Theo CNN, hàng nghìn bức tranh và bản khắc trên đá, được xem là "di sản chung của nhân loại", đang dần bị phai mờ do thời gian, thời tiết và sự phá hoại của con người, đe dọa mất đi những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh. Trước thực trạng trên, nghệ sĩ Stephen Townley Bassett (58 tuổi) đã dành nhiều thập kỷ để tái tạo nghệ thuật khắc đá cổ đại một cách chân thực nhất.
Từ năm 1988, ông Bassett đã từ bỏ công việc toàn thời gian để theo đuổi đam mê nghiên cứu và phục dựng nghệ thuật đá của người San, cư dân bản địa tại Nam Phi. Khác với nhiều phương pháp hiện đại, ông lựa chọn tiếp cận di sản cổ bằng chính những công cụ và vật liệu mà người xưa từng sử dụng. Đất sét son, than củi, cao lanh, vỏ trứng… là những chất liệu ông tự chế tạo để tạo nên sắc tố nguyên thủy. Ông cũng thử nghiệm các loại chất kết dính tự nhiên như trứng, mỡ tủy động vật; cọ vẽ được làm từ lông sóc, lông nhím gắn vào cán sậy.
Sự tỉ mỉ và trung thành tuyệt đối với kỹ thuật cổ đã trở thành dấu ấn trong công trình phục dựng của ông Bassett. Từng đường nét, họa tiết dù lớn hay nhỏ đều được ông sao chép chính xác từ nguyên bản, thậm chí sử dụng kính lúp nha khoa để ghi lại những chi tiết nhỏ nhất trên các bức vẽ mờ nhòe vì thời gian.
Dù chú trọng sử dụng những chất liệu tự nhiên, song ông Bassett cũng ứng dụng công nghệ hiện đại linh hoạt để tái tạo các bản khắc cổ. Thông thường, ông ứng dụng phần mềm tăng cường hình ảnh để phục dựng lại những vết khắc đã phai nhạt.
Hiện nay, các bản sao tranh đá do ông Bassett thực hiện được xem là tài liệu quý giá phục vụ cho nghiên cứu khảo cổ, lịch sử. Chúng không chỉ hỗ trợ việc học tập và nghiên cứu mà còn góp phần lan tỏa nhận thức về tầm quan trọng của nghệ thuật đá trong đời sống tinh thần của người San.
Nhiều cá nhân, trong đó có doanh nhân Thabathani Tshaka, đã cùng ông Bassett lan tỏa thông điệp này bằng cách tổ chức các tour du lịch giáo dục tại những địa điểm trưng bày tranh. Những buổi giới thiệu không chỉ giúp cộng đồng hiểu hơn về giá trị văn hóa, tâm linh ẩn trong từng hình vẽ, mà còn thúc đẩy hành động gìn giữ di sản.
