NATO tham gia hỗ trợ khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz là hợp lý, bởi an ninh của tuyến hàng hải này phù hợp với lợi ích của các quốc gia trong liên minh. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ đã kêu gọi nhiều nước, trong đó có Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh, điều tàu chiến tới khu vực để bảo đảm an toàn cho tàu chở dầu.

Một số quốc gia châu Âu tỏ ra thận trọng trước đề xuất can dự quân sự. Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas cho biết các ngoại trưởng EU đã thảo luận tại Brussels về những phương án nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London đang phối hợp với các đồng minh để xây dựng một kế hoạch tập thể “khả thi” nhằm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz và giảm thiểu tác động kinh tế của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh kế hoạch này sẽ không phải là một nhiệm vụ của NATO mà là sự hợp tác giữa các đối tác ở châu Âu, vùng Vịnh và Mỹ. Nhà lãnh đạo Anh cũng khẳng định nước này sẽ không bị cuốn vào một cuộc chiến rộng lớn hơn tại Trung Đông.

Tại Đức, người phát ngôn của Thủ tướng Friedrich Merz cho rằng cuộc chiến ở Trung Đông “không phải là cuộc chiến của NATO”, đồng thời nhấn mạnh liên minh này chủ yếu được thành lập nhằm bảo vệ lãnh thổ các nước thành viên. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cũng khẳng định Berlin sẽ không tham gia hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz, dù sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực ngoại giao để bảo đảm an toàn hàng hải.

Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani cũng nhấn mạnh ngoại giao cần là con đường giải quyết căng thẳng tại Hormuz và cho biết Rome không có kế hoạch tham gia bất kỳ nhiệm vụ hải quân nào có thể mở rộng tới khu vực này.

Về phần mình, Hà Lan cho biết đang xem xét khả năng tham gia một nhiệm vụ nhằm bảo vệ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, song chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Ngoại trưởng Hà Lan Tom Berendsen nhấn mạnh chính phủ nước này sẽ nghiên cứu các lựa chọn khả thi trước khi đưa ra bước đi cụ thể. Ông cho rằng việc điều một số tàu chiến tới tuyến hàng hải quan trọng này khó có thể giải quyết triệt để các vấn đề an ninh tại Trung Đông, song nhấn mạnh cộng đồng quốc tế đang theo dõi chặt chẽ tình hình và cần cân nhắc các cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế.

Ba Lan cho biết sẽ cân nhắc nếu NATO được yêu cầu thảo luận về việc bảo vệ eo biển Hormuz, song Tổng thống nước này đã loại trừ khả năng triển khai lực lượng vũ trang Ba Lan tham gia chiến dịch.

Căng thẳng tại khu vực leo thang sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran hôm 28/2, trong đó có các địa điểm ở Tehran. Iran sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel và các cơ sở quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Diễn biến này khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng quan trọng từ vùng Vịnh ra thị trường thế giới - gần như bị đình trệ, làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Tuy vậy, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington ghi nhận tín hiệu cho thấy lưu thông qua eo biển Hormuz đang dần được khôi phục, khi ngày càng nhiều tàu chở nhiên liệu bắt đầu di chuyển trở lại qua tuyến đường này.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh eo biển Hormuz ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kêu gọi bảo đảm lưu thông qua Eo biển Hormuz

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ra nghị quyết kêu gọi các nước bác bỏ kế hoạch của Iran áp đặt chủ quyền đối với Eo biển Hormuz và đơn phương thành lập một cơ quan nhằm kiểm soát hoạt động hàng hải qua tuyến đường thủy này.

Ảnh tư liệu: Sân bay quốc tế Mehrabad ở Tehran, Iran, ngày 15/4/2024. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Iran nối lại đường bay tới UAE

Theo truyền thông nhà nước Iran, các chuyến bay giữa thủ đô Tehran của nước này và thành phố Dubai của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) được nối lại trong ngày 29/6.

Ảnh minh họa: Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Căng thẳng leo thang tại Eo biển Hormuz

Theo Tân Hoa xã và tin nước ngoài, Trung tâm Thông tin Hàng hải liên hợp (JMIC) do Mỹ dẫn đầu đã nâng mức độ đe dọa an ninh hàng hải tại Eo biển Hormuz từ mức “trung bình” lên mức “đáng kể”, sau khi xảy ra các vụ tấn công vào các tàu thương mại trong vùng biển gần Eo biển Hormuz.

Một địa điểm ở miền nam Liban bị phá hủy trong đợt không kích của Israel. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Israel và Liban khởi động vòng đàm phán mới

Ngày 23/6, Israel và Liban bước vào vòng đàm phán mới tại Washington dưới sự bảo trợ của Mỹ, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh và tình hình thực địa vẫn tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng bùng lên. Mục tiêu là tìm kiếm giải pháp lâu dài, chấm dứt xung đột dọc biên giới hai nước.

Một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh: THX/TTXVN)

Iraq tìm hướng vượt áp lực kinh tế

Iraq được dự báo là một trong những nền kinh tế chịu ảnh hưởng nghiêm trọng bởi tình trạng bất ổn tại Trung Đông trong năm 2026, với những tác động đối với lạm phát, ngân sách nhà nước và triển vọng tăng trưởng.

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif ký Biên bản ghi nhớ (MoU) với tư cách là người trung gian hòa giải trong thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran, tại Islamabad, Pakistan. (Văn phòng Thủ tướng Pakistan/Ảnh cung cấp qua Tân Hoa Xã)

Ai Cập thúc đẩy cơ chế tham vấn khu vực sau thỏa thuận Mỹ-Iran

Ngày 21/6, Ngoại trưởng các nước Ai Cập, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã nhóm họp tại Cairo nhằm trao đổi về các diễn biến mới tại Trung Đông, đặc biệt là tiến trình triển khai Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran cũng như các biện pháp tăng cường phối hợp khu vực trước những thách thức an ninh ngày càng phức tạp.